Who Framed Roger Rabbit (1988)
Disney Live-action (11)

5 mei 2012 · · Kritiek

Who Framed Roger Rabbit is niet onterecht een klassieker. Waar weinig mensen bij het kijken bij stil staan is wat een monsteronderneming de film is, en hoe briljant het concept eigenlijk uitgewerkt is. De film is het best te omschrijven als een film-noir waarin een detective de moord op een media-magnaat moet onderzoeken. De twist is dat de verdachte een cartoonkonijn is. In het universum van Who Framed Roger Rabbit leven cartoonfiguren en mensen in dezelfde wereld, de cartoons in een aparte wijk, maar wel interacterend met mensen. Het concept van twee genres die met elkaar botsen, de film-noir en de Hollywood-cartoon’s uit The Golden Age speelt door de hele film heen.

Who Framed Roger Rabbit is één grote aaneenschakeling van cultuurbotsingen, tussen mens en cartoon, tussen cartoon en mens, maar ook tussen cartoon’s onderling. Het is ongelooflijk maar waar: in Who Framed Roger Rabbit is er zowel sprake van de Disney als de Warner Brothers-stal van cartoonfiguren. Maar ook personages van Fleischer studios (O.a Betty Boop) Felix the Cat Studios (Felix The Cat) en Walter Lanz Productions (O.a: Woody Woodpecker, Oswald The Lucky Rabbit) en Terrytoons (enkel Mighty Mouse) maakten hun opwachting.

Het mooie is dat de manier waarop de cartoons interacteren met mensen en elkaar op een zeer geloofwaardige en gedetailleerde manier wordt gedaan. Donald Duck en Daffy Duck zijn rivalen, Betty Boop is serveerster omdat ze sinds de komst van kleurenfilm geen werk meer krijgt, cartoons reageren zeer letterlijk op de suggesties van mensen (Scotch on the rocks, is letterlijk scotch met stenen). De cartoonlogica zorgt voor hilarische woordgrappen en fysieke humor. Who Framed Roger Rabbit houdt zich aan een van de beste vormen van humor: het vis-buiten-het-water-concept.

Een goede grap bevat vaak een element dat uit de context wordt gehaald, veranderd en weer binnen de context wordt geplaatst. Door één elementen uit een totaalplaatje te veranderen ontstaat er vervreemding of een onverwacht element dat vaak voor humor zorgt. Door cartoon-figuren binnen ons beeld van de fifties te plaatsen ontstaat die komedie: onze wereld, maar dan een waarin onze fictie ook werkelijkheid is. Dat levert enkele onverwachte en hilarische elementen op: hoe gaan cartoons om met alcoholisme, leugens, overspel, moord, bedrog en werkeloosheid? De wetten van de film noir volgens Tex Avery.

De cultuurclash is trouwen tweeërlei. Niet alleen cartoons worden geconfronteerd met de harde werkelijkheid van de film noir, maar ook onze detective, in de vorm van Bob Hoskins wordt geconfronteerd met een nieuwe wereld. Hij betreed als mens cartoonland, en is daar figuurlijk een vis op het droge. Wij worden gevraagd ons met hem te identificeren. Ook bij ons komt Roger soms de spuigaten uit. Ook wij verbazen ons over de onlogische cartoons. Het personage van Bob Hoskins levert in die vorm ook commentaar op Disney: zijn aversie voor cartoon-zoetigheid is vergelijkbaar met de aversie van veel volwassenen voor Disney.

Wanneer Bob Hoskins aan het einde verandert in een cartoonliefhebber voelt dat eerst als een zwaktebod. Het lijkt eerst totaal buiten karakter te zijn voor het personage en het levert een aantal tenenkrommend geacteerde scènes op. Wanneer je je echter bedenkt dat Bob Hoskins een stand-in voor de kijker is blijken deze scène’s begrijpelijk. Bob Hoskins acteert er niet beter van in deze scènes, maar de hervonden liefde voor oude cartoons van Hoskins spiegelt zich aan de teruggekeerde nostalgie bij de kijker. Het scala aan personages is een feest van kinderlijke herkenning. Who Framed Roger Rabbit bleek met zijn nostalgische hang naar vroeger inderdaad toonaangevend. De film betekende het begin van een hernieuwde interesse in Disney (gevolgd door The Little Mermaid, Beauty and the Beast en The Lion King) en Warner Brothers (Eh… Space Jam…). Het bleek eveneens het tweede grote succes van Zemeckis (na Back to the Future). Hij richte zich eerder op nostalgie (I Wanna Hold Your Hand, Back to the Future) en zou dat later meer doen (Back to the Future III, Forrest Gump, The Polar Express, A Christmas Carol). Zelden deed hij het echter zo ontzettend sterk en aanstekelijk als hier.


Onderwerpen: ,


Reageer op dit artikel