The Big Sleep (1946)
Complex narratief versus het film-noir huwelijk

7 mei 2012 · · Kritiek

Er is al zoveel geschreven over Howard Hawks zijn klassieker dat ik in eerste instantie niet van plan was deze film in mijn noir serie op te nemen. Maar na het zien van Dark Passage, de derde film uit het Bogart-Bacall huwelijk, ben ik me wat in de geschiedenis van de twee geliefden gaan verdiepen en kwam tot de conclusie dat ik, mede door interessante niet-filminhoudelijke materie, toch niet om deze film heen kan. Deze recensie gaat dan ook niet zozeer over de inhoud van de film, maar zal met name over de relatie tussen zowel Bogart, Bacall als Howard Hawks gaan.

Humphrey Bogart was mogelijk de meest bekende en beste noir protagonist uit het gehele genre. Zijn karakteristieke doorleefde gezichtskenmerken en gevatte assertiviteit waren niet alleen geliefd bij het filmpubliek maar ook bij actrice en soon-to-be echtgenote Lauren Bacall. De twee ontmoetten elkaar in 1944 op de set van To Have and Have Not, ook geregisseerd door Hawks. Bogart was met 44 ruim 25 jaar ouder dan de 19-jarige Bacall. Gedurende de opnames ontstond er niet alleen een interessante liefdesrelatie maar ook een mentor-student verhouding die tot memorabele filmscènes geleid heeft. Pikant detail is dat niet alleen Bogart, maar ook regisseur Hawks een oogje op Bacall had, en naar het schijnt niet zo’n beetje ook.

Om maar meteen op dit laatste punt in te haken, Hawks was zelf, net als Bogart, een excentrieke ladies-man die de rivaliteit met zijn hoofdrolspeler in eerste instantie niet schuwde. De regisseur gaf aan dat zijn protagonist prettig te regisseren was maar de strijd om hun muze leidde tot een ernstig conflict tussen de twee. Het was Hawks die Bacall ontdekt had en meteen een contract aanbood om voor zijn productiemaatschappij te werken. Hawks was ter zijner tijd getrouwd met stijlicoon Slim Keith, die Bacall op de cover van een magazine had gezien en haar man tipte. Hawks zag veel van zijn vrouw terug in de jonge actrice, en in haar eerste rol gaf de regisseur haar de bijnaam ‘Slim’. Dat zijn favoriete acteur vervolgens als een blok voor zijn muze viel was pijnlijk en Hawks sneerde uiteindelijk: “Bogie fell in love with the character she played, so she had to keep playing it the rest of her life.”

De conflicten, die voornamelijk tijdens de opnames van To Have and Have Not plaatsvonden werden grotendeels door de studio gesust. The Big Sleep was de tweede film van het illustere trio en aangezien Bogart en Bacall tijdens de opnames openlijk een stel waren leek Hawks hun liefde geaccepteerd te hebben en was daarmee de strijdbijl begraven.

En dan de complexiteit van het plot, uiteraard afkomstig van het bronmateriaal van Raymond Chandler. Die gaat dusdanig ver, dat na afloop van het schieten van deze prent regisseur Hawks eens navraag ging doen bij Chandler, betreffende de dood van de chauffeur van de familie waar het plot om draait. Deze lijkt in de film nooit echt opgelost te worden en de auteur moest tot zijn spijt bekennen zelf ook niet meer exact te weten hoe de vork in de steel zat. Dit, voor mij althans, onbevredigende antwoord leek niks af te doen aan de bekendheid en het succes van de film, die dus qua plot weinig sluitend lijkt. Na herkijk kwam ik tot de conclusie dat in ieder geval een deel van de oplossing lijkt te berusten op louter speculatie.

De studios hebben tijdens de post-production van de film in hun achterhoofd gehouden dat bioscoopbezoekers graag naar een bekend Hollywood koppel kijken. Zo was de film eigenlijk al een jaar eerder klaar maar is deze opnieuw gemonteerd om de focus meer op Bogart en Bacall te leggen. Dit is één van de redenen waarom de andere vrouwelijke hoofdrolspeelster, Martha Vickers, die geweldig Bacall’s labiele zusje neerzette, veel minder screentime gekregen heeft dan in eerste instantie de bedoeling was. Ook is er, naar het schijnt, een scène uitgeknipt die halverwege de film de stand van zaken omtrent het plot samenvat. Wellicht was dit voor het begrip een verademing geweest.

Het zou te makkelijk zijn om het grote succes van de film alleen aan de romance tussen de twee hoofdrolspelers toe te schrijven. Deze film behoort tot de top binnen het genre als het aankomt op hard-boiled gedrag en taalgebruik van de protagonist Philip Marlowe, mogelijk Bogart’s beste rol uit zijn carrière. De liefde voor zijn tegenspeelster leek ook hem optimaal te doen presteren. Ook bewijst Hawks met deze film dat een goede misdaadfilm niet valt of staat bij een nauwsluitend plot.

The Big Sleep is een film die niet alleen memorabel is wegens het bekende hoofdpersonage Philip Marlowe en het bijna niet te volgen verhaal maar is vooral de film van het Bogart-Bacall koppel. De chemie spat van het scherm, en met een bevredigende hoeveelheid noir-talk en misdadige verwikkelingen voor de liefhebber van het genre niet te missen!

★★★★☆


Onderwerpen: ,


Reageer op dit artikel