De Indientjes 2013 – Beste Script

The Master

2013 was een apart jaar op het gebied van scripts: grote blockbusters werden veelal bekritiseerd op de sleetsheid van hun scripts, terwijl kleinere experimentele films vaak werd verweten een gebrek te hebben aan een doortimmerde structuur. Toch was er dit jaar op scriptgebeid ook heel erg veel goeds te vinden. Wij hebben, voor de Indientjes, een aantal pareltjes uitgelicht, die opvallenderwijs allen het verhaal relatief klein houden. In een jaar waarin de wereld honderden malen verging op het grote doek, blijkt het toch het persoonlijke, kleine drama dat beklijft.

Paul Thomas Anderson – The Master

Juist het script van The Master werd nog wel eens bekritiseerd. Deze zou bijvoorbeeld wel erg vaag zijn en door zich slechts te richten op de beginjaren van sekteleider L. Ron Hubbard en zijn Scientology-leer en -kerk zou Paul Thomas Anderson zijn film eindigen juist wanneer de meest controversiële jaren op het punt stonden te beginnen. En dan draaide The Master eigenlijk nog het meest om Freddie Quell in plaats van de naar Hubbard gemodelleerde Lancaster Dodd. Alsof Anderson zijn vingers niet zou willen branden aan zijn eigen controversiële onderwerp. Onzin. Anderson schept juist een bijzonder kritische en fascinerende biografie niet door Hubbards leven uiteen te zetten in een zo helder en volledig mogelijk overzicht van gebeurtenissen uit diens leven, maar door tot in detail de psyche van Hubbard uiteen te zetten. Hierbij vraagt Anderson met zijn script veel van zijn publiek: hij biedt bewust weinig structuur en houvast zodat de kijker constant moet analyseren en interpreteren en de veelal bizarre maar fascinerende scènes flink op zich in moet laten werken. De manier waarop een aantal sleutelscènes zijn geschreven (en geschoten) doet het misschien al vermoeden, het opzoeken van de nodige achtergrondinformatie over Hubbard lijkt het te bevestigen: niet alleen Dodd is gemodelleerd naar Hubbard, maar Quell eveneens. Hubbard is zijn eigen belangrijkste patiënt. Anderson speelt op deze manier een meesterlijk spel door Hubbards eigen wapens tegen hem te keren: The Master toont hoe Hubbard zijn eigen bizarre variant op de psychoanalytische methode uitontwikkelt, maar tegelijkertijd onderwerpt de film deze megalomane fantast zélf aan een grondige psychoanalyse. Een sterker retorisch middel lijkt me niet mogelijk.
-Arjen

Tabu

Miguel Gomes & Mariana Ricardo – Tabu

“De hand is ruw, maar de ziel gevoelig”, zo omschrijft een bijfiguur in Tabu zijn weinig indrukwekkende schilderkunst. Het is een metafoor die niet alleen van toepassing is op zijn onhandige toenadering van de vrouwelijke hoofdpersoon, maar ook op de verschillende pogingen tot geluk en liefde in zowel hedendaags Portugal als de Portugese kolonie Angola in de jaren zestig. Tabu wordt deels gedefinieerd door het mooie zwart-witte camerawerk, het geluidsdesign, de muziek en de hieruit voortkomende melancholieke sfeer. Maar de basis daarvoor zit al in het script van regisseur Gomes en zijn schrijfpartner Mariana Ricardo, een ode aan F.W. Murnau’s Tabu: A Story of the South Seas (1931). De structuur van die film wordt omgedraaid en het verhaal over kolonialisme uitgediept vanuit een modern Portugees perspectief. De onhoudbaar van kolonisatie via de onmogelijkheid van echte liefde binnen die context. De geniale tweedeling van de film waarin de eerste helft in het heden modern is en de tweede in het verleden een grotendeels stille film, versterkt dat effect alleen maar.
-Kaj van Zoelen

