Devil’s Knot (2013)

Een van de meest frustrerende Amerikaanse rechtszaken van de afgelopen 20 jaar is zonder meer die rondom The West Memphis Three, drie tieners die in 1994 werden veroordeeld tot levenslang en eentje – Damien Echols – zelfs de doodstraf kreeg toebedeeld voor de moord op drie jonge kinderen in West Memphis, Arkansas een jaar eerder. De drie tieners werden ervan verdacht met Satanische rituelen de kinderen te hebben omgebracht en een gigantisch media-circus was het gevolg. Al tijdens de rechtszaak waren er twijfels over het politie-onderzoek en de schuldvraag en HBO stuurde een filmploeg naar Arkansas om het allemaal in beeld te vatten met als resultaat de briljante documentaire Paradise Lost: The Child Murders at Robin Hood Hills (1996). Omdat de twijfel maar niet wou afnemen kwam HBO met twee boeiende vervolgen op de proppen en ook Peter Jackson deed een flinke duit in het zakje met de door hem geproduceerde documentaire West of Memphis (2012). Nu is er een fictief biografisch verslag van de aanzet en rechtszaak in de bioscoop te zien: Devil’s Knot.

Devil’s Knot begint bijna als een horrorfilm, zeker als je niet bekend bent met de zaak. Wat lijkt te beginnen als drie kinderen die à la Stand by Me (1986) de omringende bossen inspecteren verandert al gauw in een groteske moordzaak zodra de drie kinderen naakt en hevig toegetakeld worden gevonden door de plaatselijke politie. Vrij snel worden drie tieners gearresteerd terwijl andere aanwijzingen helemaal worden vergeten, dit tot grote frustratie van Ron Lax die zich als onderzoeker pro bono op de zaak zet. De ouders van de slachtoffers – en in het bijzonder Terry en Pamela Hobbs – moeten ondertussen verder zien te leven en dit gaat met de nodige problemen en verdachtmakingen gepaard.

Net als dat de daadwerkelijke rechtszaak zoals gezegd ontzettend frustrerend was gezien de overduidelijke strapatsen van de politie en aanklagers, is ook Devil’s Knot als film een behoorlijk nare en soms zelfs onverklaarbaar melodramatische en onrealistische zit. Dit heeft verschillende oorzaken. Ten eerste is er natuurlijk de flinterdunne lijn die regisseur Atom Egoyan bewandeld met zijn fictieve benadering van niet alleen een waargebeurd verhaal, maar ook een geschiedenis die minutieus is uitgewerkt in vier documentaires van in totaal zo’n 10 uur. Als je dit tegenover een film van amper twee uur zet kun je wel begrijpen dat Devil’s Knot tot details en grote tijdssprongen veroordeeld is. En dit gebeurt ook, de balans is danig zoek en er lijkt vooral gekozen voor een zo melodramatisch mogelijke aanpak die in het licht van de documentaires de plank behoorlijk misslaat, iets wat mede te wijden is aan het over-the-top acteerwerk van vooral Reese Witherspoon en Alessandro Nivola die de rollen van Pamela en Terry Hobbs vertolken.

Het is zeker niet ongepast om extra aandacht te schenken aan de ouders van de kinderen die zijn omgebracht, maar dit lijkt vooral gedaan om zo’n groot mogelijke emotionele lading aan Devil’s Knot te geven. Hier is het van belang meer van de rechtszaak te weten. De drie tieners werden veroordeeld, maar bleven hun onschuld prediken wat leidde tot vele nieuwe rechtszaken en uiteindelijk in 2011 (!) tot de ridicule Alford plea, een juridische dwaling waarbij de verdachten schuld verklaren om hun onschuld te benadrukken en zodoende vrij te komen. De gehele nasleep en uiteindelijke vrijlating van de drie wordt enkel in het post-script van de film kort weergegeven net als dat de film ook niet al te veel aandacht schenkt aan de hele waanzinnige Satanische twist, maar de nieuwe bewijzen die hun onschuld bevestigen en Terry Hobbs in een zeer kwaad daglicht brengt worden als het ware in Devil’s Knot op ietwat exploiterende en curieuze wijze in het verhaal vervlochten. In feite is Terry Hobbs de gehele film door een onbetrouwbare en kwaadaardige figuur en proberen de filmmakers in zekere zin de documentaires een stap voor te zijn.

En dan is er uiteraard nog de rechtszaak zelf die eigenlijk alle Hollywood-cliché’s van de rechtszaak-film ter hand neemt. Erg verheffend is het allemaal niet en hier en daar kiest de film ervoor om de geschiedenis wederom wat naar de eigen hand te zetten. Zo zit filmster Colin Firth in de film als Ron Lax, een personage die puur en alleen van belang lijkt om Firth een grote rol te geven aangezien Lax in de vier eerdere documentaires bij elkaar niet meer dan een kleine cameo van misschien een paar minuten kent. Ook de representatie van hoofd-verdachte Damien Echols is nogal uitgebuit. Zou je niet beter weten dan denk je bij het zien van Devil’s Knot dat er echt iets mis is met deze jongen. Hij kijkt de hele film boosaardig en verdacht voor zich uit, terwijl uit de ware beelden blijkt dat hij eerder verdwaasd is maar wel degelijk welbespraakt doch onbegrepen als buitenbeentje.

In zoverre ben ik ervan overtuigd dat Egoyan en zijn ploeg heus niet de verkeerde bedoelingen hadden met Devil’s Knot maar in het licht van de hele geschiedenis is de film niet alleen volstrekt overbodig, maar slaat het op vele momenten de plank totaal mis qua toon. Het is misschien veel gevraagd voor de gemiddelde filmkijker, maar je doet er echt veel en veel beter aan om 10 uur te besteden aan werkelijk tot in detail uitgewerkte documentaires dan aan een fictief werk van twee uur. Je bent het eigenlijk voor de geschiedenis, de nabestaanden en de onschuldige tieners die inmiddels ruimschoots volwassen zijn en bijna 20 jaar voor niets vastzaten ook wel verplicht.
★½☆☆☆


Onderwerpen: , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel