One Missed Call (2003)/ Ringu(1998)
Takashi Miike Versus (Slot): Hideo Nakata

Ringu

Takashi Miike’s One Missed Call werd, na release, gezien als een rip-off van Hideo Nakata’s Ringu (ook bekend als Ring of The Ring, voordat de Amerikaanse remake die titel jatte). Er zijn zeker grote overeenkomsten tussen beide werken, maar er zijn ook nuance-verschillen die de film uiteindelijk beiden hun eigen sfeer geven.
(Uiteraard SPOILERS na de break)

De overeenkomsten zijn er vooral in structuur en basisgegeven. In Ringu wordt de kijker een legende voorgeschoteld rondom een videoband. Wie deze video zou bekijken zou sterven na zeven dagen. We beginnen met een scène waarin de videoband een slachtoffer claimt. Vervolgens duiken we in het onderzoek van hoofdpersone Reiko, die op onderzoek gaat naar de oorsprong van de video, en onverhoopt zelf de tape bekijkt. De rest van de film is een race tegen de klok om haar eigen leven te redden, waarbij ze ondertussen de beweegredenen van de vrouwelijke wraakgeest achter de video onthult door in haar verleden te duiken.

Ook One Missed Call kent een gelijke opzet. Ook hier beginnen we in een scène waarin de waarheid achter een broodje aap een leven claimt. Hier maakt de vrouwelijke wraakgeest echter geen gebruik van videobanden, maar het toentertijd modernere mobiele telefoontje. Wie zijn telefoon opneemt na een onbekende, spookachtige ringtone zal sterven op het tijdstip van het telefoontje. Het telefoontje komt namelijk uit de toekomst. De stem gehoord aan de andere kant is je eigen stem terwijl je sterft. Ook hier gaat de hoofdpersone, Yumi, op onderzoek uit en ook hier onthult ze het verleden van de plaaggeest. In beide films zijn het jonge meisjes met problemen in de huiselijke sfeer die hun dood niet kunnen loslaten. Het eerste nuance-verschil is echter dat de moorddadige Sadoko uit Ringu een geest is die enkel er op uit is om haar dood te wreken, terwijl de geest uit One Missed Call in haar eigen leven al een agressor was: een meisje met Munchhausen by Proxy, dat haar zusje martelde lang voordat ze overleed.

Angstaanjagende ruimtes in Ringu

Een tweede en substantiëler nuance-verschil tussen Ringu en One Missed Call is de manier waarop respectievelijk Hideo Nakata danwel Takashi Miike de kijker angst proberen aan te jagen. Hideo Nakata speelt vooral met onmogelijke ruimtes. Sadako overschrijdt vrijwel altijd grenzen die ze niet zou kunnen moeten overschrijden, met als grootste voorbeeld de beruchte scène waarin haar geest uit de televisie kruipt. Het is één van de beroemdste scènes uit de Japanse horrorgeschiedenis, en de J-Horror stroming waartoe beiden behoren, juist omdat het onmogelijk zou moeten lijken dat de agressor uit de televisie komt. Een horrorfilm of videoband kijken is veilig, en Ringu overschrijdt die grenzen. Maar ook de rest van de film speelt met ruimte, waarbij de reis in het verleden van Sadako vooral een reis is naar een locatie (een eiland) en haar sterfplaats haar letterlijk afgrenst van de rest van de wereld (een put).

De videoband bestaat zelf ook uit onmogelijke beelden, waarin bijvoorbeeld een spiegel gefilmd wordt op een wijze die onmogelijk zou zijn zonder de camera te zien. Andere van de videobeelden bevatten dingen op plaatsen waar ze niet zouden moeten zijn, zoals een tattoo in een oogbal, een naargeestige jumpcut waarbij de spiegel zich doelbewust verplaatst en de wolkenlucht vanuit een onwaarschijnlijke positie gefilmd (vanuit de diepte van een put). Ook de rest van de film speelt met mise-en-scène, met geluiden die uit andere ruimtes komen en te donkere hoeken in de architectuur. Hideo Nakata gebruikt dus vooral ruimte om de horror over te brengen, en dat werkt donders goed.

One Missed Call

Angstaanjagende tijd in One Missed Call

Takashi Miike gebruikt echter vooral tijd om angst over te brengen. De telefoontjes komen uit de toekomst, en laten de gebelde persoon horen hoe ze sterven. Dit gegeven is al eng genoeg, en speelt met het weten van je eigen lot. Het weten dat je nog maar weinig tijd hebt om te leven is een angst die niet veel mensen dagelijks hebben, maar waarvan veel mensen wel bang zijn ooit dat gevoel te zullen kennen. “Straks zegt de dokter dat…”. Het weten van de eigen dood is een thema zo oud als de wereldliteratuur en kunst, en het is niet voor niets dat Takashi Miike hier op in speelt met zijn plot.

Hij maakt echter nog op een andere, vrijwel even effectieve wijze gebruik van tijd. Aangezien elke sterfscène aangekondigd wordt met een geluidsfragment opgenomen rondom het sterven, denken we min of meer te weten hoe lang het zal duren voordat iemand na het uitspreken van een kernzin sterft. Takashi Miike breekt echter al in de tweede moord met die regel. Een personage spreekt een kernzin uit waarvan we weten dat deze zijn dood binnen vijf seconden aankondigt. De liftdeuren gaan open, vijf seconden gaan voorbij en…. niets. Het duurt zeker nog tien seconden extra voordat het schrikmoment plaatsvindt en het personage sterft. Takashi Miike speelt vals, maar daardoor werkt die scène extra goed. Hij past dit trucje nog veel vaker toe, en ook andere scènes laat hij extra lang uitspelen. De ringtone bijvoorbeeld wordt voor volledig effectbejag ingezet. Het duurt uren voor het spookachtige getingel van de ringtone ophoudt omdat de personages als de dood zijn het ding op te nemen. Dit werkt uiterst effectief, want de kijker zal bij de eerste klanken van de ringtone ook de zenuwen krijgen. Daarmee toont Takashi Miike zich een meester van tijdrekken en timing, en Hideo Nakata zich de koning van het spelen met de ruimte.


Onderwerpen: , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel