De Indientjes 2013 – Cinematografie

Le Sourd

Film is in eerste instantie een visueel medium. Wat je ook nog meer uit film haalt, het begint met naar een scherm staren. En dan is het eigenlijk toch wel heel belangrijk dat de beelden waar je je ogen op richt de moeite waard zijn. Bij Salon Indien zijn wij daar zeker van overtuigd. Deze ‘technische’ categorie is daarom geen kleine wat ons betreft. Alle zes films hieronder vielen op met hun visuele stijl, waarbij het kijkplezier bij minstens de helft van die films grotendeels daardoor bepaald wordt. Met welke keuze ben jij het eens en welke mis je?

The Grandmaster – Philippe Le Sourd

Jammer. Dat is het gevoel dat ik had na wéér een Wong Kar Wai-film die cinematografisch verbluft, maar inhoudelijk teleurstelt. Gelukkig hoef ik het hier alleen over dat eerste te hebben, want de jarenlange arbeid heeft ontegenzeggelijk geresulteerd in een visueel pareltje. Met vele extreme close-ups in slow motion (opspattende regendruppels, uppercuts, dat soort werk) komt The Grandmaster gevaarlijk dicht in de buurt van visuele pornografie, van kitsch. In de sfeertekening die The Grandmaster vooreerst is, combineert het toch uitstekend met de gefragmenteerde loop van de film. De zachte filters, warme kleuren, gedempte belichting vullen het algehele palet. Het visuele spektakel is onderkoeld en ogenschijnlijk intuïtief, het levensverhaal op een prettige manier eerder verrijkend dan verduidelijkend. Van het verhaal kan ik me dan ook weinig meer herinneren; des te meer is de sfeertekening van midden 20e eeuws China me bijgebleven.
Rik Niks

Mălaimare

Mihai Mălaimare, Jr. – The Master

Paul Thomas Anderson trok voor zijn zoveelste epos een relatief onbekende naam aan om de bij hem zo extreem belangrijke plaatjes te schieten. Of nou ja, onbekend. De cameraman was de afgelopen jaren de vaste werknemer van Francis Ford Coppola en deed dat met verve, daar waar de films zelf niet altijd even goed uit de verf kwamen. Anderson is bij uitstek een visuele filmmaker en Mălaimare, Jr. ging niet alleen deze strijd aan maar komt met verscheidene, bijna onvoorstelbaar mooie shots op de proppen. Wat te denken van het shot waarin we Lancaster Dodd’s boot onder een brug zien doorvaren terwijl de zon ondergaat? Of de vele close-ups van Freddie, vaak vanuit een vreemde camerahoek? En Mălaimare, Jr. weet ook de vaak symmetrische shotkeuzes van Anderson (die Kubrick uitademen) prachtig te verbeelden. Het is zeker een cameraman om in de gaten te houden en misschien wel het grootste compliment dat je de man kan maken is dat hij alles behalve uit de toon valt binnen het zo overdonderende visuele oeuvre van P.T.A.
Erwan Ticheler

Debie

Benoît Debie – Spring Breakers

De pracht van de cinematografie in Spring Breakers is dat elke scène een geheel eigen smoel heeft. Van de slow-motion Chris Cunningham-esque sex-excessen van de dubstep-opening tot de grofkorrelige morphingsequenties van de eerste politie inval. De film oogt als een koortsachtige Neon-Noir, Scarface in teletubbiekleuren, en de belichting die zo uit een Giallo lijkt te komen botst regelmatig met de zonovergoten excessen. Geen film heeft zo’n eigen, hedonistische smoel als Spring Breakers, en dat is te danken aan het camerawerk van Benoît Debie, die zijn zweterige dynamiek die hij eerder toepaste in de films van Gaspar Noé tot nieuwe hoogten weet te stuwen.
Theodoor Steen

Lubezki

Emmanuel Lubezki – Gravity & To The Wonder

Voordat Emmanuel Lubezki de vaste cinematograaf van Terrence Malick werd was hij dit al voor Alfonso Cuarón. Afgelopen jaar kroop hij voor beide filmmakers achter de camera en in beide gevallen bewees hij waarom hij tot de groten der aarde behoort. In Malicks To The Wonder zijn de beelden weer een vloeiende aaneenschakeling van sfeerimpressies en associativiteit, een stijl van cameravoering die The Tree of Life twee jaar geleden tot een meesterwerk wist te verheffen. To The Wonder werd dit niet, maar dit heeft vooral te maken met de bordkartonnen personages. Met Gravity echter leek Lubezki er een schepje bovenop te doen. Deze duizelingwekkende ruimtetrip behoort tot het beste wat er dit jaar op het grote doek verscheen, en dit heeft alles te maken met de dynamische cinematografie. Van de long take-opening tot de razendsnelle kantelingen en roterende ruimtestations, de camera beweegt vanuit eerstepersoonsperspectief feilloos mee. Alsof je zelf anderhalf uur in de ruimte hebt doorgebracht. Een meesterlijke exercitie in camera hanteren.
Hendrik de Vries

Zabe

Alexis Zabe – Post Tenebras Lux

Een ervaring als geen ander dit jaar, en dat is grotendeels aan het bijzondere camerawerk te danken. Waarbij een grote rol is weggelegd voor bepaalde visuele effecten, waardoor de randen van het scherm net rimpelingen op het water lijken. Criticasters noemden het kijken naar film alsof je een bepaald soort oogziekte hebt, maar wat mij betreft was het resultaat subliem. In plaats van dat het per se je blik zou richten op het gedeelte dat niet vervaagd, creëert het effect (dat niet altijd even rigoureus wordt toegepast overigens, regelmatig zelfs helemaal niet) samen met de soms zwierige cameravoering een dromerig gevoel en een unieke sfeer. Het maakt sommige scènes onvergetelijk, zoals de openingsscène met het kirrende meisje, de koeien en de naderende storm.
Kaj van Zoelen


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. beavis

    zowel bij de vorige als bij deze award kan ik de grote schone ook wel weer toevoegen, maar voor het camerawerk kan ik ook nog wel een paar andere titels noemen die misschien wél bijval of discussie uitlokken :)

    zoals:
    Pedaldance (prachtige stilering en kleuren)
    Leones (de link met het werk van Gus van Sant was voor iedereen, en meestal onbewust, voelbaar)
    Csak a szél (is alleen maar goed dankzij het camerawerk)

    Verder was the Grandmaster inderdaad fenomenaal, maar zou mijn award gaan naar Post Tenbras Lux. Een film van een ex-cameraman, die eindelijk een persoonlijk stempel op zijn werk drukte en gelijk ook visueel zijn meest interessante film tot nu toe maakte. Het aparte camerawerk is de perfecte visuele expressie van waar de film over gaat en dus uitermate functioneel, waardoor het voor mij de award verdient boven al die andere verbluffende beelden.


Reageer op dit artikel