De grote romantische depressie
The Dirty Thirties (3): Man’s Castle (1933)

Man's Castle (1933)

De cinema die in deze reeks behandeld wordt is doorspekt met allerlei pre-code kenmerken en hoe deze uitvergroot konden worden. De betreffende periode is er tevens één geweest van economische crisis. Deze thematiek wordt daardoor vaak automatisch aan het begrip ‘pre-code’ gekoppeld. Armoede en barre omstandigheden vormden daarom logischerwijs het decor voor menig filmmaker. Een mooi voorbeeld hiervan is Man’s Castle (1933) van Frank Borzage.

De openingsscène mag meteen als één van de beste van de film betiteld worden. We zien hoe de goedgeklede Bill (Spencer Tracy) popcorn aan een paar hongerige duiven voert. De camera beweegt naar rechts en toont ons de schuchtere Trina (Loretta Young) die de vogels lijkt te benijden. Ze geeft aan al twee dagen honger te lijden en Bill neemt haar mee uit eten. De twee besluiten copieus te dineren in een chique restaurant waar blijkt dat de voorkomende Bill net zo arm als zijn gezelschap is en hij deelt de eigenaar mee niet te kunnen betalen. Hierop volgt een tirade van Bill tegen de andere gasten over de verstrekkende armoede in de stad. Hij mag vertrekken zonder te betalen, de ongemakkelijke waarheid lijkt de rekening voldaan te hebben.

Borzage stelt duidelijk de Grote Depressie van begin jaren 30 centraal en weet hier op speelse wijze ironisch commentaar op te geven. Hetgeen een bijzonder prettige film oplevert. Deze ironie begint al met de titel, die slaat op Bills onderkomen, een allerminst stijlvol kraakpand in een nogal groot kamp wat grossiert in dit soort optrekjes. Naast Bill zijn voorkomen is hij letterlijk een uithangbord voor commercie, aangezien hij als bijverdienste een neonreclamebord draagt. Het lijkt hem niks te deren wat hij precies moet doen zolang hij maar rondkomt. Zo heeft hij verschillende baantjes maar wil zich nergens aan binden en reist flierefluitend door het land. Deze verworvenheid lijkt in het geding te komen wanneer Trina zwanger blijkt.

Wat Man’s Castle enigszins onderscheidt van andere pre-code producties, is de frivole cinematografie en het romantische karakter van de film. Qua verhaal lijkt deze productie niet heel bijzonder, en menig regisseur had er een dertien-in-dozijn prentje uitgeperst. Borzage echter toont zich kundig en trakteert zijn kijker op een film die weliswaar kritisch is maar het geluk laat overwinnen temidden van ellendige omstandigheden die echter nergens zo geportretteerd worden. Ook zijn zijn karakters allesbehalve foutloos en daarmee realistisch. Bij Bill zit dit in zijn gedrag, zo gaat hij willens en wetens vreemd en wil hij op de vlucht slaan wanneer zijn relatie te benauwend wordt. Zijn immer openstaande raam in zijn ‘paleisje’ en een steeds terugkerende trein zijn enkele mooie metaforen voor deze gevoelens. Voor Trina geldt dat zij zich moreel uitstekend gedraagt maar haar uiterlijk te wensen overlaat waar constant door met name Bill aan gerefereerd wordt:

“You’re a bag of bones… You’ll never be a real women if you don’t fill out!”

Samenvattend is Man’s Castle dus een opvallende film in een decennium wat zich toch enigszins laat kenmerken door formule-achtige scripts en ontwikkelingen, denk hierbij aan een aantal films van bijvoorbeeld Frank Capra. Deze film is hierin een verfrissend geluid en een lichte kijk op mensen die onder de Grote Depressie ‘horen’ te lijden maar wiens liefde overwint. Borzage maakt deze naar een cliché neigende platitude nergens te zoet of gortig maar levert een uiterst speelse en bij vlagen poëtische film af. Een gevoel wat een jaar later nog beter vertaald kon worden door Jean Vigo in zijn L’Atalante (1934). Een totaal andere film, maar vergelijkbaar qua speelsheid en cinematografie.

Saillant detail is nog dat Tracy en Young op de set elkaars geliefden werden. Een schandaal was geboren aangezien de acteur een getrouwde katholiek was. Zijn overmatig drankgebruik deed Young na niet al te lange tijd besluiten een punt achter deze romantische bevlieging te zetten. Hoe pre-code wil je het hebben?


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel