Een onsmakelijke maar effectieve transformatie
Remakes(7): The Fly

14 januari 2013 · · Beschouwing + Remakes

The Fly

Regisseur David Cronenberg maakte in de jaren 80 furore met The Fly (1986). Een film die, ondanks de veelal toegepaste censuur op de expliciete vulgariteiten, nog steeds tot de meest succesvolle en tot de verbeelding sprekende werken uit zijn oeuvre gerekend mag worden. Dat er 28 jaar eerder een veel nettere en helaas ook mattere film gemaakt is die als bronmateriaal voor deze film gerekend mag worden is bij menig filmkijker onbekend. Maar in hoeverre heeft de filmmaker zich aan de formule van het origineel gehouden aangezien zijn film zo’n typische Cronenbergfilm lijkt?

Dat het origineel niet heel erg bekend is zal alles te maken hebben met het feit dat er eigenlijk geen grote namen aan verbonden zijn geweest, behalve misschien Vincent Price. Daarnaast is deze film jammer genoeg niet echt een hoogvlieger. Dit is met name te wijten aan een ongelukkig gekozen plotstructuur en een matig script. Zo zien we aan het begin van de film een moord gepleegd worden door een vrouw, die later de echtgenote van het slachtoffer blijkt te zijn. Hij was, zo leren we via een erg lange flashback, een begenadigd wetenschapper die een lab aan huis had waar hij experimenten deed. Op een dag wist hij het voor elkaar te krijgen voorwerpen te verplaatsen middels hoge voltages. Wanneer hij dit principe, bij wijze van test, op zichzelf toe ging passen ging er iets flink mis met verstrekkende gevolgen.

The Fly (1958)

Het grootste probleem van de film uit 1958, geregisseerd door de relatief onbekende Kurt Neumann, is de voorspelbaarheid. Door de gekozen plotstructuur, waarin we aanvangen met een cruciale gebeurtenis die, zeker met de titel in het achterhoofd, ons eigenlijk alles wat komen gaat al verklapt, blijft er weinig te raden over. De film kan eigenlijk alleen nog spannend worden middels de opgeworpen schuldvraag van de weduwe, die zo gaan we leren, haar man slechts geassisteerd heeft bij zijn eigen executie. De bewijsvoering rondom deze zaak is erg kort door de bocht en verre van waterdicht.

Cronenberg gooit in zijn remake de plotstructuur overhoop en dit werkt vele malen beter. Zo valt deze versie met de deur in huis en zien we in de openingsscène wetenschapper Seth Brundle (Jeff Goldblum) kennismaken met de aantrekkelijke Veronica (Geena Davis). Al snel bevinden de twee zich in Brundle’s lab en wordt meteen duidelijk waar hij zich mee bezig houdt. De regisseur houdt de kern van het origineel intact zonder de verdere ontwikkeling meteen uit de doeken te doen in tegenstelling tot het origineel.

Langzamerhand gaat Brundle steeds verder met zijn experimenten en bloeit er een enigszins onrealistische romance op tussen hem en Veronica, die als journaliste in eerste instantie hele andere plannen met hem had. We zien hoe de wetenschapper uiteindelijk zichzelf probeert te teleporteren en er een vlieg in de capsule zit wanneer hij deze stap uitvoert. In het origineel is de transformatie die daarop volgt een abrupte, de protagonist is meteen half vlieg-half mens geworden waar we aan Brundle nog geen verandering gezien hebben. Dit proces verloopt gestaag en realistischer, voor zoverre daar sprake van is, wat de onheilspellende sfeer en spanning zeker ten goede komt. Zo zien we hoe hij bijzonder veel suiker in zijn koffie wenst, er dikke haartjes uit zijn rug kruipen en hoe hij lichamelijk sterker wordt wat Veronica in de rol van zijn minnares aan den lijve ondervindt.

The Fly (1986)

Cronenberg weet de transformatie uiteindelijk verder door te voeren en trakteert de kijker op een paar onvervalste gore-scènes waar zijn fans ongetwijfeld van smullen en die er toe geleid hebben dat er te zijner tijd nogal wat censuur op deze film is toegepast. De regisseur bouwt dit langzaam op met een aantal ongemakkelijke fragmenten zoals we die inmiddels van hem kennen. Wanneer Brundle een aap aan zijn experiment onderwerpt zien we expliciet hoe deze op ongelukkige wijze binnenste buiten gekeerd wordt. Ook zien we bijvoorbeeld hoe de wetenschapper na zijn onorthodoxe kruisbestuiving tijdens een potje armpje drukken de pols van een ongelukkige bierdrinker weet te breken. Uiteindelijk zien we de afbrokkelende lichaamsdelen van de nerdy wetenschapper die inmiddels een waar langs de muren kruipend monster geworden is. Hiermee is het laatste half uur verreweg het indrukwekkendste deel van de film en verdient het een dikke pluim voor de toegepaste effecten en make-up.

Het laatste deel van de film is ook waar Cronenberg het origineel compleet heeft losgelaten. Brundle’s liefje, in het origineel de onvoorwaardelijk toegewijde echtgenote zoals we die kennen uit de jaren 50, komt voor een moeilijke keuze te staan. Het monster wat de wetenschapper geworden is kent namelijk een omslagpunt waarbij al zijn goedaardigheid verdwenen lijkt. Een duidelijk verschil met het origineel, waarin we eigenlijk tot het einde met hem meevoelen. Ook is er een aardig verschil in boodschap zichtbaar. Waar een kleine dertig jaar geleden The Fly de kijker nog leek te waarschuwen voor de opkomende technologische ontwikkelingen doet Cronenberg dit geenszins. Een illustratie van een inmiddels gevestigde ontwikkeling wellicht?

In een beschouwing omtrent het fenomeen remake komt The Fly als een bijzonder geslaagd voorbeeld uit de bus. Het origineel voelt naast het zwakke plot toch erg gedateerd aan. De scènes die waarschijnlijk eng of schokkend bedoeld waren komen, ondanks de prima effecten, toch vrij lachwekkend over. Cronenbergs versie is spannender, enger en dus beter en als zodanig zeker een te rechtvaardigen remake.


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel