Het filmjaar 2013 volgens Hendrik

Spring Breakers

Eind december. Naast de verplichte en optionele feestjes en vieringen een periode om het afgelopen filmjaar te beschouwen. Een jaar waarin een aantal grote regisseurs al snel hun opwachting maakten. Denk aan het langverwachte The Master van Paul Thomas Anderson. Een film die mogelijk niet bracht wat men vooraf had gedacht, een bevestiging van Andersons status als groot filmmaker was het zeker. Het bleek een mooie inleiding van een uitstekend filmjaar.

Het afgelopen jaar heb ik bewust de grote Hollywood producties wat meer gemeden dan in eerdere jaren. Films als de tweede Hunger Games, Hobbit of Man of Steel heb ik lekker aan mij voorbij laten gaan. De keren dat ik mij hier wel aan overgaf bevestigde dit veelal mijn toenemende afkeer van dit ‘genre’. Lege SF-hulzen als Elysium, Pacific Rim en Oblivion wisten geen potten te breken, in deze categorie was de tweede Star Trek eigenlijk het enige fatsoenlijke wat er dit jaar uitkwam uit de grote geldfabriek, op één grote uitzondering na. Gravity bleek een geweldige ruimtetrip die mij als gegronde 3D-hater even stil kreeg.

In het arthouse-circuit deed Ulrich Seidl met zijn Paradies-trilogie van zich spreken. Een drietal films die na deel één wat mij betreft had mogen stoppen. Paradies: Liebe was veruit de beste in de trilogie, de rest bleek veel van hetzelfde. Verder heb ik genoten van een paar kleinere films zoals Le passé; Like Father, Like Son; The Grandmaster en Fill the Void. Erg bijzonder dit jaar was Post Tenebras Lux. Of deze film ook goed is ben ik (nog) niet van overtuigd. Hoewel enkele afzonderlijke fragmenten indrukwekkend waren ontbrak het aan coherentie wat voor mij afdeed aan de ervaring.

The Bling Ring

Pijnlijke oppervlakkigheid
2013 wordt voor mij hoe dan ook een jaar waarin de film over het eerder door Rik aangehaalde ‘hedonistische klatergoud’ doorbrak. Dit begon voor mij met het verfrissende en verrassende Spring Breakers. Een film die de MTV-cultuur weet neer te zetten als een ultieme spirituele ervaring voor vele jongedames. Harmony Korine lijkt als geen ander de subcultuur waar de Spring Break generatie voor leeft te begrijpen. De vervlechting met de rapcultuur en de videogame-beleving van de dames zet wat mij betreft de hedendaagse cultuur erg scherp neer. Toch is deze nooit belerend maar extreem vermakelijk en daarmee met recht guilty pleasure van het jaar. Ook Michael Bay verraste vriend en vijand door met Pain & Gain een pijnlijk grappige schets van een aantal doorgeslagen bodybuilders voor wie fitness de ultieme en vernieuwde Amerikaanse droom lijkt neer te zetten. Een andere kijk op die Amerikaanse droom toonde Sofia Coppola met The Bling Ring, een gestileerde MTV-aflevering waarin we zien hoe een groep jongeren inbreekt bij idolen als Paris Hilton. Voor mij gaven deze inbraken vooral een inkijkje in hoe oppervlakkig en leeg deze nieuwe generatie celebs door het leven gaan. Helaas had deze film niet veel meer om het lijf dan deze reeds bekende constatering. Deze categorie heeft met The Canyons van Paul Schrader helaas ook de slechtste film van het jaar opgeleverd.

Spring Breakers avant la lettre kwam uit Italië. Paolo Sorrentino wist Federico Fellini te evenaren met een inkijkje in de Romeinse oppervlakkigheid en leegte die Fellini in de jaren 60 al vast wist te leggen. Sorrentino doet dit eigentijds, scherp en met een geweldig oog voor stijl en schoonheid. Erg fijn om te constateren dat er nog steeds steengoede cinema gemaakt kan worden uit dit deel van de wereld, ook al worden de meest succesvolle elementen dan hergebruikt.

Only God Forgives

Tegenvallers
Grappig genoeg waren er aantal films die ik bijna bij voorbaat al in mijn top 10 had willen opnemen die tegenvielen. Om te beginnen was daar To The Wonder van Terrence Malick. Ik had geen evenaring van The Tree of Life verwacht (dat kan bijna niet…) maar dit viel me wel erg tegen. De cameravoering en soundtrack is weer veel van hetzelfde en gewoon goed maar Malick faalt als het gaat om karakteruitdieping en het neerzetten van een interessant verhaal. Iets waarin de balans in zijn vorige film nog goed was lijkt deze nu naar het esoterische door te slaan. To The Wonder is in ieder geval met afstand de mindere film in het verder uitstekende oeuvre van de regisseur.

Maar het toppunt van stijl over inhoud dit jaar was toch wel Only God Forgives. Na het geweldige Drive had heeft Refn zichzelf nogal overschat met een overgestileerde mislukte Lynch-imitatie die, op een enkele scène na, spanning en diepgang ontbeerde. Het euvel van ontbrekende spanning brak mij dit jaar ook op bij het kijken naar Lincoln, kandidaat voor meest slaapverwekkende film van het jaar. Minder slaapverwekkend, maar wel ronduit belachelijk en chaotisch was Danny Boyle’s Trance, een film die voornamelijk de boeken in zal gaan vanwege Rosario Dawson haar ontblote genitaliën, ben ik bang. Tot slot heb ik een spreekwoordelijk traantje moeten laten om te moeten zien dat mijn jeugdheld John McClane met de vijfde Die Hard keihard werd uitgemolken in een wanproduct van de bovenste plank.

La Vie d'Adele

Rauw, eerlijk en hartverscheurend
Ondanks alle technische hoogstandjes van regisseurs als Sorrentino, Anderson en Korine of de enerverende ruimtetrip van Alfonso Cuarón zijn het toch weer de eerlijke en oprechte scripts die dit jaar het meeste indruk op mij wisten te maken. Inhoud blijkt toch langer door te werken dan vorm zo tegen het einde van het jaar. Tabu, Frances Ha maar vooral La vie d’Adèle en Before Midnight scoren erg hoge ogen. De laatste bewierrookte ik al in De Indientjes.

La vie d’Adèle verraste mij vooral in de alomvattendheid van het liefdesverhaal. De film verhaalt weliswaar over een relatie tussen twee vrouwen, een film over lesbiennes is dit zeker niet. Complimenten aan de regisseur, hij had makkelijk kunnen scoren door erg te moraliseren en hier een vingerwijzend pamflet van te maken. In plaats daarvan is dit een intense film geworden waar mede dankzij uitmuntend acteerwerk perfect ingevoeld kan worden hoe mooi maar tegelijkertijd eenzaam en tragisch een relatie kan zijn.

Voor het afgelopen jaar kom ik op de volgende top tien, dat 2014 maar minstens zo mooi mag worden!

01. Before Midnight
02. La vie d’Adèle
03. The Master
04. Spring Breakers
05. La Grande Bellezza
06. Gravity
07. Frances Ha
08. Ginger & Rosa
09. Zero Dark Thirty
10. Tabu


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel