De dood als ode aan het leven
The Virgin Suicides (1999)

16 oktober 2014 · · Beschouwing + Salon Mort

The Virgin Suicides

De titel verklapt het al, Sofia Coppola haar geweldige debuut gaat over zelfmoord. Een thema wat regelmatig op het celluloid behandeld is, maar misschien wel nooit zo mooi als in deze film. Poëzie en nostalgie, twee woorden die mede dankzij deze film moeiteloos met zelfmoord te rijmen lijken en Coppola weet met deze productie het thema te verheffen tot een ode aan het leven. Ze toont het mysterie dat jonge vrouw heet en heeft hier een fenomenale soundtrack bij gevonden. Soms aandoenlijk, vertederend en oogstrelend maar in een oogwenk net zo in-en-in triest.

“We knew the girls were really women in disguise, that they understood love, and even death, and that our job was merely to create the noise that seemed to fascinate them.”

We beschouwen de vijf mooie dames, met als stralend middelpunt Lux (Kirsten Dunst), door de ogen van een aantal mannelijke scholieren die op geen enkele wijze vat op de dames kunnen krijgen. Dames die hun hun leven lang zullen blijven achtervolgen. De thuissituatie van de zusjes Lisbon wordt vrij snel duidelijk. De ietwat kneuterige James Woods speelt hun vader, een beetje typische wiskundeleraar, bijna stereotiep, eigenlijk. Moeder is overbezorgd, erg overbezorgd, maar er blijkt wel degelijk liefde richting de meisjes al lijkt de liefde voor God belangrijker in dit gezin uit de jaren 70. Uitgaan en het ontmoeten van jongens buiten school komt in het woordenboek voor hun dochters niet voor. Wanneer de jongste telg, Cecilia, haar polsen doorsnijdt wordt er interactie met mannelijke leeftijdsgenoten voorgeschreven.

Het blijkt vergeefs want Cecilia grijpt het eerste de beste geforceerde huisfeestje aan om zich terug te trekken en uit het raam te springen. Haar dood komt als een mokerslag voor zowel gezin als kijker. Toch is dit niet een punt in de film om weemoedig te worden, de meisjes lijken het leven nooit als tevoren te willen vieren maar blijven als gekooide vogels gevangen bij hun ouders. Wanneer Trip Fontaine, die supercoole jongen zoals elke middelbare school die wel heeft, zijn zinnen op Lux heeft gezet wordt er voor de vijf dames een uitje geregeld, namelijk het schoolbal waar hun vader toch ook al aanwezig zal zijn. Wanneer Lux pas de volgende ochtend weer thuiskomt is het menens: moederlief besluit haar kroost te allen tijde in huis te vast te houden. Het uitzichtloze isolement, verbranden van rockplaten en afspraken in codes met de nog steeds geobsedeerde buurjongens lijkt niet volgehouden te kunnen worden door de vier blondines.

The Virgin Suicides

De film wordt verteld in de verleden tijd door Giovanni Ribisi, zijn stem althans. De bewuste jongens zijn volwassen en blikken terug op de mysterieuze levens en gebeurtenissen omtrent de dood van hun oogappeltjes. Deze keuze maakt dat de film grotendeels voelt als een herinnering. Het zijn de soms kleine dingen zoals een dode boom waar de dames voor strijden, de relikwieën in hun slaapkamers en de losbandigheid van de beeldschone Lux die leven ademen, die aantonen dat de meisjes bestaansrecht hebben. Dat hun moeder dit recht in de kiem lijkt te smoren zou in veel films tot kwaadheid en moralisme kunnen leiden. Coppola slaagt erin dit te voorkomen en juist de schoonheid te tonen van dat wat de meisjes wel in hun korte leven meemaken.

Uiteindelijk stemt The Virgin Suicides bijzonder melancholisch, wat niet in de laatste plaats te danken of te wijten valt aan de bijzonder sfeervolle soundtrack van Air. Net als voor de jongens wordt ook voor de kijker in het midden gelaten wat de diepste beweegredenen van de meisjes waren. Hun dood voelt als eeuwig zonde, maar er spreekt ook dankbaarheid uit de film. Dankbaarheid voor de schoonheid en fascinatie die de dames met zich meebrachten. Dat een jongen als Trip op latere leeftijd uitgeblust tussen twee therapiesessies in verslag doet is veelzeggend, de gebeurtenissen hebben ook hem niet meer losgelaten. De afsluitende beelden van een leeg huis zijn kil, schrijnend maar even symbolisch: sommige prachtige dingen zijn maar tijdig en verdwijnen voor je er erg in hebt zodat je er alleen nog maar naar terug verlangt. Dat geldt letterlijk voor de meisjes maar ook voor de schoonheid en naïviteit die jeugdigheid met zich meebrengt.

“What are you doing here, honey? You’re not even old enough to know how bad life gets.”
– “Obviously, Doctor, you’ve never been a 13-year-old girl.”


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel