Breaking Bad: I did it for me
"Felina" (aflevering 16, seizoen 5)

4 oktober 2013 · · Kritiek

Het is voorbij, Breaking Bad zit er op. Vijf seizoenen lang – of zes zo je wilt – hield maker Vince Gilligan de kijker in een constante greep van spanning, verbijstering en verrassing. De vraag was nu alleen nog of de serie het ook kon waarmaken met opgeheven hoofd te eindigen, zeker omdat Breaking Bad één verweven geheel is gebleken en er in het laatste uur nog ontzettend veel afgehandeld moest worden. Zoals mocht worden verwacht stelde het slot van Breaking Bad alles behalve teleur.

Dat Breaking Bad gecompliceerd en toch wonderlijk homogeen in elkaar steekt blijkt wel uit de titel van de slotaflevering: Felina. Het is een anagram voor finale, de lettergrepen staan los van elkaar voor chemische elementen en de naam Felina neemt een belangrijke rol in bij het klassieke westernlied El Paso. Hoe vergezocht de tweede omschrijving ook moge zijn, over de finale valt niet te twisten. Breaking Bad eindigt met Felina en dat zullen we weten ook. Walt steelt een auto en kiest het pad naar Albuquerque waar hij zijn laatste dagen zal besteden aan het wegvagen van zijn duistere spoor van vernieling. Dat er over de uitkomst van Walts finale tocht niet getwijfeld mag worden, blijkt wel uit de muziek die wordt ingezet zodra Walt de auto start: jawel, El Paso van Marty Robbins en de songtekst laat niets aan het toeval over. Sterker nog, het verklapt direct de conclusie. Dat we als kijker hier al maanden op voorbereid zijn, maakt het dragelijk en niet goedkoop. Het gaat bovenal om de uitwerking en die is fascinerend.

Het is namelijk razend knap hoe Vince Gilligan – die de slotaflevering schreef en regisseerde – de verschillende verhaallijnen in een klein uur weet af te ronden zonder dat het onderbelicht aanvoelt. Walt maakt er zeer systematisch een einde aan waarbij ieder subplot een andere insteek en emotionele benadering kent. Van de surrealistische en welhaast operateske opening in huize Schwartz tot de hyper-gewelddadige climax op het terrein van de neo-Nazi’s voelt het constant anders aan maar is het toch een geheel. Naast het intelligente script is dit voor een zeer groot deel te danken aan Bryan Cranston die wederom een wijd palet aan triestheid en woede tentoonspreid. Walt lijkt bijna een spook tijdens de eerste helft van de aflevering, hij beweegt zich rustig in de menigte en andermans huizen zonder dat ook maar iemand het door lijkt te hebben. Noem het een soort van symbolisch vergelijk met het idee dat Walt al een paar afleveringen geleden ‘stierf’ tijdens serie-hoogtepunt Ozymandias.

De twee emotionele zwaartepunten die Walt moet confronteren – Skyler en Jesse – zijn weinig verrassend het hart van de aflevering. Zeker de scène gaat door merg en been, ze leeft inmiddels met haar twee kinderen in een saai appartement en rookt als een ketter. Het is opvallend hoe mager Skyler lijkt geworden, want hoezeer ze ook buiten schot is (zeker met de coördinaten van Hanks graf) mag wel worden gesteld dat haar leven en dat van Walt Jr. een tamelijke ramp te noemen is. We horen en zien tijdens deze scène ook eindelijk dat Walt het echt voor zichzelf heeft gedaan en er zelfs plezier van schiep, hiermee voor eens en altijd het boek richting de familie sluitend.

De laatste akte is zoals gezegd behoorlijk gewelddadig, maar ook eentje die terugkeert naar de wetenschap en Walts improvisatie-vermogen. Daar waar veel kijkers speculeerden op een klein leger dat door Walt zou zijn opgesteld, weet Gilligan vriend en vijand te verrassen met Walts creatieve oplossing. Toegegeven, de hele opzet kent een plotgat aangezien de neo-Nazi’s niet in Walts kofferbak kijken terwijl ze weten hoe snood de man soms uit de hoek kan komen. Dat gezegd hebbende, het is een climax die voldoet en vrijwel alles uit de weg ruimt. Alleen Jesse weet te ontsnappen al hebben we totaal geen idee hoe zijn verdere leven er uit zal zien. Het is sowieso opvallend dat Gilligan er voor kiest geen duidelijke afronding te tonen voor de personages die blijven leven. Het enige wat wel duidelijk wordt is dat het geen rozengeur en maneschijn zal zijn voor Jesse, Skyler, Marie, Brock, etc. En zal Lydia sterven aan de gevolgen van ricine of weet ze in extremis nog een ambulance te regelen?

De dood van Walt was al tamelijk vroeg in de serie te verwachten en het is knap dat Gilligan en co. het zover hebben kunnen uitrekken met telkens nieuwe en fantastische personages en verhaallijnen. Je zal immers bijna vergeten na deze laatste acht afleveringen dat er ooit een Gus Fring was. Of een Gale Boetticher. Of de vlieg! Het is in ieder geval zeer gepast dat de serie eindigt in een meth-lab met Walt die nog eenmaal met bewondering terugkijkt op wat zijn duistere levenswerk was alvorens te sterven. Dat Breaking Bad zo sterk eindigde geeft een goed gevoel, hoe jammer het ook is dat aan een tijdperk een einde is. Maar over een paar jaar zullen genoeg liefhebbers – waaronder vast en zeker ook mezelf – vast weer terugkeren naar Breaking Bad en alles met voorkennis herkijken wat een erg interessante ervaring zou moeten opleveren, al was het maar om alle genuanceerde details en aanwijzingen op te pikken. Tot dat moment hebben we in ieder geval het vooruitzicht op Better Call Saul en uiteraard zat overige kwaliteitstelevisie die in dit gouden tijdperk volop aanwezig is.

Daarover gesproken: Salon Indien zal de maand oktober voor een deel wijden aan televisie-series. Het medium verdient wel extra aandacht van onze kant, zeker in deze tijden van uitermate kwalitatief sterke televisie. Verwacht dus besprekingen van nieuwe series, maar ook series die al jaren bezig zijn en wel meer bekijks mogen hebben waarbij we verder kijken dan enkel Amerikaanse series. Uiteraard mogen de gebruikelijke toplijsten niet ontbreken en voeren we ook discussies over series die voor verschillende reacties hebben gezorgd. De maand eindigt zoals je van ons mag verwachten met een gezamenlijk Halloween-artikel, maar daarover later deze maand meer.


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel