7 Ondergewaardeerde Actiefilms
Unieke actie en aardige variaties

2 augustus 2014 · · Actie! + Kritiek + Lijst


2. Equilibrium (2002)

Equilibrium

Speciaal voor zijn dystopische film Equilibrium ontwikkelde schrijver/ regisseur Kurt Wimmer de geweldige gevechtstechniek ‘Gun Kata’. Of misschien is het eerder zo dat hij speciaal om ons zijn Gun Kata te kunnen tonen er maar een dystopische film omheen maakte: de actie is de ster van de film en de rest is niet bepaald origineel te noemen. Wat betreft de dystopische wereld en de plot houdt de film ergens het midden tussen een vrij inspiratieloze mash-up en een redelijk geslaagde greatest hits van klassieke literaire dystopische werken. Zo speelt Equilibrium zich af in een totalitaire samenleving waarvan de leider op grote schermen overal aanwezig is, terwijl de hoofdpersoon (hier gespeeld door Christian Bale) zich begint te realiseren dat het systeem dat hij dient verkeerd is (à la Nineteen Eighty-Four). Het gezag in de samenleving wordt gehandhaafd door een samurai-achtige kaste (H.G. Wells’ nu voor velen vrij dystopisch aandoende A Modern Utopia), de emoties van de bevolking wordt afgevlakt met ‘medicatie’ (Brave New World) en kunstwerken, muziek en boeken worden opgespoord en vernietigd (à la Fahrenheit 451). Ook de vormgeving is niet bepaald vernieuwend. De steriele art direction doet denken aan Gattaca (Niccol, 1997), maar Equilibrium kan vooral makkelijk worden weggezet als een kloon van The Matrix (The Wachowski’s, 1999): lange zwarte jassen, haar strak in de gel en martial arts en vuurgevechten met eenzelfde sterk gestileerde actiechoreografie.

Equilibrium werd in 2002 slechts in een beperkt aantal bioscopen uitgebracht, werd door pers overwegend als onorigineel aan de kant gezet (37% op Rotte Tomatoes, Metascore 33/100) en ging vrij geruisloos aan het grote publiek voorbij. De film heeft naar gedurende de jaren denk ik best een aardige cultstatus opgebouwd en scoort een mooie 7,6/10 op IMDb, maar ik zet de film graag nog even in de schijnwerpers.

Dat de dystopisch visie en de plot niet al te origineel zijn is eigenlijk niet zo belangrijk. Ze vormen een effectieve achtergrond waartegen Wimmer zijn memorabele actie neerzet en daar gaat het om. Voor de actie en stijl van The Matrix zijn natuurlijk ook de nodige invloeden aan te wijzen, zoals anime, kungfufilms, en John Woo’s ‘bullet ballet’ choreografiestijl voor schietpartijen. Wat The Matrix zo goed maakte was dan ook niet totale originaliteit, maar het op een eigen, interessante manier bijeenbrengen van wat vooraf ging om daar op een fantastische manier op te variëren. Equilibrium verschilt van inspiratieloze klonen van The Matrix als Underworld (Wiseman, 2003), doordat Wimmer zelf ook met een memorabele variatie komt aanzetten: met zijn Gun Kata fuseert hij de kungfu en de schietpartijen tot één razendsnelle gevechtstechniek. Gun Kata blijft een kunstwerkje op zich.

Met de Gun-Kata-techniek worden de zogenaamde ‘Clerics’ (onder wie Bale’s personage) getraind om in hun eentje een numerieke overmacht aan bewapende tegenstanders uit te schakelen. Het zit hem allemaal in de efficiëntie. Een cleric is uitgerust met twee automatische machinepistolen zonder merkbare terugslag, waardoor uiterst nauwkeurig kan worden geschoten en uiterst snel van doelwit kan worden gewisseld; sneller dan het brein kan bijhouden en eerder reflexmatig. Een Cleric wordt getraind om zich, als een ninja, een ruimte in te werpen, de posities van de tegenstanders razendsnel in zich op te nemen en hen op de meest efficiënte, mathematische manier met een minimum aan bewegingen en schoten uit te schakelen.

Equilibrium

Equilibrium

Equilibrium

Of in de kille bewoording van het emotieloze regime in Equilibrium:

”Through analysis of thousands of recorded gunfights, the clerics determined that the geometric distribution of antagonists in any gun battle is a statistically predictable element.” “The Gun Kata treats the gun as a total weapon, each fluid position representing a maximum kill-zone, inflicting maximum damage on the maximum number of opponents while keeping the defendant clear of the statistically traditional trajectories of return fire.”
“By the rote mastery of this art your firing efficiency will rise no less than 120%. The difference of a 63% increase of lethal efficiency makes the masters of the Gun Katas an adversary not to be taken lightly”

Het ziet er uit als razendsnelle kungfu, maar dan met de beoefenaar schietend, met al dan niet een paar meter ruimte afstand tussen hem en de tegenstanders. Het levert in Equilibrium een paar korte maar erg sterke actiescènes en een lekkere grand finale op. Toen ik de film voor het eerst had gezien hoopte ik dat Gun Kata door andere filmmakers zou worden overgenomen en zo nu en dan in meer actiefilms zijn opwachting zou maken. Het leek me ergens zonde als dit ingenieuze en gewoon ronduit coole actieconcept tot één cultfilm beperkt zou blijven. Wimmer zelf probeerde het nog eens in zijn erg zwakke zuurstokgekleurde Blade-variant Ultraviolet (2006), maar de glorie van Gun Kata bleek eenmalig.

Bladzijdes: 1 2 3 4 5 6 7


Onderwerpen: , , , , , ,


3 Reacties

  1. beavis

    Daar zitten een paar interessante titels tussen die ik nog niet kende of waar ik in principe geen interessante film achter had gezocht!

    Mijn eigen nominatie is Salute of the Jugger (1989). Een enkele regie credit voor David Peoples, die bekend is als de schrijver van Blade Runner en Twelve Monkeys. Het is een variant op zowel de post-apocalyptische film als een sport film en weet het beste van beide genres te combineren. Volgens mij valt de score op Imdb nog enigszins mee, maar de film was zelfs toen die uitkwam (direct op video als ik me niet vergis) al onderbelicht, terwijl het wat mij betreft juist met kop en schouders boven de competitie uitstak.

  2. arjen

    Dank je, Beavis. Van Salute Of The Jugger had ik dan weer niet gehoord, die moet ik maar eens bekijken dan. De post-apocalyptische/ dystopische sportfilm zal wel een subgenre van rond de jaren tachtig zijn met films als Rollerball (1975), Future Sport en min of meer The Running Man. Ik ben ook wel eens een pulpfilm tegengekomen van Uit ongeveer dezelfde tijd, waarin een man het in een buitenaardse arena moest opnemen tegen telkens een andere alien.

  3. Kaj van Zoelen

    Leuk om te lezen dit, vooral natuurlijk over Resident Evil: Afterlife. :) En La Citadelle Assiégée en Legend of the Sacred Stone moet ik maar eens opsporen.


Reageer op dit artikel