The Grandmaster (Wong, 2013)
Een martial arts meesterwerk

8 mei 2013 · · King Hong + Kritiek

The Grandmaster

The Grandmaster is de nieuwste en elfde film van de Hong Kongse regisseur Wong Kar-Wai, die de afgelopen dagen met een top tien al aandacht kreeg op Salon Indien. Voor hem is het na Ashes of Time (1994) de tweede keer dat hij zich aan het martial arts genre waagt, en dit keer is het resultaat aanzienlijk beter. Net als toen nam hij er uitgebreid de tijd voor, zes jaar maar liefst, en de liefde en toewijding zijn in de film terug te zien. Dankzij de prachtige cinematografie (met een gemodificeerde doch kenmerkende Wong stijl) en choreografie is het één van zijn mooiste films geworden.

Van die zes jaar werd ongeveer drie jaar aan voorbereiding gewijd en drie jaar aan het filmen en monteren. De vaste acteurs van Wong werden drie jaar lang intens getraind in de martial arts stijlen van hun personages, zoals die in de eerste helft van de twintigste eeuw (waarin de film zich afspeelt) werden beoefend. Hong Kong held Tony Leung (Chungking Express, Happy Together, In The Mood For Love, 2046) moest zich de Wing Chun van de grote Ip Man meester maken, Zhang Ziyi (2046) de Bagua stijl van Gong Er en Chang Chen (Happy Together, The Hand, 2046) de Baji stijl van zijn personage The Razor. De vierde belangrijke stijl in de film is Xingyi, beoefend door Ma San (de onbekende Zhang Jin).

The Grandmaster

Wong begon zijn project ooit eind jaren negentig als een film over Bruce Lee, de beroemdste leerling van Ip Man. Maar daardoor kwam hij op het spoor van de leraar en diens tijdgenoten en besloot daar zijn film over te maken. Het is een verhaal van meesters die tradities doorgeven en van vechtstijlen als manier van leven. Van martial arts als het culturele erfgoed van China. Er zijn veel van dit soort films die pretenderen iets van de spirituele kant van martial arts te zien, maar waarbij het slechts wat loze dialoog blijkt te zijn en het vechten toch altijd weer een (gewelds)middel tot een ander doel blijkt te zijn.

Maar Wong slaagt er werkelijk in het spirituele aspect van de martial arts als manier van leven en denken te benadrukken (in tegenstelling tot bijvoorbeeld de recente Ip Man films over dezelfde historische figuur). Daarom vertelt hij het verhaal van Ip Man en de andere grootmeesters in de film ook evengoed door middel van de fantastisch gechoreografeerde gevechten (gecoördineerd door niemand minder dan Yuen Woo-ping) als met zijn script. Die actie is spectaculair en oogstrelend, en de jarenlange training van de acteurs in hun specifieke stijl betaalt zich dubbel en dwars uit.

The Grandmaster

Naar het schijnt duurde de eerste versie waar Wong tevreden mee was maar liefst vier uur lang en is de versie die wij nu hier te zien krijgen slechts 130 minuten lang. Voorlopig moet de wereld het daarmee doen, en er zijn zelfs kortere versies in omloop. Misschien gaat er ooit nog een langere versie uitkomen, zoals met Once Upon A Time in America (1984) decennia na dato. Zou dat de reden zijn dat Wong twee nummers van Morricones soundtrack daarvan in zijn film gebruikt? Feit is nu wel dat het verhaal zoals het nu is hier en daar wat rommelig is en The Razors scènes een soort parallelle losse korte film vormen.

Of wil Wong daarmee commentaar geven op de hoofdlijn, zoals hij dat ooit in Chungking Express (1994) met twee losse verhaallijnen deed? Het is wel zo dat enige motivatie voor bepaalde acties van Ip Man in het laatste gedeelte van de film lijkt te ontbreken, maar dat die juist wel voor Razor worden gegeven die soortgelijk handelt. Uiteindelijk is dit echter nauwelijks een probleem voor de film, die eerder draait om de bovengenoemde martial arts en de spirituele betekenis ervan voor de personages dan om een rechttoe rechtaan biografie van Ip Man. De daarbij zeer toepasselijke, sfeervolle en indrukwekkend impressionistische visuele stijl (op zichzelf al de moeite waard) onderstreept dit alleen maar.


Onderwerpen: ,


1 Reactie

  1. Camera Obscura

    Razor’s rol vond ik wel enigszins problematisch. Zijn personage leek nogal gekortwiekt, dusdanig dat het bijna weggelaten had kunnen worden, Heb het idee dat vooral zijn scènes het moesten ontgelden om tot 130 minuten te komen, maar misschien dat als er later een langere cut verschijnt dat helemaal gladgestreken wordt.


Reageer op dit artikel