Woody Allen en jazz: Wild Man Blues (1997)

Sinds jaar en dag speelt jazz een belangrijke rol in het werk van Woody Allen, of het nu gaat om meer klassiek getinte jazz als het in Manhattan onsterfelijke gebruik van George Gerswins ‘Rhapsody in Blue’ of New Orleans jazz van de vroege 20e eeuw. Deze tweede vorm van het genre wordt door Allen zelf in de praktijk gebracht zodra hij optreedt met de jazzband van banjo-speler Eddy Davis. Allen zelf speelt de klarinet en zo nu en dan touren ze de wereld over, profiterend van de naam Woody Allen. De documentaire Wild Man Blues geeft een beeld van de Europese tour van 1996 en vooral ook van de relatie tussen Allen en zijn veel jongere vrouw Soon-Yi Previn.

Wild Man Blues is meer dan een muziekdocumentaire een observatie van een in het echte leven net zo neurotische man als in zijn films. Er hoeft maar het minste of geringste te gebeuren of Allen raakt in paniek. We krijgen ook een – zij het ietwat oppervlakkig – beeld van Allens relatie met zijn vrouw Soon-Yi Previn, de adoptie-dochter van zijn ex-vriendin Mia Farrow. Het 35-jarige verschil in leeftijd en de algehele geschiedenis maakt de relatie ongemakkelijk, maar in Wild Man Blues komt saillant genoeg wel naar voren dat Previn meer een moederfiguur en manager van Allen is dan zijn vrouw.

Als puur muziekdocument is Wild Man Blues niet de meest interessante documentaire. Je krijgt amper een beeld van de achtergrond van de New Orleans jazz en ook wordt niet echt duidelijk waarom Woody Allen zo geobsedeerd is door deze muziek – buiten een korte jeugd anekdote om overigens. Er zitten wel meerdere scènes in de film die optredens tonen in onder meer Madrid, Venetië en Parijs. Wat hierin duidelijk wordt is dat van alle bandleden Woody Allen de minst getalenteerde is (wat hij zelf ook toegeeft), maar dat hij wel dé grote magneet voor het publiek is waardoor er boven de concerten bijna een André Rieu-achtige vorm van commerciële uitbuiting van klassiek werk hangt. Niet dat de muziek slecht is of exploitatie van een oude muziekvorm – alles behalve – maar de aanwezigheid van Woody Allen is een veel belangrijkere factor dan New Orleans jazz.

De documentaire is niet geregisseerd door Allen zelf, maar door veterane Barbara Kopple die onder meer bekend is van de indrukwekkende documentaire Harlan County U.S.A (1976). In 1999 zou Allen wel een film regisseren over een jazzmuzikant met het geslaagde Sweet and Lowdown en gedurende zo’n beetje zijn hele loopbaan speelt jazz een belangrijke rol in Allens filmografie en komt ook veelvuldig zijn aversie tegen meer populaire en recente muziekvormen naar voren. Zo speelt Paul Simon een enorme douchebag in Annie Hall en ergert Boris Yelnikoff (Larry David) zich aan de in zijn ogen bar slechte muzieksmaak van de jonge Melodie in Whatever Works. Frappant genoeg kom je in Allens eigen films meer te weten over zijn muziekvoorkeur en kennis dan in Wild Man Blues.

Wat Wild Man Blues ontegenzeggelijk bewijst is hoe een enkel beroemd persoon hele volksstammen kan lokken naar een concertzaal. Ik ben hier zelf ook mede debet aan aangezien ik pas bij het voor het eerst zien van de documentaire bewust raakte van New Orleans jazz en ik het niet kon laten om met mijn familie op Kerstavond van 2007 een optreden bij te wonen van Woody Allen and his New Orleans jazz band in het majestueuze Théâtre du Châtelet te Parijs. En wat Wild Man Blues registreerde werd daadwerkelijk bevestigd, eigenlijk was iedereen alleen echt geïnteresseerd in de aanwezigheid van de grote filmmaker. Pas toen hij het podium betrad ontstond er een heuse jeugdige opwinding bij het toch wel op leeftijd geraakte publiek. Er werd meegeklapt toen de band slim Edith Piafs klassieker ‘Non, je ne regrètte rien’ inzette en Allens boerenkool Frans werd met sympathiek gelach onthaald. Achteraf had iedereen het eigenlijk alleen over Woody Allen en niet over de zo fraaie muziek die New Orleans jazz is.

En dat laatste punt is ook precies waarom Wild Man Blues als documentaire niet helemaal geslaagd is. We komen nauwelijks iets te weten over Woody Allen zijn echte passie en waarom hij zo verknocht aan New Orleans jazz is. Het is leuk dat Woody Allen een camera toelaat in zijn zo veelbesproken privé-leven, maar van schokkend nieuws is geen sprake. Voor een beter beeld van Woody Allen en zijn fanatieke jazzliefhebberij moet je gewoon zijn eigen films kijken en letten op terugkerende namen als Louis Armstrong en Django Reinhardt. En voor wie verdere interesse heeft in New Orleans jazz is de fantastische HBO-serie Treme een echte aanrader, een televisieserie die in tegenstelling tot Wild Man Blues wel goede inzichten geeft in de jazzvorm.


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel