Animatie op Imagine.
Imagine 2014 volgens Theo (1)

10 april 2014 · · Imagine 2014

Asphalt Watches

Elk jaar draait er wel wat animatie op Imagine, en meestal zijn dit films die voldoen aan twee maatstaven: ze zijn actiegericht en ze komen uit Azië. Dit jaar draait er echter een diverse reeks aan animatiefilms, zoals de Canadese experimentele komische animatie Asphalt Watches (2013), het hyper-realistische anime-drama Garden of Words (2013), scifi-anime HAL, fantasyfilm Patema Inverted, en Miyazaki’s nieuwste film over het uitvinden van een gevechtsvliegtuig, The Wind Rises. Vandaag bespreek ik twee van de titels: Garden of Words en Asphalt Watches.

Asphalt Watches

Asphalt Watches is geen makkelijke film. De animatie van Seth Scriver en Shayne Ehman is zeer ruw geanimeerd, vergelijkbaar met David Lynch’s animatieserie Dumbland, of de eerste seizoenen van South Park. De humor en het design van de personages is aanvankelijk ook bewust vreemd en afstotelijk. Het begin van Asphalt Watches vraagt veel van de kijker.

Dat zit deels in het maakproces van de film. Regisseurs Seth Scriver en Shayne Ehman besloten een film te maken over hun ervaringen als lifters in Canada, en maakten de film in chronologische volgorde. In de eerste twintig minuten proberen ze zelf ook de mogelijkheden van animatie uit te vinden, en dit gaat niet zonder slag of stoot. Wanneer de regisseurs eindelijk hun draai vinden gebeurt dit langzamerhand ook voor de kijker. Houd je Asphalt Watches meer dan twintig minuten vol, dan is de kans groot dat je langzaam in de film gezogen wordt en de kijkervaring aanzienlijk verbetert.

Ergens is het toepasselijk dat een film over liften zelf voelt als een reis waarbij het einddoel pas onderweg duidelijk wordt. De sketchematige opzet, waarbij Scrivers en Ehmans alter-egos Ghost Hat en Bucktooth van bestuurder naar bestuurder hoppen begint in het voordeel van de film te werken. Het is alsof de eerste twintig minuten van de film de kijker een stoomcursus aanbied om de humor van de film te leren begrijpen. De volledige grammatica van de film, met beeldgrapjes, running gags, afstotelijke humor en vreemde muzikale keuzes, wordt beter uitgewerkt naarmate de film duurt, maar de eerste twintig minuten zijn wel essentieel om de grammatica te begrijpen.

Dat past bij liften, waarbij een eigen subcultuur ontstaat, vol mafketels en verrassingen, en waar je pas na een tijdje je draai in vind. Het past ook bij de vele complottheorieën en folkloristische elementen die de revue passeren in Asphalt Watches. Het beeld zit vol verwijzingen naar constellaties, superhelden, HAARP, de illuminati, Aliens, het trucker-alfabet, anarchistische handboeken e.d.

Voor al deze elementen geld dat een spoedcursus vereist is om de aantrekkingskracht en “logica” van deze subculturen te begrijpen. Asphalt Watches spiegelt dus in zowel het maakproces, als in de ervaring voor de kijker, de reis die de regisseurs zelf hebben gemaakt. De film begint aanvankelijk als een inside joke voor de regisseurs, maar wie bereid is energie in de film te stoppen, en moeite doet de film te doorgronden, voelt zich uiteindelijk deler in de grap.

★★★★☆

Garden of Words

The Garden of Words

Makoto Shinkai maakt lichtvoetige, lyrische en poëtische films, vaak met een fantasy-twist. Garden of Words is echter volledig gestoeld in de realiteit, en ondanks dat de film een anime is, is er geen duidelijk aanwijsbare reden dat deze film op Imagine draait. In wezen is deze film namelijk niet meer dan een relatiedrama in de leest van Harold and Maude en recentere successen als 500 Days of Summer.

Probleem is dat naast de prachtige animaties de film ook niet duidelijk weet te maken wat deze toe heeft te voegen aan het tot op het been uitgekauwde genre van het relatiedrama en de coming of age-film. De plot is namelijk schrikbarend simpel: een vijftienjarige jongen met de ambitie om schoenmaker te worden ontmoet een vijftien jaar oudere vrouw in het park op de dagen dat hij spijbelt. Er groeit een platonische relatie tussen de twee, maar de seksuele spanning levert uiteindelijk heel wat problemen op.

De meet cute, en de vriendschap die er op volgt wordt gevangen in prachtige beelden, met een hyperrealistische animatiestijl die baadt in geacquarelleerd zonlicht en zachtgeschilderde regen. De omgeving en het weer zijn personages op zichzelf, en maken uiteindelijk meer indruk dan de protagonisten.

Want de animatie dient er van af te leiden dat de romance dun geschetst is. De personages hebben hun eigenaardigheden en zijn redelijk uitgewerkt, maar nooit wordt duidelijk waarom deze mensen zich tot elkaar aangetrokken voelen. Hij is kinderlijk en wispelturig, en zij afstandelijk en gesloten. Er is geen voelbare klik tussen de personages, en de romantische omgevingen doen daar niets aan af.

Wie door dat dunne laagje romantische chroom heen prikt zal zich vooral ergeren aan de morele complicaties van het script. In wezen zou je de film kunnen reduceren tot een plot waarin een driftige, onvolwassen jongeman met een schoenenfetisj en een oedipuscomplex verliefd wordt op een letterlijk smakeloze, alcoholistische pedofiel met psychische problemen. Het is misschien te kort door de bocht gesteld, maar doordat de film de personages geen voelbare chemie meegeeft wordt het moeilijker voorbij de grote verschillen tussen de personages en de eigenaardige Freudiaanse tendensen van deze heen te kijken. Een film als Harold en Maude slaagt daar wel in, en een film als Lost in Translation ook. De animatietechniek verbloemt dus letterlijk dat Garden of Words een gevalletje is van de nieuwe kleuren van de keizer. Een hol stukje romantiek met een mooi geverfd vernisje erover heen.

★★½☆☆


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel