2010 – 2014: de 15 beste films (2/3)
De nummers 10 tot en met 6

Top 15 2010-2014

Vandaag gaan we verder met onze top vijftien van het afgelopen lustrum, met het middelste deel in onze trilogie van artikelen. Na documentaires, Bollywood, seksverslaving, animatie en James Bond gisteren treffen we vandaag huwelijksperikelen uit zowel 19de eeuws Rusland als het moderne Midden Oosten aan, reizen we af naar het Turkse platteland, laven ons Amerikaans hedonisme en vieren de kalverliefde. Reisjes die allemaal fantastisch in beeld werden gebracht, uiteraard.

A Separation

10. A Separation (Asghar Farhadi, 2011)

Onder cinefielen staat de Iraanse cinema al jaren te boek als bijzonder. Met A Separation wist Asghar Farhadi het grotere publiek te bereiken en werd terecht bejubeld om deze zeer complete film. Een complexe familiesituatie, met aan de basis een scheiding, zet een aantal dramatische gebeurtenissen in gang. De net gescheiden Nader moet voor zijn bedlegerige vader zorgen en krijgt hierbij hulp van een vrouw die hiervoor geen toestemming van haar man heeft gekregen, maar het geld erg hard nodig heeft. Wanneer er een conflict ontstaat tussen Nader en zijn hulp escaleert de situatie. Middels dit conflict maakt regisseur Farhadi krachtig duidelijk hoe man-vrouw verhoudingen en religie nog steeds een rol spelen in het moderne Iran. A Separation is bijzonder genuanceerd in de zin dat ieders motivaties goed voor te stellen zijn en je eigenlijk niet kunt spreken van goed en kwaad. Steengoed geschreven en geacteerd en in tegenstelling tot sommige films uit dit deel van de wereld van een behoorlijk tempo. Je zit gegarandeerd tot het einde op het puntje van je stoel.
-Hendrik de Vries-

Moonrise Kingdom

9. Moonrise Kingdom (Wes Anderson, 2012)

Wes Anderson is een favoriet van Salon Indien, ondanks dat een enkeling op de redactie zijn films na Rushmore (1998) niet meer kan luchten. Anderson kreeg een top vijf notering toen we onze top 25 van het vorige decennium aftelden, en zal elk jaar dat hij een film uitbrengt in meerdere top tienen voorkomen. Tenzij hij opeens slechte films gaat maken, maar tot nu toe smullen de meesten onder ons van zijn werk. Zo ook van Moonrise Kingdom, een film met een sterrencast maar waarin twee onbekende twaalfjarigen de show stelen in een ontroerend verhaal over jonge liefde tussen twee verschoppelingen, die kortstondig hun eigen wereld creëren voordat die om hun heen hen weer terug grijpt. Andersons pans (zijwaartse camerabewegingen) zijn perfect voor de tableau’s die hij ermee vangt, binnen de zorgvuldig geconstrueerde huizen of die wereld van de twee kinderen in het bos. En zoals altijd bij Anderson zit er veel oprechte emotie en melancholie onder de mooie, kunstzinnige constructies.
-Kaj van Zoelen-

