Het beste van 2012 volgens Erwan

13 januari 2013 · · 2012 + Lijst

Ieder begin van het kalenderjaar maakt de liefhebber de balans op van de afgelopen twaalf bioscoopmaanden wat vrijwel altijd leidt tot de verplichte top 10 van beste films. Ik wil dit jaar iets anders doen en dus wel 10 namen, maar geen aflopende toplijst ditmaal. Wel zelfgekozen 10 categorieën, ook omdat we zopas op de hoogte zijn gebracht van de Oscar-nominaties.

Meest tegenvallende film: Life of Pi (Ang Lee)

Ik begin eenmalig met geklaag, want ondanks dat ik in 2012 niet een echt abominabele film zag waren er wel een aantal goed ontvangen titels die mij niet aanstonden. Het matige scenario van Jagten kon me niet bekoren en ook met Moonrise Kingdom kon ik maar weinig. Ik ben wel klaar met Wes Andersons visuele stijl. Maar de grootste tegenvaller zag ik eind december op de valreep. Life of Pi was een veel te langdradig en slap verhaal over een jongen die eindeloos lang op een bootje een tijger probeert te temmen en het overkoepelende verhaal was erg mager. Ook het geprezen 3D-effect vond ik weinig bijzonder en regelmatig (zoals zo vaak met 3D) totaal overbodig. De film mag dan wel overladen zijn met Oscar-nominaties en lof bij het publiek, ik kon er niks mee.

Beste restauratie: Jaws (Steven Spielberg)

2012 was naast het opnoemen van opmerkelijke films ook zonder meer het jaar van EYE. Het nieuwe filmmuseum opende haar deuren en kende vele fantastische retrospectieven met prachtige herbewerkingen van oude prints. Meesterfilmers Martin Scorsese en Stanley Kubrick werden beloond met uitmuntende retrospectieven waarbij Kubrick tevens een briljante tentoonstelling kende. Maar meesterwerken als Taxi Driver (1976) en 2001: A Space Odyssey (1968) had ik in het verleden al eerder op het witte doek gezien, dus was daar niet echt sprake van een open mond. Des te meer bij het perfect gerestaureerde Jaws (1975), een film die ik nu pas echt op waarde wist te schatten en zelfs is uitgegroeid tot naar mijn mening de beste film van Steven Spielberg. Laat EYE in 2013 ons wederom een kwalitatief hoogstaand programma voor weten te leggen.

Meest memorabele actiescène: Haywire (Steven Soderbergh)

Voordat ik toekom aan mijn favoriete scène van 2012, wil ik extra aandacht geven aan de actiefilm en in het bijzonder de choreografie. The Raid kende zat geweldige gevechten, maar het fraaiste in beeld gebrachte gevecht was toch dat in Haywire tussen Gina Carano en Michael Fassbender in een hotelkamer. Het man/vrouw-gevecht in de smalle ruimte is flitsend gechoreografeerd waarbij veel meubilair er aangaat en ook buitengewoon interessant omdat de vrouw in kwestie de man een flink pak slaag geeft. Hulde voor Steven Soderbergh die het allemaal prachtig weet te regisseren, Carano voor de gevechtskunst en Fassbender die zich te grazen laat nemen door een professioneel martial arts-artiest.

Meest memorabele scène: Holy Motors (Leos Carax)

Ik geef het meteen toe: ik ben nooit een groot fan geweest van de cinéma du look waarvan Leos Carax een van de grote namen is. Maar Holy Motors was zo’n intense en overweldigende trip dat ik het niet kon weerstaan. Het fraaiste moment is echter een tamelijk ingetogen serie aan gebeurtenissen in een vervallen warenhuis bij Pont Neuf. We zien uit het niets Kylie Minogue een kort lied zingen, maar het mooist en meest emotioneel is de scène op het dakterras. Denis Lavant en Kylie Minogue mijmeren over vervlogen tijden terwijl op de achtergrond onweerstaanbaar nachtelijk Parijs te zien is met de Notre Dame kathedraal als stralend middelpunt. De uiteindelijke climax weet er nog een schepje bovenop te doen en is hartverscheurend. Puur visueel genot.

Beste actrice: Elizabeth Olsen (Martha Marcy May Marlene)

De grootste verrassing op acteergebied overkwam mij tijdens het kijken van het zeer nare drama Martha Marcy May Marlene. De hoofdrolspeelster speelde de sterren van de hemel en dat terwijl ik nog nooit van haar gehoord had. Althans, niet van haar. Wel van haar oudere zussen, de Olsen twins. Hoe is het dan toch mogelijk dat het kleine zusje van deze twee irritante kindsterretjes van Full House ineens opduikt in een klein en aangrijpend drama over sektes, verkrachting en geestelijke terreur? Elizabeth Olsen geeft zichzelf op zeer te prijzen wijze bloot en zet zonder opsmuk een getraumatiseerde jonge vrouw neer. Laten we hopen dat ze in de nabije toekomst dit hoge niveau weet vast te houden.

Beste acteur: Michael Fassbender (Shame)

Hadden Bram Ruiter en Theodoor Steen in hun bijdragen Channing Tatum gebombardeerd tot filmman van het jaar, voor mij is dit zonder enige twijfel Michael Fassbender. 2012 was echt zijn grote doorbraak met de hoofdrol in Shame, ik noemde hierboven al Haywire en hij was het beste aan Prometheus. Zijn eerstgenoemde rol is echter een fenomenaal staaltje acteerwerk waarbij Fassbender alle keuren aan emoties de revue laat passeren. Is de man in het begin van de film nog een suave charmeur, tijdens de onvergetelijke climax in een gaybar en een daaropvolgend heftig triootje met twee hoeren zien we letterlijk hoe desperaat zijn personage Brandon wel niet is. Het is tevens het tweede schot in de roos met regisseur Steve McQueen en het in 2013 te verschijnen Twelve Years a Slave is vanwege de derde samenwerking alleen al een van de meest naar uit te kijken titels van het jaar.

Beste regie: Martin Scorsese (Hugo)

Dat Martin Scorsese een potje kan regisseren weten we inmiddels wel. Het ene na het andere meesterwerk reeg hij aaneen en veelvuldig was hij verantwoordelijk voor een nieuwe en zeer invloedrijke kijk op bepaalde genres. Intrigerend blijft echter ook dat de man zich maar blijft ontwikkelen en het niet schuwt nieuwe genres en filmvormen te betreden. Hugo is hier uiteraard een frappant voorbeeld van. De regisseur die in het verleden toch vooral bekend stond om zijn volwassen thema’s en tamelijk brute vertoning van allerhande vormen van geweld kwam ineens met een jeugdfilm op de proppen. In 3D nog wel! Vakmanschap is meesterschap zo blijkt weer eens, want niet alleen presteert Scorsese het om een zeer onderhoudende en informatieve film voor jong en oud te maken, maar het is tot op heden ook de film die naar mijn idee het beste gebruik weet te maken van 3D. In alle opzichten is en blijft Scorsese dus een onmetelijke kracht in de cinema.

Meest vermakelijke film: Skyfall (Sam Mendes)

De derde Bondfilm van Daniel Craig zou een abrupte scheiding vormen van de eerste twee films, oude gezichten zouden weleens kunnen verdwijnen en nieuwe en/of vertrouwde namen deden hun opwachting. En de film van Sam Mendes stelde geen seconde teleur. Niet alleen is Skyfall allicht de best geacteerde James Bondfilm, het is simpelweg een van de beste James Bondfilms. En als mega-fan van de reeks kon ik me nauwelijks beter nieuws voorstellen. Skyfall is een waar genoegen met fantastische acteurs, prachtig gefilmde actie en kent een onvergetelijke derde akte – de waardering voor Roger Deakins kent inmiddels geen grenzen – waar voor het eerst echt in het verleden van 007 wordt gegraven.

Beste ongeziene film: Weekend (Andrew Haigh)

Of het nou ligt aan het feit dat dit romantische drama zich centreert rondom twee homo’s en dat bekrompenheid toeslaat of dat de film simpelweg gewoon een kleine film is, hoe het ook zij: Weekend heeft schandalig weinig aandacht gekregen buiten het festivalcircuit om. Sterker nog, buiten de Salon Indien-kliek ken ik niemand die Weekend gezien heeft en dat is onwijs jammer. Weekend is een prachtig liefdesverhaal van twee personen die weten dat het hoogstwaarschijnlijk nooit lang zal duren. De uitstekende acteerprestaties, interessante wendingen door acties en dialogen en subtiele regie van Andrew Haigh maakt het compleet.

Beste film: Shame (Steve McQueen)

Zoals zo vaak zit mijn persoonlijke beste film in het prille begin van het jaar wat het meteen problematisch maakt bij internationale lijstjes omdat de film in kwestie vaak al een jaar eerder in andere landen in roulatie ging. Zo ook Shame, maar hij ging in Nederland begin februari in première en dus plaats ik hem netjes in 2012. Michael Fassbenders geniale spel heb ik al besproken, maar ook Carey Mulligan is uitermate op dreef als Brandons problematische zus Sissy. De soundtrack is bezwerend en treffend en regisseur Steve McQueen ontpopt zich echt als de nieuwe meester van de long take, want na Hunger (2008) zit ook Shame vol met werkelijk prachtige lang aanhoudende shots. Shame is zeker niet de meest gemakkelijke film van het jaar – wat heet – maar is een lust voor het oog, zeer herkijkbaar en onvergetelijk. Dat 2013 een film van dergelijk meesterlijk niveau zal mogen kennen.


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


2 Reacties

  1. Hendrik De Vries

    Mooi artikel. Ik was inderdaad ook erg onder de indruk van Elizabeth Olsen, gaan we hopelijk nog veel vaker zien.

    Verder kan ik je de hand geven als het om Life of Pi gaat zeg. Wat een langdradig ‘Cast Away meets Tiger’ vehikel. Zwaar overschat. Maar goed, de Academy heeft traditiegetrouw altijd een paar blind spots.

  2. Kaj van Zoelen

    “Ik geef het meteen toe: ik ben nooit een groot fan geweest van de cinéma du look waarvan Leos Carax een van de grote namen is.” Maar die afkeer baseerde je toch vooral op Besson enzo, en niet op de films van Carax die sommigen daarbij op een hoop gooiden en die je nog niet gezien had, of herinner ik me dit nou verkeerd? :P


Reageer op dit artikel