Zon, seks, zee en tranen
Paradies: Liebe (2012)

1 april 2013 · · Kritiek

Ongemakkelijkheid is de rode draad bij het kijken van Paradies: Liebe, over een Oostenrijkse vrouw van middelbare leeftijd die in een Keniaans vakantieresort een beetje intimiteit zoekt bij mannen die zich hiervoor laten betalen. Dat laatste formuleer ik maar even zo omzichtig, omdat 'betaalde seks' een heldere transactie zou impliceren, terwijl het juist het ontbreken van die helderheid is waar in Paradies: Liebe de problemen vandaan komen.

Teresa kampt met een tekort aan zelfwaardering en is wat betreft liefdevolle aandacht zo uitgedroogd dat ze blind is voor de werkelijke bedoelingen van de Afrikaanse charmeurs. Daar ligt veel van het ongemak van deze film, want Ulrich Seidl is bijna tergend expliciet in de wijze waarop hij het (zelf)bedrog toont. De ellenlange moeizame seksuele schermutselingen op een kaal matrasje zijn bijna ondragelijk om te zien; door de lelijke vlezigheid, door de tragikomische onhandigheid, door de onoprechtheid van het alles.

Daarmee is Paradies: Liebe (behalve over heel veel meer) een film over steeds wisselende machtsverhoudingen en slachtofferrollen. Want waarom lijkt Teresa bijvoorbeeld een slachtoffer, terwijl haar vriendin, die het spel wel snapt, eerder aan de andere kant van de machtsverhouding lijkt te staan? Ook Teresa ontloopt de slachtofferrol in zekere zin uiteindelijk, maar is daarmee alleen maar verder weg geraakt van wat ze zocht. In de bioscoopzaal heeft het gegrinnik om de herkenbare toeristische clichés uit het begin van de film dan allang plaatsgemaakt voor ongemakkelijk geschuif op de stoel. Expliciete seksscènes waarin exploitatie en verwrongen machtsverhoudingen dicteren, zijn tot wederom ongemakkelijke proporties uitgerekt.

En tja, wat is de plaats van de kijker in dit alles? Mij frappeerde de lichamelijkheid van de film. De onflatteuze Teresa is zo veelvuldig in diverse gradaties van naaktheid te zien, dat ze voor de kijker bijna verandert in de onpersoonlijke bonk vlees die ze voor de Afrikaanse mannen zal zijn. Een ding, waar je op een gegeven moment nauwelijks meer naar kijkt met de aanvankelijke esthetische oordelen. Ik voelde me als kijker toch ook een voyeur. Talrijk zijn de shots waarbij Teresa à la een third-person computergame op de rug gevolgd wordt terwijl ze het strand verkent, door een dorp banjert of een volgende teleurstelling verbijt. Daarmee word je als kijker tamelijk direct in haar schoenen geplaatst. De documentaire stijl voorkomt een melodramatische lezing, waar het onderwerp zich natuurlijk ook prima voor geleend had. Dicht op de huid (no pun intended) kom je door dit realisme wel, wat me een beetje een uitbuiter van Teresa's leed deed voelen. Ongemakkelijk ja.

★★★★½

cheap oem software downloads

Paradies: Liebe is het eerste deel van een drieluik dat dit jaar verschijnt. Paradies: Glaube is zojuist verschenen; Paradies: Hoffnung komt in mei uit.

jfdghjhthit45

Onderwerpen: , , , ,


Comments are closed.