Anna Karenina

8. Anna Karenina (Joe Wright, 2012)

Vorm en inhoud smelten zelden samen op zo’n perfecte wijze als in Joe Wrights Anna Karenina. Omdat het boek geldt als een onvervalste klassieker (misschien wel dé onvervalste klassieker), is het schier onmogelijk om nog een eigen stempel te drukken op het bronmateriaal. Daarnaast heeft het boek, onterecht, een beetje het imago van een stoffig kostuumdrama, wat mede komt door de vele fantasieloze adaptaties. Joe Wright vindt echter in een financiële noodgreep een totale uitkomst voor een eigen versie: Anna Karenina’s stadsavonturen spelen zich vrijwel volledig af in een theaterruimte, die in een musical-achtige choreografie telkens verandert van uiterlijk. Het uiterlijke vertoon van het theater past bij Anna Karenina’s problemen te aarden in de hoge kringen van Rusland, en wanneer de sloppenwijken bezocht worden zijn de coulissen een uiterst prachtige vondst dit kijkje achter de buitenkant te verbeelden. Wanneer de film eindelijk ontsnapt uit de claustrofobische theaterruimte voor beelden van het Russische platteland wordt Tolstojs liefde voor het gewone buitenleven extra tastbaar. De balscènes zijn prachtig, meesterlijk geschoten en ge-edit, maar de laatste scènes geven ademruimte. Door een deel van het boek uit het raam te gooien, en veel dure sets te schrappen, vindt Wright een hernieuwde kijk op de tekst die raakt aan belangrijke elementen uit het boek. Het is dan niet de meest getrouwe versie, of meest essentiële verfilming van Anna Karenina, maar Wright vind een eigen, originele en enerverende stem zonder Tolstoj oneer aan te doen. En dat is een grote verdienste.
-Theodoor Steen-

Spring Breakers

7. Spring Breakers (Harmony Korine, 2012)

Scripties zullen er over volgeschreven worden: wat zegt Spring Breakers over Amerikaans consumerisme, tienerseks, misdaad, hip-hop-cultuur, seksisme en de positie van de vrouw in de popcultuur. Harmony Korine, eindelijk terug in de gigantisch sterke vorm van Gummo, stopt zijn film dan ook vol met symbolen: van een personage genaamd Faith, en een schurk genaamd Alien tot de perfect geplaatste Britney-ballad onder een geweldsbacchanaal. Maar deze film proberen te duiden op een academisch niveau zou lichtelijk voorbij gaan aan de ruwe oerkracht, de perverse bombast, van Spring Breakers. Een intro van tien minuten waarbij in slow-motion stuiterende borsten met champagne overgoten worden op de klanken van Skrillex; een esthetische overval van buiten af gezien die plotseling naargeestig wordt wanneer we binnen in geplaatst worden; mantra’s als “Spring break forever”; de vervormende camera van Benoit Debie wanneer de meisjes neussnoep achteroversnuiven; en vooral de kleurrijke bivakmutsen onder neon-licht. Spring Breakers grijpt in het collectieve MTV-bewustzijn van Girls Gone Wild en maakt er een nachtmerrieachtige neonkermis van. Het voelt als één van de meest frisse stilistische vingeroefeningen van de laatste paar jaar, en is qua rauwe kracht amper geëvenaard op deze schaal. Spring break forever, bitches.
-Theodoor Steen-

Once Upon a Time in Anatolia

6. Once Upon a Time in Anatolia (Nuri Bilge Ceylan, 2011)

Slow cinema in optima forma kan je in een gemoedtoestand brengen die je erg bewust maakt van het kijken zelf. Kleine wijzigingen die aanvoelen als een breuk; Once Upon a Time in Anatolia heeft enkele van die momenten die dit bewustzijn triggeren. Zoals de eerste scène waarin een vrouw figureert. Al een flink eind in de nacht, na lange autotochten en eindeloze dialogen tussen Turkse mannen, is de prachtige vrouw die de mannen drinken inschenkt in het warme licht van een eenvoudig huisje, haast een andere wereld. Ergens voel je mee met de mannen, die haar ongegeneerd lang aan blijven staren. Niet veel later weer zo’n moment als de nacht abrupt plaatsmaakt voor het felle daglicht. Als kijker was je al zo’n deelgenoot van de intieme nachtelijke tocht, met zijn eigen sfeer en tempo, dat deze breuk je overvalt, temeer kort daarna de hectische stad betreden wordt. Het zijn dit soort wisselingen die je doen beseffen hoezeer je één was met de film tot dan toe. Het is tekenend voor hoe beeldend Nuri Bilge Ceylan ingesteld is. De alledaagse dingen krijgen in zijn handen een poëtische kracht.
-Rik Niks-


Onderwerpen: , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel