Geweld met een grapefruit
The Dirty Thirties (2): The Public Enemy (1931)

The Public Enemy (1931)

The Public Enemy (1931) is één van de drie beroemde gangsterfilms uit de vroege jaren 30, waarvan Scarface (1932) de bekendste is. Films die veelal bekritiseerd werden om hun te romantische portrettering van harde criminelen en veel excessief geweld. Geweld wat met de productiecode ingeperkt zou worden. Of toch niet?

De code, die in 1934 van kracht zou worden, beschreef een flinke opsomming van zaken die niet direct getoond mochten worden. De lijst maakt een onderscheid tussen Don’ts en Be Carefuls, waarin bijvoorbeeld het illegaal handelen in drugs, excessief geweld, gruwelijkheden en homoseksuele neigingen niet tot nauwelijks getoond mochten worden.

Om met dat laatste te beginnen: de film bevat een vrij grappige scène waarin een homoseksuele kleermaker hoofdrolspeler James Cagney’s maten opneemt. Deze suggestieve betasting zou in 1941 na een re-release van de film het veld moeten ruimen.

Het meest controversiële fragment uit The Public Enemy is dat waar Cagney een halve grapefruit in het gezicht van zijn vriendin duwt (wat eigenlijk een persoonlijke fantasie van regisseur William Wellman bleek). Grappig genoeg is dit niet een scène die door de code zou zijn vervallen. In dezelfde re-release overleefde de grapefruit.

Opmerkelijk genoeg lijkt er in de loop van de jaren niet per se een afname van geweld in misdaadfilms te zijn geweest maar wel in hoe direct dit getoond werd. Vergelijk het grapefruitincident met de eveneens beruchte uitbarsting van geweld in Fritz Langs The Big Heat (1953) waarin de protagonist zijn vriendin kokende koffie in het gezicht gooit. Hieronder zijn beide fragmenten onder elkaar gezet. Tijdens de film van Lang was de code nog steeds van kracht en is de daadwerkelijke geweldsdaad niet zichtbaar. Of deze hiermee minder gruwelijk genoemd mag worden is een tweede.


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel