Stargate

11 augustus 2012 · · Kritiek

Stargate is een vreemde eend in de bijt, in meerdere manieren. Het is één van een handvol niet-rampenfilms van rampenkoning Roland Emmerich. Het is het startpunt voor een van de langstlopende en meest verschrikkelijke science-fiction-televisie-series. Het is een van de laatste grote rollen voor Kurt Russell, en een van de laatste grote rollen voor James Spader. Het is een film uit de jaren 90 die aanvoelt als een film uit de jaren 80. Het is een film die koren op de molen is van krankzinnige complottheoristen die beweren dat de pyramides zijn gebouwd door aliens (complottheorie regel nr. 1: zijn het geen vrijmetselaars, dan zijn het aliens). Het is een film vol mislukking, maar tevens onweerstaanbaar.

Laat het bekend zijn: Stargate is met geen mogelijkheid een goede film te noemen. Het plot is karig: een wetenschapper (James Spader) wordt gevraagd een onderzoek te leiden naar een vreemd historisch voorwerp, een grote poort met onbekende hiërogliefen. Hij ontcijfert de code en ontdekt dat de poort een portaal is naar een ander universum. Samen met een groep militairen, onder leiding van Kurt Russell gaat hij op onderzoek op de andere planeet. Daar ontdekt hij een cultuur die lijkt op het oude Egypte. Een cultuur waar de mensen worden onderdrukt door aliens die zichzelf noemen naar Egyptisch goden.

Eerder schreef ik uitgebreid over de link tussen aliens en religie. Vaak worden films met aliens volgestopt met judeo-christelijke symboliek. Het is interessant dat Stargate iets anders doet. Jawel, aliens worden vergeleken met goden, maar het zijn mythologische goden. Dat Horus, Ra en Anubis de dienst uitmaken is origineel, en geeft Roland Emmerich de ruimte een geheel nieuwe wereld te creëren. De mix tussen moderne technologie en retro-Egyptische architectuur is origineel, en op een goede manier cheesy.

De hele film is op een goede manier kaas. Het acteerwerk ligt er dik boven op, de dialogen zijn geschreven op verlepte bierviltjes, je hoeft geen helderziende te zijn om het plot te voorspellen en karakterontwikkeling is non-existent. Het is ongegeneerd genieten van Amerikaanse militairen die aliens uit de oriënt afknallen. Het kan niet door de beugel, en daardoor is het hilarisch. En dan komen wij bij de special effects.

Oh my, de special effects. De bordkartonnen decors hebben al een onweerstaanbare piepschuimlook, en dan is daar ook nog een animatronic van een kruising tussen een buffel en een dronken zeekoe. Deze dronken zeekuffel is zo ontzettend duidelijk van rubber dat het acteerwerk van James Spader tot hilarische hoogten wordt gestuwd. James Spader die gedragen contact probeert te zoeken met een overduidelijk special effect behoort tot de meest onbedoeld hilarische momenten ooit op film vastgelegd. En dan is daar de cgi.

Weet je nog het moment waarop je computerspelletjes uit de jaren 90 herbezocht en tot de ontdekking kwam dat de graphics van bedroevende kwaliteit waren? Stel je nu voor dat je een grote Hollywood-film kijkt, vijf jaar gemaakt voor het baanbrekende The Matrix, en dat deze de graphics heeft van, laten we zeggen, A2Racer2. Dat is Stargate. De computereffecten zijn zo heerlijk gedateerd dat ze ten tijde van uitkomst al achterhaald waren.

Maar waarom is Stargate dan toch anders dan dat scala aan scifi-films met slechte acteurs, slechte special effects en een slecht script? Omdat Emmerich toch iets probeert. Hij probeert een nieuwe wereld neer te zetten, met nieuwe regels. Hij creeërt designs en sets die we niet eerder in die vorm hadden gezien. Hij jat niet (al is het plot niet heel origineel) en bouwt een wereld die nog best overtuigend is. Het enthousiasme werkt. Jammer genoeg betekent Stargate wel het einde van Emmerich die een wereld probeert te bouwen. Vanaf zijn volgende film, Independence Day, is hij te druk de wereld in zijn films te vernietigen. Emmerich veranderde van een talentloos kind met een blokkendoos in een talentloos kind dat de blokkentoren omschopt.

★★★☆☆


Onderwerpen: , , , ,


7 Reacties

  1. ed crane

    Origineel zou ik het zelfs niet willen noemen, het concept dat de goden aliens blijken en een vinger in de pap hadden in onze geschiedenis is al flink ouder.

    Maar ik ben het met je eens, de film heeft zeker een aantrekkingskracht.

    Zoals ik wel eens zeg, Star Gate is mijn favoriete filmincarnatie van de Amerikaanse fantasie dat het Midden Oosten hen komt smeken om hen te bevrijden van tirannen en om alsjeblieft the American way of life te komen verspreiden. Dat gezegd hebbende, John Carter moet ik nog zien.

  2. Olaf K.

    De enige film met een taalkundige in de hoofdrol?

  3. theodoor steen

    @ OlafK: Ik kan enkel nog Atlantis: The Lost Empire bedenken, maar verder kom ik niet.

  4. Springrose

    Dan hebben we het nog niet gehad over de “vrouwelijke” Jaye Davidson. Zeker na “Crying game” krijg ik de kriebels als ik hem op het scherm zie.

  5. theodoor steen

    @ Springrose, inderdaad een flink staaltje “androgynie staat gelijk aan slecht zijn”. Er valt heerlijk veel te zeggen over het oriëntalisme, de transfobie, het seksisme en het misplaatst pattriotisme in deze film, maar daardoor vind ik hem juist onbedoeld hilarisch.

  6. Kaj van Zoelen

    Zeekuffel. :D

  7. ed crane

    Vergeet ook niet dat ergens rond het einde, volgens mij wanneer zo’n hulpje van Ra gedood wordt doordat die teleportatieringen die op elkaar stapelen de kop van z’n romp teleporten, je geloof ik kan zien dat hij vullingen heeft wanneer hij schreeuwt…


Reageer op dit artikel