De van filmmaken vervulde filmmaker
Atom at Random (5)

11 september 2014 · · Atom At Random + Beschouwing

Calender (1993)

Egoyan houdt van zijn vak en laat dit graag zien in zijn producties. Dat wil zeggen, hij toont ons regelmatig mensen die iets met film en video te maken hebben, in sommige gevallen zelfs op een ongezonde manier. Eigenlijk valt dit over bijna al zijn films op te merken. Vaak wordt er een film gemaakt, dienen filmbeelden een fantasie of obsessie en worden zijn karakters simpelweg middels camerabeelden in de gaten gehouden. In het begin van zijn filmcarrière was dit handelsmerk sterker aanwezig dan later en leek het experiment en de vorm soms belangrijker dan de inhoud of kwaliteit. Een beschouwing van twee van deze gevallen.

Calender (1993)

Mogelijk Egoyans meest experimentele film die ik tot nu toe gezien heb. In niet-chronologische volgorde zien we Egoyan zelf, die een fotograaf speelt, in Armenië om kerken op de foto te zetten voor een kalender. Egoyan bevindt zich in deze scènes uitsluitend achter de camera waarop we beelden van zijn vrouw (Arsinée Khanjian , Egoyans echte vrouw) zien die steeds beter op lijkt te kunnen schieten met de gids. Deze, veelal geïmproviseerde scènes, worden afgewisseld met fragmenten van de fotograaf in zijn huis, luisterend naar zijn antwoordapparaat. Hieruit leren we hoe hun relatie steeds slechter werd. Daarnaast zien we Egoyan in zijn woning met achtereenvolgens verschillende vrouwen waaruit hij iemand lijkt te willen kiezen die het meest op zijn vrouw lijkt. Deze drie verschillende gebeurtenissen lijken een interessant geheel te kunnen vormen ware het niet dat het te bewerkstelligen effect maar deels werkt. Het ritme wat er met de verschillende, zich herhalende, fragmenten gecreëerd wordt zou mogelijk hypnotiserend kunnen werken en het omkeren van chronologie en visuele hulpmiddelen zoals de bewuste kalender, leiden niet tot het gewenste ‘aha’ moment. Egoyans vormkeuze wist mij eerder te vervelen en neigt een tikkeltje naar interessant-doenerij. Innovatief en creatief, zeker, maar helaas niet onderhoudend genoeg.
★★★☆☆

Speaking Parts (1989)

Speaking Parts (1989)

Ook deze film lijkt slimmer te zijn, of te willen zijn, dan dat er sprake is van een constructief onderhoudend verhaal , laat staan vermaak. Wederom staat filmen en gefilmd worden centraal. De titel ontleent zich aan het hoofdpersonage Lance, een acteur, die tevens in een hotel werkt als gigolo, die tot nog toe geen enkele rol heeft gespeeld met tekst. Wel heeft hij een stille aanbidster Lisa (wederom een rol voor Khanjian) die ook in het hotel werkzaam is en elke film waarin Lance te zien is tot in den treurnis herkijkt. Iets wat opvalt bij de eigenaar van de videotheek waar zij tot het meubilair dreigt te gaan behoren. Een eigenaar die tevens veel camerawerk doet op feesten en partijen. Lisa krijgt hier lucht van en is een obsessie rijker en krijgt haar filmverhuurder zo ver dat ze een keer mee mag. Een tweede vrouw, Clara, is tevens aanwezig in het hotel en doet screentest voor een TV-film die ze geschreven heeft. Lance maakt misbruik van zijn aanwezigheid in haar hotel en weet de hoofdrol te bemachtigen. Wanneer de producent besluit het script drastisch te veranderen lijkt Clara, voor wie het script diepe betekenis heeft, haar rol uitgespeeld te zijn.

Net als in Egoyans latere films ontspinnen zich in deze film enkele gebeurtenissen die de motivaties van de hoofdpersonen verraden. Personages die meer geobsedeerd lijken door film en het filmen van anderen dan met hun eigen emoties of die van anderen. Kritiek, zo zou je, zeker tegen het einde, kunnen concluderen. Dan wel kritiek van een filmmaker die zelf aan dit ‘syndroom’ onderhevig lijkt en met deze film het maken van film en het spelen met dit medium in zijn werk belangrijker acht dan het plezieren van zijn publiek. Geen slechte film, maar onevenwichtig en slechts een opmaat naar zijn betere films die later zouden volgen.
★★★☆☆


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel