Django Unchained (2012)
Helaas Tarantino ook ontketend

16 januari 2013 · · Kritiek

Django Unchained

Quentin Tarantino die een spaghettiwestern maakt, het ligt bijna te veel voor de hand. Na al de verwijzingen naar het (sub)genre eerder in zijn carrière, nadat hijzelf Kill Bill: Vol. 2 (2004) al eens “mijn spaghettiwestern” noemde en na pastiche scènes als de opening van Inglourious Basterds (2009), is het dan mosterd na de maaltijd? Is het teveel van het goede of de film waar hij sinds het begin van de eenentwintigste eeuw al naar toe werkte? De kroon op zijn carrière of het begin van de aftakeling waar hijzelf zo bang voor schijnt te zijn, getuige zijn intentie te stoppen voordat naar eigen zeggen ouderdom zijn talenten zal inperken?

Het heeft er alle schijn van dat die aftakeling al heeft ingezet zonder dat Tarantino er erg in had. Na het meesterwerk Inglourious Basterds is Django Unchained op veel fronten een teleurstelling en opvallend genoeg zijn meest traditionele film. Het heeft niet de gelaagdheid of het perfecte ritme die zijn films toch zijn gaan kenmerken door de jaren heen. Dat laatste heeft natuurlijk alles te maken met het overlijden van zijn vaste editor Sally Menke in 2010.

Nu blijkt toch dat zij een grote hand had in het vloeiende verloop van zijn films, de spanningsopbouw binnen scènes, de uitmuntend uitgevoerde actiescènes en de harmonie tussen de vele flashbacks en andere korte invoegsels die de lopende actie onderbreken. Deze komen nu eerder als echte onderbrekingen over in plaats van dat ze zoals voorheen naadloos opgaan in het geheel. De dinerscène in Django Unchained, de eerste climax van de film, mist de precisie en focus die eerdere vergelijkbare dialoogscènes in Tarantino’s werk zo scherp maakten. De actie daarna oogt wat slordiger, en de spanning ontbreekt.

Alleen de openingsscène van Inglourious Basterds was al spannender. En als moderne spaghettiwestern interessanter, omdat de stijl van het genre werd gebruikt in een Tweede Wereldoorlogsfilm, een genre en tijdsbeeld waarin deze niet gebruikelijk is. Die stijl gebruiken om een moderne spaghettiwestern te maken, dat lijkt dan toch verdacht veel op het simpele nadoen waar Tarantino al zo vaak (ten onrechte) van werd beschuldigd. Het helpt daarbij niet dat hij Django Unchained met het themanummer van Django (1966) van Sergio Corbucci begint, of de film afsluit met het thema van My Name Is Trinity (1970).

Django Unchained

Dezen zijn buiten het werk van Sergio Leone en Ennio Morricone samen twee van de bekendste spaghettiwestern liedjes, een kenner als Tarantino zou toch iets kunnen verzinnen dat minder voor de hand ligt. Op andere momenten doet hij dat wel, zowel met de muziek van Day of Anger (1967) maar ook met verfrissend anachronistische hiphop en R&B. Dat is nou wel weer een interessante keuze, in een film over een bevrijde zwarte slaaf in het Zuiden van de Verenigde Staten van voor de Burgeroorlog. Sowieso is het aardig hoe Tarantino dat tijdsbeeld en onderwerp zonder enige schroom of terughoudendheid aanpakt, naar, hard racisme is een alledaags gebeuren in het Zuiden van de slaventijd.

Helaas doet hij daar dan verder niet zoveel mee. Uiteindelijk mondt de film toch uit in een simpel wraakplot dat draait om de bevrijding van één persoon, en dat deed Tarantino al eens boeiender en beter in Kill Bill. Daarbij is de hoofdpersoon dit keer minder goed uitgewerkt, en is de te bevrijden persoon een traditionele afwachtende vrouw zonder echt eigen karakter. En dat is dan ook nog eens de enige vrouw van betekenis in de film; toch een stap terug na al die sterke heldinnen die bijna geheel zijn oeuvre tot nu toe bevolkten. En aangezien de spaghettiwestern altijd dit probleem al kende, is dat toch een gemiste kans.

Aan het betrekkelijk kleine genre van de “zwarte western” voegt Django Unchained ook niet enorm veel toe, op de mooie cinematografie na. Fred Williamson was in de jaren zeventig al enkele keren de ontsnapte slaaf die uiteindelijk zijn brood verdient met het afknallen van blanken. Zelfs dat aspect van de film is dus niet bepaald vernieuwend. En om dat te leren heeft titelpersonage Django toch ook weer een blanke leermeester nodig.

Deze man, een glansrol van Christoph Waltz, is eigenlijk het enige echt boeiende en leuke personage in de film. Niet toevallig heeft hij eigenlijk alle goede dialogen en monologen, die verder opvallend schaars zijn. Het gedeelte van de film zonder de Duitser mist hem dan ook flink, want de conflicten die daarin worden opgelost zijn nauwelijks van te voren opgezet. Ondanks alle gebreken is Django Unchained als simpele doch erg lange wraakfilm nog wel enigszins vermakelijk, maar vooral ook frustrerend omdat Tarantino zoveel beter heeft laten zien in het verleden.

★★★☆☆


Onderwerpen: , , ,


7 Reacties

  1. ed crane

    Je hebt de film gewoon niet goed begrepen Kaj! ;)

  2. Kaj van Zoelen

    Ga ‘m eerst maar eens kijken! :D

  3. bas

    Vanavond gezien en helaas eens met de recensie.

    Zonder Waltz had dit gewoon een slechte film geweest.

  4. ed crane

    Net Django Unchained gezien, dus nu kan ik de sarcastische fanboyreactie achter me laten en zeggen dat je gelijk hebt Kaj.

  5. Sven

    Bijna. Kaj heeft hem bijna. Alleen moet ie vermelden dat het ware geheim van deze film meesterlijk simpel gebracht/verborgen ligt. God ik heb al heel wat recensies gelezen maar niemand heeft em: het is gewoon het verhaal van Brunhilde zoals het zelfs verteld wordt door let op (zelfs een Duitse) King/Koning Schulz! Het kasteel is manor/huize candy land. De draak Leonardo diCaprio, het omringendevuur (fire arms, muzzle fire, fire power = vertaald naar schietscenes) en alles is gezet in een western met slavernij als heavy topic. Het is een duits held/hero/mythe verhaal herverteld voor en door de amerikaans-afrikaanse gemeeschap. Er zitten zoveel hoeken aan deze film. De knipogen naar weleer, bekende acteurs. Witty banter/gesprekken. Fenomenaal!

  6. ed crane

    Dat dit een westernvertelling is van ‘het verhaal van Brunhilde’ is een beetje een gevalletje van ‘no duh’ als je het mij vraagt. Sterker nog, niet om voor Kaj te spreken, maar vlak nadat hij de film had gezien vertelde hij me dat hij het jammer vond dat dat dat zo vrij expliciet duidelijk werd gemaakt in de film zelf. Maar een bekende sage in een andere vorm hervertellen geeft de film nog niet automatisch diepgang, het kan simpelweg pastiche zijn, het gaat er om of er vervolgens nog iets extra’s mee wordt gedaan.

  7. Sven

    ” het gaat er om of er vervolgens nog iets extra’s mee wordt gedaan.” – Ik denk dat slavernij en het woord ‘nigger’ zelf al zwaar beladen genoeg zijn voor het Amerikaanse publiek. Ik ben het er zeker mee eens dat het niet automatisch diepgang verleent, maar de mal waarin dit gegoten is contrasteert vrij aardig met de film Lincoln (in dezelfde tijd gezet en behandelt ook slavernij) van Spielberg.

    Kunnen we de film ook zien als een allegorie van de civil war en de afschaffing van de slavernij? Waarbij Schulz de personificatie is van het Noorden (en dan wel Lincoln), Calvin Candy de personificatie van het Zuiden, het meisje de personificatie van het amerikaans-afrikaanse publiek, en Django = 54th regiment (all blacks). Dat men met vreedzame onderhandelingen vast liep (de poging haar vrijheid te kopen), en dat vervolgens escaleerde naar een burgeroorlog (de vuurgevechten).


Reageer op dit artikel