HAFF-hit (1): Le tableau (2011)

9 maart 2013 · · HAFF 2013

Le tableau

Over anderhalve week begint in Utrecht het Holland Animation Film Festival. Salon Indien, of anders gezegd ondergetekende, zal ter plaatse zijn om verslag te doen. Bij wijze van voorproefje deze week en volgende week zaterdag een recensie van een succesfilm van de vorige editie.

Kleurvlakken uit de computer

Jean-François Laguionie debuteerde ooit met Gwen, le livre de sable (1985), een film die hem een cultstatus opleverde. Hij wordt, door de handvol films die hij maakte, vaak vergeleken met Franse visuele (film)-artiesten als Jean “Moebius” Giraud en René Laloux (La planète sauvage (1973)). Nu, na jaren van afwezigheid, keert hij terug met zijn vierde film, Le tableau. Le tableau is zijn eerste computeranimatie, maar de film valt visueel niet te vergelijken met het computerwerk van bijvoorbeeld Dreamworks. De film kent visueel meer overeenkomsten met Laguionies eerdere werk, dat vooral draaide om lijnvoering en vlakverdeling.

Lijnvoering en vlakverdeling, evenals compositie en kleurgebruik spelen een grote rol in Le tableau. De film speelt zich af in een onafgemaakt schilderij van een expressionistische schilder die het midden houdt tussen Chagall, Monet, Manet, Gauguin en Picasso. De hiërarchie in het schilderij is verdeeld op basis van de staat van voltooiing. Ben je volledig af, dan ben je Alklaar (Nederlandse vertaling) en behoor je tot de elite. Mis je onderdelen of inkleuring, dan ben je Niaf, en dan behoor je tot de lagere klassen. Ben je Ruwlijner, een enkele schetslijn, dan ben je gedoemd tot een leven als paria, en wordt je vernederd, mishandeld en gediscrimineerd.

De relatie tussen een Niaf en een Alklaar vormt de katalysator voor een grootschalig conflict, dat volgens een andere Niaf, onze verteller, enkel opgelost kan worden als ze de schilder vragen het schilderij te voltooien. Dat vormt de opmaat voor een zoektocht die voert naar andere schilderijen en uiteindelijk het atelier van de schilder.

Daar verandert de film in een mooie combinatie van live-action, stopmotion en computeranimatie. De computeranimatie geeft de mogelijkheid de animatiefiguren makkelijker te laten bewegen in een echte omgeving, en dat is één van de grootste redenen dat computeranimatie een goede keuze was. De andere is dat het de diepte in het schilderij ten goede komt. Dat is ook het bijzondere: de computer-animatie doet niet af aan het idee van een schilderij. Je zou normaliter kiezen voor handgeschilderde celanimatie, aangezien deze volgens de regels meer draait om lijnvoering en kleurvlakken tegenover het realisme van computer-animatie. Dat blijkt in La tableau echter niet zo te zijn, want computeranimatie blijkt net zo goed gebruikt te kunnen worden voor kleurrijke, schilderachtige animaties. Het komt zelfs de diepte ten goede, terwijl de plastische lijnvoering intact blijft.

Verhaal in ruwe lijnen

Ook gaaf aan Le tableau is dat het schematische verhaal de opmaat voert voor filosofische ideeën en discussies. Wat is onze rol in het leven? Waar is sociale hiërarchie op gebaseerd? Hoe doorbreek je vastgeroeste ideeën? Is er een schepper, en zo ja, wat is zijn rol in het universum? En waarom heeft “hij” ons verlaten? Zijn er andere werelden dan de onze, of is de werkelijkheid enkel wat we zien? Zonder in simpele platitudes te vervallen of zweverige spirituele lessen op te dissen stelt Le tableau op concrete en speelse manier grote vragen, verpakt in een spannend en traditioneel aandoend verhaal. De keuze voor een Romeo en Julia-thema werkt voor het eerst goed in een animatie (ik ben nog steeds boos om The Lion King 2: Simba’s Pride en Gnomeo & Juliet), en de film gebruikt clichés als springplank voor een nieuwe, frisse vertelling. De kleur die aan de gebeurtenissen, verhalend én visueel, wordt gegeven maakt van Le tableau een kunststukje.


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Erik

    Prachtig stukje, Theo. Voor mij was “Le tableau” ook een van de hoogtepunten van HAFF 2012. Erg veel zin in de komende editie. :)


Reageer op dit artikel