7 Ondergewaardeerde Actiefilms
Unieke actie en aardige variaties

2 augustus 2014 · · Actie! + Kritiek + Lijst

4. Waterworld (1995)

Waterworld

Qua plot is Waterworld (Reynolds, 1995) natuurlijk min of meer plagiaat van Mad Max 2 (Miller, 1981). De manier waarop Waterworld varieert op Mad Max 2 is zowel vrij fantasieloos en duf als tamelijk briljant en effectief. Ik stel me zo voor dat iemand zat te kijken naar Mad Max 2 met zijn postapocalyptische wereld waarin groepjes overlevenden strijd moeten leveren tegen op olie beluste slechteriken, en dacht: wat als er in plaats van overal zand en vrijwel nergens water, nu juist overal water en vrijwel nergens zand/ aarde was? En zo is de wereld in Waterworld dus niet één grote woestijn, maar één grote oceaan geworden. Voor de rest zijn de plot en de personages zo ongeveer identiek.

Paradoxaal genoeg is Waterworld toch een unieke film en wel door zijn actie. Want vele complexe stunts met racende auto’s en vrachtwagens opnemen in een stuk woestijn is tot daar aan toe, het blijven rijdende auto’s en vrachtwagens. Maar je moet toch eigenlijk vrij mesjokke zijn als je jezelf op de hals haalt wat men voor Waterworld had bedacht. Waterworld was als actiefilm ambitieus op een manier die we in de wereld van de moderne computertechnieken nooit meer zullen tegenkomen. De film, en dus ook de vele groots opgezette, complexe stunts, zijn grotendeels daadwerkelijk op het water gedraaid, op de Grote Oceaan ergens uit de kust van Hawaii. Er werden vele echte jetski’s, motorboten en zeilboten gebruikt, waaronder de snelle 18 meter lange trimaran met verschillende ingenieuze foefjes, die het door Kevin Costner gespeelde hoofdpersonage bestuurt. Men bouwde zelfs het enorme Atol, het drijvende ringvormige eiland van schroot dat een kleine nederzetting vormt, als één echt drijvend decorstuk en sleepte het de oceaan op. Een groot gedeelte van het plezier van het kijken naar Waterworld is dan ook dat je net als bij Mad Max 2 weet dat je het allemaal voor het overgrote gedeelte ‘echt’ is waar je naar zit te kijken.

Waterworld

In het water

Maar misschien is ‘idioot’ of ‘megalomaan’ hier een beter woord dan ‘ambitieus’. Men trok zich blijkbaar niets aan van de wijze lessen die een veel kleinere productie als Jaws (Spielberg, 1975) de filmwereld twintig jaar eerder al leerde: een film grotendeels opnemen op het water ergens uit de kust is een hel: je bent overgeleverd aan de grillen van de elementen, de helft van de tijd doet niets het meer, de meest onvoorzienbare problemen treden op, je bent overal ver vandaan en je budget zal zo’n twee keer hoger uitvallen dan oorspronkelijk beraamd. In plaats daarvan kwam men met Waterworld dus met een nog vele malen omvangrijkere productie aanzetten. Men was zo slim zich nauwelijks in het weer uit de kust rond Hawaii te verdiepen, harde winden bliezen de sets constant uit positie wat filmen erg moeilijk maakte, een aantal castleden kwam bijna om het leven, de productie moest drie maal worden neergelegd vanwege orkaangevaar en de enorme Atoll-set van een paar miljoen dollar zonk. De film versleet 36 scriptversies en zes schrijvers (onder wie Joss Whedon) en regisseur Kevin Reynolds werd ontslagen voordat de opnames waren afgerond en Costner zelf nam het stokje nog even over. Uiteindelijk zou het budget van 100 miljoen dollar stijgen naar een destijds ongekend hoge 175 miljoen (met onder andere de marketingkosten erbij zo’n 235 miljoen).

Waterworld

En zo hing er al een aura van mislukking om Waterworld nog voordat de film in de bioscopen verscheen. Een groot deel van de filmpers stortte zich vol leedvermaak op het aangeschoten wild (al is de 43% score op Rotten Tomatoes en de Metascore van 56/ 100 nou ook weer niet dramatisch slecht). Uiteindelijk bracht Waterworld wereldwijd zo’n 264 miljoen op waarvan zoals gebruikelijk slechts de helft terugvloeide naar de studio. Dat betekende dus een gigantisch verlies. Door de enorme budgetoverschrijding van maar liefst 75% moest de film het destijds gewoon onrealistisch goed doen. Een flop was eigenlijk sowieso onvermijdelijk.
Aan de film is altijd de status van megaflop en miskleun blijven kleven. Inmiddels heeft Waterworld na al die jaren toch quitte gedraaid en wat mij betreft verdient de film toch wel wat meer waardering (de film scoort een 6/ 10 op IMDb). Tuurlijk, Waterworld is soms vrij ridicuul, de personages zijn ééndimensionaal en de ecologische boodschap ligt er dik bovenop. Maar toen ik de film een poosje geleden herkeek op BluRay heb ik me prima vermaakt en was ik best onder de indruk. De opnames op het water betalen zich uit in prachtige panoramische shots van de uitgestrekte oceaan, wat met de daarop ronddobberende, vindingrijke ‘decors’ een aardig gevoel geeft van zowel enorme uitgestrektheid als een zekere claustrofobie. De bizarre postapocalyptische waterwereld en de manier waarop de laatste restjes mensheid proberen te overleven worden leuk neergezet (hoe ongeloofwaardig het met een iets meer kritischere blik natuurlijk allemaal is). Als kijker begeef je je echt even ruim twee uur lang op het water. En net als bij Mad Max 2 geeft het idee dat het gaat om echte, complexe stunts de film een grote meerwaarde. Het is bepalend voor de beleving. Misschien is het moderne computertijdperk nodig geweest om in te zien dat Waterworld stiekem eigenlijk best een prestatie van formaat genoemd mag worden en waarschijnlijk altijd een unieke actiefilm zal blijven.

Bladzijdes: 1 2 3 4 5 6 7


Onderwerpen: , , , , , ,


3 Reacties

  1. beavis

    Daar zitten een paar interessante titels tussen die ik nog niet kende of waar ik in principe geen interessante film achter had gezocht!

    Mijn eigen nominatie is Salute of the Jugger (1989). Een enkele regie credit voor David Peoples, die bekend is als de schrijver van Blade Runner en Twelve Monkeys. Het is een variant op zowel de post-apocalyptische film als een sport film en weet het beste van beide genres te combineren. Volgens mij valt de score op Imdb nog enigszins mee, maar de film was zelfs toen die uitkwam (direct op video als ik me niet vergis) al onderbelicht, terwijl het wat mij betreft juist met kop en schouders boven de competitie uitstak.

  2. arjen

    Dank je, Beavis. Van Salute Of The Jugger had ik dan weer niet gehoord, die moet ik maar eens bekijken dan. De post-apocalyptische/ dystopische sportfilm zal wel een subgenre van rond de jaren tachtig zijn met films als Rollerball (1975), Future Sport en min of meer The Running Man. Ik ben ook wel eens een pulpfilm tegengekomen van Uit ongeveer dezelfde tijd, waarin een man het in een buitenaardse arena moest opnemen tegen telkens een andere alien.

  3. Kaj van Zoelen

    Leuk om te lezen dit, vooral natuurlijk over Resident Evil: Afterlife. :) En La Citadelle Assiégée en Legend of the Sacred Stone moet ik maar eens opsporen.


Reageer op dit artikel