De tijdloze magie van Ray Harryhausen
The 7th Voyage of Sinbad (1958)

Eerder deze week overleed special-effects-held Ray Harryhausen, verantwoordelijk voor de effecten in klassieke genrefilms als The Beast from 20,000 Fathoms (1953), Clash of the Titans (1981) en uiteraard Jason and the Argonauts (1963). De stop-motion-effecten die Harryhausen ontwierp zijn even innovatief, revolutionair als tijdloos en zonder hem hadden grote Hollywoodfilms als de Star Wars-titels er niet zo uitgezien zoals ze uiteindelijk deden. Als ode bespreek ik in dit artikel mijn favoriete Harryhausen film: The 7th Voyage of Sinbad.

De titel doet anders vermoeden, maar de film is meer een adaptatie van Sinbads tweede reis. De koene kapitein bevrijdt in het begin van de film op het eiland Colossa de magiër Sokurah van een gevaarlijke cyclops maar daarmee beginnen de problemen voor Sinbad pas. Sokurah blijkt namelijk kwaad van zin te zijn en is geobsedeerd door een magische fles met een geest erin die de cyclops heeft afgepakt. Als Sinbad weigert terug te gaan naar het eiland om de fles te recupereren besluit Sokurah zijn magische krachten aan te wenden en Sinbads toekomstige bruid prinses Parisa te verkleinen tot miniatuur. Sinbad laat zich corrumperen door Sokurah en een fantastische strijd op Colossa tegen allerlei creaturen is het gevolg.

Op zichzelf is The 7th Voyage of Sinbad al een klassieker binnen het genre. Het is immers de eerste kleurenfilm die gebruikmaakte van stop-motion-effecten en we worden voor het eerst geïntroduceerd aan het zogeheten Dynamation. [em]”The new miracle of the screen!”[/em] schreeuwen de openingstitels zelfs. Dynamation is in feite niet meer dan een commerciële term die het stop-motion effect in de kleurenfilms van Harryhausen meer schwung gaf, maar het ziet er dan ook prachtig uit. De muziek van Bernard Herrmann is geweldig als altijd en je kunt duidelijk de invloed horen op North By Northwest (1959) die een jaar na deze film zou uitkomen. Een curieuze link is er ook met Dziga Vertovs meesterwerk The Man with the Movie Camera (1929) aangezien de elektronische jazzformatie The Cinematic Orchestra muziek van Herrmann bewerkte voor hun soundtrack van Vertovs film.

En dan is er uiteraard Ray Harryhausen. De effecten in The 7th Voyage of Sinbad zijn werkelijk fantastisch. De creaties die Harryhausen heeft ontworpen zijn zeer divers en nog altijd indrukwekkend om te aanschouwen. Het rariteitenkabinet bestaat uit een slangenmens, de al genoemde miniatuurprinses die wonderwel rondloopt in Sinbads bijzijn, een vuurspuwende reuzenhagedis, de tweekoppige Roc-vogel wat een behoorlijk uitzinnig ontwerp is en uiteraard de cyclops die al wonderlijk genoeg is ware het niet dat het wezen ook nog eens op hoeven loopt. We zien ook nog een gevecht tussen Sinbad en een skelet wat je zou kunnen zien als een experiment van Harryhausen in het licht van het vijf jaar later uitkomende Jason and the Argonauts. De wisselwerking tussen de acteurs en de door Harryhausen ontworpen effecten zijn vrijwel feilloos en vooral tijdloos. In deze tijd van CGI-effecten is het zelfs misschien meer genietbaar om zulke creatieve stop-motion te aanschouwen.

De stop-motion effecten zijn absoluut de grote kracht van The 7th Voyage of Sinbad aangezien het wat gekunstelde plot niet al te serieus genomen dient te worden. Het is vooral genieten van wat Harryhausen ons voorschotelt in prachtig en zeer kleurrijk Technicolor. Hier en daar schuift de man zelfs een hilarische grap in zijn creaties zoals wanneer de cyclops doodleuk op een levensgrote kruk gaat zitten om een gevangen hulp van Sinbad te draaien op het spies, alleen het idee al is volstrekt verwonderlijk. The 7th Voyage of Sinbad heeft in feite alles wat je in een jaren 50 swashbuckler avontuur wilt zien. Er zijn alle kleuren van de regenboog, exotische locaties, de wonderschone prinses, de stoere held en de waanzinnige monsters die Sinbad het leven zuur proberen te maken. En het is 88 minuten lang genieten van de magie die van Ray Harryhausen zo’n tijdloze legende heeft gemaakt.


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel