Vloeken in de kerk: The Taking of Pelham One Two Three (1974) vs. The Taking of Pelham 1 2 3 (2009)

24 september 2012 · · Great Scott! + Kritiek

Deze maand heeft Salon Indien veel aandacht voor de te vroeg overleden Tony Scott en eerder besprak ik al jeugdsentiment Beverly Hills Cop II die jaren na dato toch wat tegenviel. Ik kwam er ook achter dat ik amper bekend was met het latere werk van de regisseur. Zo ontdekte ik dat hij verantwoordelijk is geweest voor de remake van een van mijn favoriete films aller tijden: The Taking of Pelham One Two Three. Scott noemde zijn versie The Taking of Pelham 1 2 3 en veranderde verder nog het een en ander. Maar hoe verhouden de films zich tot elkaar en weet Scott het niveau van het origineel te halen? In drie stappen tracht ik hier achter te komen.

De personages
De originele film kent een scala aan kleurrijke personages die ook nog eens een echte New York-tongval en manier van doen hebben. De film wordt gedragen door twee sterren uit de tijd, te weten Walter Matthau als de droge transportluitenant Garber en Robert Shaw als de onderkoelde en uiterst professionele Mr. Blue. Mr. Blue is de leider van de metro-kapers en tevens de enige ‘buitenstaander’ in de film als zijnde niet uit New York afkomstig. Maar naast deze twee centrale figuren die elkaar via de intercom afbluffen wordt ook veel aandacht geschonken aan de collega’s van beide mannen, wat tot de nodige komische situaties leidt in de controlekamer van Garber aan de ene kant en onbehagen in de metro zelf aan de andere kant. Vooral het realistische en grove gekissebis tussen Garber en collega Frank – verantwoordelijk voor het metronetwerk – is bij tijden hilarisch en met perfecte timing geacteerd.

Hoe anders is de remake. Garber is gebleven en wordt nu vertolkt door Denzel Washington die een prima rol neerzet. In plaats van de droge maniertjes van Matthau moet deze Garber het hebben van zijn flair en uitmuntende improvisatie aangezien hij ditmaal geen politieman is, maar het metronetwerk in de gaten houdt. Mr. Blue heet hier Ryder (waarover later meer) en is gespeeld door John Travolta. Het contrast met Shaw is op zijn zachtst gezegd extreem. Was Mr. Blue nog een uiterst berekenende en koele misdadiger, Ryder is een luidruchtige psychopaat die nog het meest wegheeft van Mr. Grey uit het origineel, destijds een rol van Hector Elizondo. Travolta schreeuwt er op los en het gescheld is alles behalve overtuigend ditmaal. Het komt de tweestrijd en ook de film zelf niet ten goede. Curieus genoeg zijn de handlangers van Ryder totale schaduwen in dit spel en ook de collega’s van Garber zijn nauwelijks meer dan aankleding. Nee, dit is echt het feest van Washington en Travolta. Van enige diepgang is geen sprake wat ontzettend jammer is aangezien dit nu juist een van de sterkere punten van het origineel was.


De stijl
Nu komen we op meer geijkt Scott-terrein. Al vanaf de eerste seconde bombardeert de filmmaker de kijker met vliegensvlugge shots van New York en diens metronetwerk. Vergeet immers niet dat de film midden in het hyper-kinetische hoofdstuk van Scott zijn oeuvre plaatsheeft. Het is een kwestie van smaak en in vergelijking met bijvoorbeeld Domino lijkt Scott zich nog in te houden. Toch lijkt Scott zich qua stijl te willen onderscheiden van het verbale geweld tussen de twee hoofdrolspelers. De al door Kaj gememoreerde aandacht voor de kleuren blauw, groen en rood zijn ook hier almachtig aanwezig en de rappe montage is tevens een handtekening van Scott. Wat minder overtuigend zijn enkele opzettelijk wazige shots van New York, zeker wanneer dit in beeld komt net nadat een onderhandelaar tegen Garber roept, “Hier doe je het voor!”, waarna je wazige beelden van de skyline te zien krijgt.

Het origineel kent niet echt een unieke stijl en valt beter onder de noemer ‘New York in the 70’s’. De film ademt dezelfde rauwe sfeer als bijvoorbeeld The French Connection, Death Wish en Serpico en is daarmee een typisch product van zijn tijd. De regisseur is nou ook niet de meest succesvolle of onderscheidende van alle filmmakers met Joseph Sargent aan het roer die de meesten – helaas – zullen kennen van het abominabele Jaws: the Revenge. Het is allemaal degelijk gefilmd en logisch gemonteerd, maar voor een creatieve en uitzinnige uitspatting moet je niet bij het origineel zijn.

De plot
Dan het zwaartepunt van mijn vergelijking en het punt waar de film van Tony Scott finaal wordt weggespeeld door die van Sargent. De basis is hetzelfde gebleven – een groep misdadigers die een metro kaapt en een losgeld eist. Maar waar gaat het dan voor de remake mis? Ten eerste is er het probleem dat er persé een directe en lange confrontatie moet komen tussen Washington en Travolta, iets wat in het origineel tot een logisch en ijzersterk minimum wordt beperkt. Het trieste aan de eerstgenoemde laatste akte is dat het volstrekt ongeloofwaardig is dat Garber het veld in wordt gestuurd aangezien hij niet eens een politieagent is! Dit in tegenstelling tot het origineel en daar wordt een een-op-een achtervolging zelfs vermeden, al was het maar omdat het gewoon niet nodig is.

Dan de nutteloze subplots die de remake kent. Al dat gedoe om een mogelijke omkoping leidt nodeloos af en maakt de moraal zelfs wat dubieus aan het einde. Ook is er veel onnodige aandacht aan vergeving en ander religieus gewauwel wat Garber en Ryder tot elkaar zou moeten brengen maar niet werkt. En de algehele aanleiding voor de kaping is tamelijk ridicuul en ietwat te makkelijk inhakend op actuele frustraties. Wat me echter het meest tegenviel aan de remake was het gebrek aan aandacht voor de handlangers van – in dit geval – Ryder. Het is Scott logischerwijs te vergeven dat hij niet kiest voor het Mr. Blue, Grey, Brown en Green principe, want dan zou hij meteen de Tarantino-fans op zijn dak hebben gekregen; Tarantino die overigens heeft gezegd dat specifieke idee van The Taking of Pelham One Two Three te hebben overgenomen, maar dat terzijde. Nee, wat tegenvalt is dat Scott en de schrijvers er niet voor kiezen de mogelijkheden van de handlangers uit te buiten en zodoende allerlei subplots mislopen. Zo is misschien wel de beste scène van het origineel het slot waarin notabene een handlanger centraal staat. Het is slim, spannend en grappig tegelijkertijd en het werkt. Scotts film ontbeert dit allemaal en dat is zonde.

Het moge dus duidelijk zijn dat naar mijn idee de remake buiten een unieke visuele stijl en een als altijd uitstekende Denzel Washington niets toevoegt aan het origineel. De film uit 1974 is vele malen intelligenter, grappiger en kent veel meer diepgang. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de geweldige themamuziek. Mocht je dus enkel de remake gezien hebben, wacht dan niet langer en ga het origineel zien!


Onderwerpen: , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Kaj van Zoelen

    En de kritiek op de verantwoordelijken voor de crisis?


Reageer op dit artikel