Before Midnight

Julie Delpy, Ethan Hawke, Richard Linklater – Before Midnight

Je kan wellicht de drie films nauwelijks los van elkaar zien en het een groot deel is geïmproviseerd, maar het script van Before Midnight is overduidelijk een resultaat van onderling vertrouwen, vriendschap en vakmanschap. De dialogen zijn messcherp (misschien wel het sterkst van de hele trilogie) en de opbouw is ook erg knap gevonden beginnend met een lange discussie in een auto, gevolg door lunchpraat, een wandeling, geruzie, nog meer geruzie en uiteindelijk (mogelijk) een hereniging. En dat terwijl de zon langzaam ondergaat in de wonderschone Griekse Peloponnesos. Maar uiteindelijk draait het allemaal om de dialogen, een aspect waardoor de Before trilogie zo beroemd en geroemd is en wederom is het tegen de twee uur genieten van gevatte, maar ook zeer realistische hoor en wederhoor. En het is erg fijn om te zien dat in een tijd waarin bombast of over-gecompliceerde plots hip zijn, we lekker achterover kunnen zakken en gewoon luisteren naar twee doodgewone mensen.
-Erwan Ticheler

Frances HA

Noah Baumbach & Greta Gerwig – Frances Ha

Hoe ga je houden van een karakter wat eigenlijk best wel irritant is? Frances vliegt van hot naar her, is eigenlijk nergens echt goed in, lijkt niet gemaakt voor de liefde en het meeste wat ze onderneemt mislukt. Haar omgeving verandert, niet Frances. Ondanks alle tegenslag blijft ze wonderwel optimistisch. Het is deze soms naïeve maar bewonderenswaardige mentaliteit die maakt dat je Frances niks kwalijk neemt naarmate het misfortuin zich opstapelt. Misschien omdat je iets in haar herkent. Greta Gerwig schreef zelf mee aan het script, en een aantal ervaringen zullen ongetwijfeld uit haar leven gegrepen zijn. Wanneer je een karakter creëert wat zoveel tegenslag over zichzelf afroept en toch nog vrolijk rondhuppelt wat nergens gekunsteld of onrealistisch aanvoelt getuigt dit van een sterk staaltje schrijverswerk.
-Hendrik de Vries

Short Term 12

Destin Cretton- Short Term 12

Soms is het moeilijk voor scriptschrijvers een balans te vinden tussen beproefde concepten en nieuwe inzichten. Het lukt Destin Cretton perfect in Short Term 12, zeker door de uitstekende interpretatie van zijn script door de acteurs. Regelmatig scheert het script rakelings langs clichès heen, maar het zijn juist de beste scènes die zich het dichts op de grens van voorspelbaarheid bevinden. Dat deze scènes zo sterk zijn, en dan praat ik hier uiteraard over de rap van Marcus en Jayden’s kinderboek, is omdat Creton zijn woorden precies uitkiest, zodat de film binnen de grenzen blijft, en de manier waarop de acteurs deze scènes interpreteren. Je bent een goed scriptschrijver als je zo zelfverzekerd het gevaar van platgetreden paden opzoekt, maar toch een eigen weg weet te banen.
-Theodoor Steen

Blue Jasmine

Woody Allen – Blue Jasmine

Allens scripts zijn vaak óf knotsgek (de komedies) óf in hoge mate literair (de relationele drama’s). In beide gevallen dus vrij afstandelijk, waardoor een ‘Allen’ vaak meer escapistisch dan confronterend aanvoelt. Blue Jasmine vond ik zich hiervan onderscheiden. De thema’s zitten veel dichter op de huid van deze tijd: de uitwassen van de bancaire wereld, de economische crisis en werkloosheid. Woelige tijden, waarbij Allen nadrukkelijk de winnaars van gisteren de verliezers van vandaag laat zijn, en vice versa. Hoe in die omwentelingen integer aan jezelf te blijven is de rode draad in deze film, met Jasmine als karakteristieke spil. Woody Allen beheerst de spanningsboog geniaal met flashbacks die steeds iets meer onthullen over haar ware aard.
-Rik Niks


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel