Exotica (1994)
Atom At Random (1)

Exotica (1994)

Als rechtgeaarde cinefiel ben je altijd op zoek naar nieuwe meesterwerken, of misschien nog beter, interessante filmmakers waar je na één of twee films voelt dat je veel plezier uit een in het verschiet liggend oeuvre zult halen. Voor mij lijkt Atom Egoyan hierin een aardige kandidaat, aanleiding is het interessante Exotica (1994). Een goede reden om zijn repertoire nader te gaan ontdekken. De komende tijd zal ik maandelijks, in geheel willekeurige volgorde, een aantal van zijn films onder de loep nemen te beginnen met Exotica.

Egoyan is vanaf begin jaren 80 actief als filmmaker. De zoon van Armeense vluchtelingen werd in Egypte geboren maar groeide op in Canada waar hij internationale betrekkingen studeerde en daarna een flink aantal films opnam, zo ook Exotica, wat zijn internationale doorbraak zou betekenen. Een film die zich laat typeren door een broeierige sfeer van anonimiteit, eenzaamheid en verdriet met een nachtclub als belangrijkste decor. Het zwoele “Everybody Knows” van Leonard Cohen en de overdadige voice-over van Elias Koteas in deze club zetten de toon voor een film die met verschillende verhaallijnen zich erg langzaam ontvouwt tot een aangrijpend geheel.

Opgezet als een mozaïeknarratief maken we kennis met Francis (Bruce Greenwood), een belastinginspecteur, en vast bezoeker van club Exotica. Zijn favoriete danseres is de mooie Christina (Mia Kirshner). Francis lijkt een speciale relatie te hebben met haar, iets wat door Eric (Elias Koteas), DJ van de club maar moeizaam verdragen wordt, aangezien Christina zijn ex blijkt. Wanneer Eric, jaloers als hij is, op de sympathieke Francis inpraat vergrijpt deze zich aan zijn muze en wordt hij hardhandig verwijderd door Eric. Hij is persona non grata aan zijn favoriete adres en zijn wereld stort in; hij kan Christina niet meer zien.

Exotica (1994)

Hiernaast is er de introverte Thomas, die een dierenwinkel heeft en bijverdient met het smokkelen van kostbare eieren. Wanneer Francis, belast met het doornemen van zijn administratie, deze lucratieve onderneming op het spoor komt blijken de twee mannen elkaar te kunnen helpen.

Het hierboven beschrevene klinkt als een logisch verhaal maar Egoyan gooit de kijker zeker het eerste uur redelijk in het diepe wat betreft samenhang en chronologie. Zo zien we bijvoorbeeld ook beelden van een veel jongere Eric en hoe hij kennis maakt met Christina, heeft hij tegenwoordig een relatie met de zwangere eigenares van de club en betaalt Francis zijn nichtje om bij hem thuis op te passen. Klinkt plausibel, ware het niet dat Francis geen kinderen heeft.

Waar veel filmmakers de kijker vaak weten te verliezen in een wat complexere opzet van verhaallijnen weet Egoyan, ondanks veel ontbrekende puzzelstukjes, de spanning op te bouwen en blijft zijn film interessant. Dit heeft alles te maken met de authentieke, oprechte karakters waarvan je aanvoelt dat hun daadwerkelijke motivaties verborgen blijven en broeierig onder de oppervlakte hun opwachting maken, om, zo zal blijken, zich in de laatste akte te openbaren. Het zijn letterlijk de laatste paar scènes die de gehele film in een ander licht zetten.

De film Chloe (2009) even vergetend, is Exotica een uitermate plezierige kennismaking met een filmmaker die met deze productie aantoont sfeer en verhaalconstructie kundig te kunnen verenigen. Deze combinatie maakt, in het geval van deze film, dat je alvorens er zich een helder plaatje ontpopt je moeiteloos meegaat in de gevoelswereld van stuk voor stuk genuanceerde karakters. Of deze film representatief is voor de rest, of een deel, van Egoyans oeuvre zal moeten blijken. Ik verheug me in ieder geval op deze ontdekkingstocht.

★★★★☆


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel