Casino Royale (2006)
De actiefilm in de jaren 00

21 juli 2014 · · Actie! + Kritiek

Voor veel mensen – zeker voor diegenen die in de jaren 70 of 80 geboren zijn – is de actiefilm het filmsymbool van de jaren 80 en 90. En dat is ook niet zo gek, want wat velen kenmerkend vinden aan het genre zijn precies die films die in die decennia werden gemaakt. De supersterke held die vaak in zijn eentje knokt tegen een hele horde tegenstanders en regelmatig de wereld redt van zekere chaos of ondergang. De jaren 00 neemt wat dat betreft zekere elementen over, maar maakte van de held eentje met wie de normale mens zich weer kan identificeren. Weg is de aanwezigheid alom van testosteron en daarvoor in de plaats kwam de kwetsbare held met zowaar menselijke trekjes. Een van de filmseries die tot dat moment vrijwel constant zich centreerde op een onaantastbare held is de James Bond-reeks en Casino Royale is misschien wel de blauwdruk van de moderne actiefilm.

De James Bond-films waren een beetje in het slop geraakt door het abominabele Die Another Day (2002) en het roer moest voor de franchise danig om. Niet alleen moest Pierce Brosnan het veld ruimen, maar James Bond moest meer dan ooit met zijn tijd mee. Hoe ironisch is het dan om van Casino Royale een film te maken die niet alleen het eerste boek van Ian Fleming ter hand neemt, maar ook de oorsprong van James Bond als geheim agent te verfilmt. En dat allemaal in het hedendaagse. James Bond is net gepromoveerd tot 00-status en we volgen hem op een missie geheime wapentransacties te ontrafelen wat leidt tot een pokertoernooi met zeer hoge inzet.

In veel opzichten is Casino Royale zoals de meeste klassieke Bond-films. 007 is de globetrotter die kriskras door Europa en andere continenten reist op zoek naar antwoorden en confrontaties. Er zijn de prachtige vrouwen, de snelle auto’s, de chique hotels en casino’s en er staat als altijd veel op het spel. Toch is Casino Royale een zeer verfrissende toevoeging aan de serie en dat is in eerste plaats te danken aan Bond zelf, gespeeld door Daniel Craig die debuteert als de geheim agent en het uitmuntend doet. Er was de gebruikelijke en hier en daar ridicule scepsis: een blonde James Bond kan toch niet? Maar Craig snoert alle critici direct de mond en zet een uitstekende prestatie neer. Craig is fysiek indrukwekkend, maar bovenal een prima acteur en dat is met het verhaal van Casino Royale hoognodig. Craig ondergaat de verschillende emoties met verve en zet misschien wel de meest dramatische vertolking van 007 tot dat moment neer. In zijn kielzog schittert ook Eva Green als Vesper Lynd, de Bond-girl in kwestie en ook een vat van onvoorspelbare emoties. Hun chemie is fascinerend om te zien en niet sinds On Her Majesty’s Secret Service (1969) bindt Bond zich zo aan een vrouw. Sterker nog, hun band is zo intens dat Bond een hele volgende film gebruikt als trauma-verwerking en eerherstel. Een echt super-tegenstander kent Casino Royale niet, maar van al het gespuis waartegen Bond vecht is Le Chiffre de meest fascinerende. Mads Mikkelsen zet de louche privé-bankier neer als een wanhopige en soms meelijwekkende figuur met zeer psychopathische trekjes.

Gelukkig worden de vele en laten we wel wezen broodnodige dramatische scènes afgewisseld met spetterende actie. Regisseur Martin Campbell – die eerder al GoldenEye (1995) regisseerde – trekt alle registers open met een vuistvol overdonderende sequenties die verbazingwekkend simpel qua opzet zijn. Zeker met de gigantische over-the-top actie die we gewend waren van Bond-films, is de actie in Casino Royale opvallend realistisch. Er is onder meer een spectaculaire ren-je-rot-show in Madagascar, een bruut gevecht in een trappenhuis en de finale in Venetië speelt zich voor de verandering eens niet af in een superbasis, maar in een vervallen pand dat letterlijk op instorten staat. De makers waren overduidelijk geïnspireerd door het succes van de Bourne-films en het resultaat is zichtbaar en zeer overtuigend. Zelfs het pokertoernooi weet je bij de strot te grijpen waarbij gelukkig niet ouderwetse kansspelen worden getoond waar geen hond wat van snapt, maar het destijds zeer populaire Texas Hold ‘Em. De spanning is voelbaar en als het moet wisselt Campbell het af met dramatische ontwikkelingen om extra te benadrukken hoe belangrijk dit toernooi is.

Casino Royale is een behoorlijke zit – het is met 144 minuten de langste Bond-film uit de geschiedenis – maar de beloning is groot. Casino Royale is niet alleen een frisse en moderne kijk op het personage, maar vooral ook een eersteklas actiefilm. Er zal altijd gediscussieerd worden over welke James Bond-film nou de beste is, maar Casino Royale staat bij zeer veel mensen heel hoog op de lijst. En terecht, want het is een van beste actiefilms van de nieuwe eeuw.

De komende weken duiken we bij Salon Indien ver terug in de tijd op zoek naar de oorsprong van de actiefilm. We gaan vanaf de jaren 40 telkens een decennium terug en we onderzoeken of er in de vroege periode van de cinema ook al zogenaamde actiefilms te traceren zijn.


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel