Make Way for Tomorrow (1937)
Nog even actueel en relevant als 75 jaar geleden

“Thanks, but you gave it to me for the wrong picture.” Het zijn de gevleugelde woorden van regisseur Leo McCarey na het winnen van de Oscar voor het zeer vermakelijke The Awful Truth (1937). Volgens McCarey zelf is namelijk zijn meest geslaagde werk Make Way for Tomorrow, een drama over een oud stel dat niet alleen door de bank in geweldige problemen komt maar ook nog eens door de eigen kinderen in de steek wordt gelaten.

Nadat de bank heeft besloten beslag te leggen op het huis van Bark en Lucy dreigt een dakloze oude dag. Hun vier kinderen hebben eigenlijk helemaal geen zin in het in huis nemen van de twee maar na enig beraad gaan Bark en Lucy los van elkaar bij twee van hun kinderen wonen. De rest van de film toont de krakkemikkige relatie tussen ouders en kinderen in tijden van crisis en dat dan vooral bezien vanuit het perspectief van de ouderen.

Het is tamelijk verbazingwekkend hoe actueel en relevant Make Way for Tomorrow nu nog is. Het is te danken aan de strakke regie van McCarey en het fabuleuze acteerwerk van Victor Moore en vooral Beulah Bondi dat de film niet verzandt in melodrama wat bij een dergelijk thema op de loer ligt. Sterker nog, Make Way For Tomorrow is verrassend recht voor zijn raap en juist daardoor zo ontroerend. Zeker als de laatste akte zich aandient waarbij Bark en Lucy een laatste romantische avond hebben voel je niet alleen ontzettend mee met het stel, maar heb je als kijker ook een appeltje te schillen met de ongeïnteresseerde kinderen. Het is niet meer dan lovenswaardig dat een film uit de jaren 30 – die regelmatig als zeer gedateerd worden gezien vanwege het theatrale acteerwerk en de wat ouderwetse thema’s – nog steeds inslaat als een bom. Wat heet, een film als Gran Torino (2008) kent een soortgelijke thematiek maar Eastwoods film is stukken minder subtiel als het gaat om het tonen van de relatie tussen volwassen zoons en dochters en hun ouder(s). Een stuk geslaagder – maar naar mijn mening nog steeds niet van het niveau Make Way for Tomorrow – is Ozu’s Tokyo Story (1953) die duidelijk inspiratie put uit McCarey’s film.

Make Way for Tomorrow kent buiten de sociale kritiek ook nog een flinke – zij het minder in je gezicht – vingerwijzing naar het uit de hand gelopen bankbeleid en ook hierin is de film verbluffend actueel. Arme mensen worden zonder enig humaan gevoel op straat gegooid terwijl de banken zelf er een potje van maken. De film gaat niet heel expliciet in op deze misstanden maar zeker de opening is overduidelijk in zijn kritiek en wederom totaal niet dweperig. Het is de mix van maatschappelijke kritiek gekoppeld aan ijzersterk acteerwerk (ook de uitstekende karakteracteur Thomas Mitchell doet een duit in het zakje) en feilloze regie dat van Make Way for Tomorrow een onvergetelijke en helaas ietwat uit het oog verloren film maakt die ook zomaar vandaag gemaakt had kunnen worden.


Onderwerpen: , , , , , , ,


Reageer op dit artikel