Aziatische overdrijving
Het IFFR 2014 volgens Theo (5)

29 januari 2014 · · Filmfestival + IFFR 2014

The Mole Song

Elk jaar draait op het Internationaal Film Festival Rotterdam een groot scala aan Aziatische films, en vandaag bespreek ik er twee die beiden op humoristische wijze de overdrijving opzoeken, maar die toch niet meer van elkaar kunnen verschillen: Takashi Miike’s The Mole Song (2013)en de nieuwe film van Nawapol Thamrongrattanarit, die vorig jaar een festivalhit had met debuutfilm 36 (2012). Zijn nieuwste pareltje heet Mary is Happy, Mary is Happy (2013).

The Mole Song

Elk jaar draait het Internationaal Film Festival wel weer een of twee films van Takashi Miike. De veelfilmer heeft niet altijd een constante kwaliteit, maar heeft wel een enorm brede diversiteit in zijn films. The Mole Song: Undercover Agent Reiji valt in het Miike-spectrum aan de commerciële kant (in tegenstelling tot kleinere films als Big Bang Love, Juvenile A of Gozu (2003)) en aan de kolderieke kant (in tegenstelling tot serieuzere, ambitieuze films als 13 Assassins (2010)). Dat wordt al duidelijk in het eerste shot, waarin de hoofdpersoon naakt vastgebonden op een auto door Tokyo heen raast.

The Mole Song is gebaseerd op een manga, en dat is goed aan de film af te zien. De kolderieke onzin van de film heeft nog het meeste weg van een Live-Action cartoon of anime (Japanse animatie), waarbij de platheid van het beeld, en de platheid van de humor constant benadrukt worden.

De kostumering sluit aan op het idee van een animatiefilm met echte mensen. De kapsels zijn grotesk, en de kleding wordt tot het uiterste doorgevoerd. Zo draagt één van de Yakuza alleen maar pakken met vlindermotiefjes, heeft een tegenstanders tot punten gevijlde tanden ingelegd met diamanten, en is er een gangster volledig getatoeëerd met een luipaardmotief.

The Mole Song is naast het vergelijkbaar kleurrijke en kolderieke Speed Racer (2008) één van de weinige films die op overtuigende wijze probeert Looney Tunes-slapstick en de overdrijving van enkele humoristische anime te transplanteren naar een live-action film, en beiden doen dat door digitale effecten en het groene scherm op een volstrekt tegendraadse wijze te gebruiken. Waar de meeste regisseurs streven naar realisme wanneer ze gebruik maken van CGI, en daardoor jammerlijk falen, benadrukken de Wachowskis en Miike juist het artificiële van computeranimatie.
Regelmatig wordt de achtergrond, in veel shots volledig afkomstig uit de computer, vervangen door de illustratie van de droombeelden, gedachten en fantasieën van de personages. CGI-achtergronden als de denkwolkjes uit strips, als het ware. De platheid van de beelden wordt vaak benadrukt, en overbodige details worden zoveel mogelijk weggehaald.

De personages komen daarmee terecht in een uitvergrote wereld, wat fantastisch wordt geïllustreerd in één shot, waarbij hoofdpersoon Reijji de confrontatie aangaat met een Yakuza op een motor. Achter Reiji is de ondergaande zon te zien, die zo gigantisch groot in de achtergrond te zien is, dat deze driekwart van het scherm vult. Achter zijn antagonist is de maan te zien, die op dezelfde wijze imposant de achtergrond vult. De overdrijving is niet alleen cartoonesk, het werkt ook op symbolisch en visueel zo sterk dat het welhaast onvergetelijk word als beeld. Veel beter dan een lullig CGI-maantje om budget te besparen. Als je gebruikt maakt van computeranimatie, gebruik het dan ook, lijkt Miike te zeggen. Zelfs in een rete-commerciële film als The Mole Song blijkt Miike nog een masterclass te geven aan de fantasieloze regisseurs uit Hollywood die CGI enkel gebruiken als een besparingsmiddel.
★★★½☆

Mary is Happy, Mary is Happy

Mary is Happy, Mary is Happy

Mary is Happy, Mary is Happy van Nawapol Thamrongrattanarit is een heuse twitterkomedie. De regisseur baseerde het verhaal én de structuur van de film op tweets van het Thaise schoolmeisje Mary. De oorspronkelijke tweets zijn in beeld te zien tijdens het verhaal, dat qua structuur nog het meeste weg heeft van een verzameling sketches met een aantal terugkerende maar amper aanwezige verhaallijnen.

De losheid en energie van de film is namelijk het eerste wat opvalt. Grote plotontwikkelingen komen uit de lucht vallen, maar hebben vervolgens nauwelijks consequenties. Kleine dingen worden vervolgens weer tot absurde proporties opgeblazen. Daarmee is de film zowel een perfecte illustratie van twitter én de puberteit.

In de puberteit wordt aan kleine situaties soms veel meer gewicht toegediend dan nodig, en op twitter kunnen kleine opmerkingen volledig uit de hand lopen. Een simpele opmerking kan soms enorm veel gewicht krijgen zonder de context. In Mary is Happy, Mary is Happy wordt deze absurde situatie uitvergroot tot groteske proporties. Een ietwat autoritaire schooldirecteur wordt in de ogen van Mary, en in de context van een film, een dictator die een dystopisch regime uitvoert vanuit de schoolbanken, inclusief een aantal schoolvakken die volledig rondom de interesses en hobby’s van de directeur zijn opgebouwd.

Groot wordt ook weer klein in zowel de film, als de puberteit, als op twitter. Omdat alles gigantisch lijkt wanneer de hormonen door je lijf razen, en door de vluchtigheid van twitter, krijgen belangrijke gebeurtenissen soms niet de aandacht die ze verdienen. In Mary is Happy, Mary is Happy wordt ook dit tot het uiterste doorgevoerd, met grote plotontwikkelingen die tussen neus en lippen door in een sketchematige grap worden aangestipt. De context mist soms, gelijk twitter en het leven van tieners.

Mary is Happy, Mary is Happy fladdert van emotie naar emotie, van plotontwikkeling naar plotontwikking, van grap naar grap. De structuur is losjes, en dit wordt consequent doorgevoerd over de gehele speelduur. Met zijn 127 minuten wordt het uiteindelijk te veel van het goede, en de rek raakt er op sommige momenten een beetje uit. Toch is de film een klein meesterwerkje, omdat deze op volledig overtuigende wijze de oorspronkelijkheid van een tienerbrein, en de ongebreidelde creativiteit van sommige twitterbericht uit weet te lichten. Dat twitter zeker interessante opmerkingen oplevert wordt duidelijk wanneer de berichten op het scherm voor de kijker langzaam maar zeker de functie krijgen van een innerlijke monoloog van Mary. Juist door twitter komen we angstvallig dicht bij de ziel van een onbekend Thais meisje, dat we nooit ontmoet hebben, en nooit zullen ontmoeten.
★★★★½


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel