Skyfall (2012)
James Bond: Oud en Nieuw

30 oktober 2012 · · Kritiek

Een nieuwe James Bond-film brengt altijd verwachtingen met zich mee. Vaste paradepaardjes worden verwacht, nee, geëist door het publiek. Je kunt geen James Bond hebben zonder meerdere van de volgende elementen: Bond Girls, gadgets, luxe wagens (het liefst een Aston Martin), “Wodka Martini, shaken not stirred”, de Walther PPK, “My name is Bond, James Bond”, exotische locaties, een kwaadaardige schurk met al dan niet een lichamelijk gebrek, Q, schietpartijen, vechtpartijen, auto-achtervolgingen, etc, etc. Het is de taak voor de regisseur een balans te vinden tussen vertrouwde elementen en nieuwe dingen zonder een herhalingsoefening dan wel een vreemde eend in de bijt af te leveren. Sam Mendes weet met Skyfall een uitstekende balans te vinden tussen oud en nieuw, vertrouwd en vernieuwend, en levert daarmee een waardig vervolg af op Casino Royale (we vergeten het middelmatige Quantum of Solace even voor de goede orde).

Het interessante is dat de vernieuwende elementen in Skyfall eigenlijk heel klassiek zijn. De sterkste vondst is dat de verhaallijn persoonlijker is voor Bond. M, wederom voortreffelijk gespeeld door Dame Judi Dench, komt onder vuur te liggen, en de loyaliteit van Bond wordt op de proef gesteld. Hij moet haar verdedigen tegen een kwaadaardige schurk, tamelijk briljant vertolkt door Javier Bardem met wederom een afschuwelijk kapsel (en dat blijkt niet zijn enige lichamelijke gebrek). Het verhaal, waarin Bond het moet opnemen voor een collega, doet denken aan License to Kill, al kent Skyfall, ondanks gelijkaardige grimmige plotelementen, een luchtiger toon dan die film. Het is tevens redelijk back to basic voor Bond, die net als in Casino Royale emotioneler en gelaagder vertolkt wordt door Daniel Craig. Het is meer Ian Fleming dan Pierce Brosnan.

Ook een nieuw element dat uiteindelijk heel klassiek blijkt is dat we meer inzicht krijgen in het verleden van Bond. Er wordt meer dan herhaaldelijk gehint naar een achtergrond, die tevens de laatste akte voorziet van wat drama. Verwacht geen té rigoureuze dingen, want Bond blijft gewoon Bond. Ook nieuw, doch vertrouwd, is het camerawerk van Roger Deakins. De man schiet hiermee zijn eerste Bondfilm en leent stilistisch erg veel bij de film noir, en hier en daar zelfs horrorfilms. De harde lichten en schaduwen, en het opvallend intense kleurgebruik geven Skyfall de sfeer van een ouderwetse Hollywoodfilm, met een vleugje conspiracy thriller uit de jaren 70. Dit is de mooist geschoten Bond, die paradoxaal genoeg dankzij de retro-sfeer ontzettend modern en fris aanvoelt.

Ook vertrouwde elementen die terugkeren krijgen in de handen van Sam Mendes een nieuwe laklaag: Q keert terug, maar is hier een meer moderne nerd die met een computer en een headset Bond door verschillende situaties heensluist. Leuk zijn ook de lichte verdraaiing van “Shaken not stirred” en de verwachte Casino-scène. Ook de schurk heeft een aantal typische Bond-scènes, die verdraaid en veranderd worden. Zijn heerschappij over een Bond Girl kent een aantal onverwachte wendingen (de dynamiek tussen Bond Girl Severin en schurk Silva voelt als een ode aan Thunderball met een twist), en ook de scènes op zijn geheime basis ondermijnen verwachtingen. Maar zeker de laatste akte is een bewuste breuk met wat we van voorgaande Bonds kennen, al voelt het als een compleet logisch vervolg op de eerste anderhalf uur. Het laatste half uur is werkelijk briljante cinema, met emotionele hoogten en diepten, ontzettend veel spanning en een grimmiger sfeer dan in een gemiddelde Bond-film. Skyfall toont dat Mendes een briljante keuze is geweest voor een Bond-film: hij heeft genoeg lef om te breken met het oude waar nodig, het goede te behouden en slijtageplekken te voorzien van nieuwe likjes verf. Skyfall is daarmee, samen met Casino Royale, het bewijs dat Bond nog niet uitgerangeerd is. Skyfall is ook, net als Casino Royale, zeer waarschijnlijk sterk genoeg, ook als de eerste indrukken gedaald zijn, om een plaats te behouden in de top vijf van beste Bondfilms.

★★★★½


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel