Film Fest Gent (4): Franse films vernieuwen nog steeds!
Over Adieu au langage - 3D (2014) en Edén (2014)

23 oktober 2014 · · Filmfestival + Gent 2014 + Kritiek

Adieu au langage

Lopend door de straten van Gent valt me op hoe zij aan de ene kant herkenbaar zijn, maar toch ook vreemd. België heeft wel een eigen stijl die anders is dan de Nederlandse, het doet mij toch vooral aan Franse bouw denken – buiten het historisch centrum in ieder geval, en de straten van Gent hebben naar mijn gevoel eerder een Franse sfeer dan een Hollandse. Dit eerste jaar dat ik er kom staat toevallig de Franse film centraal op het festival, of is daar in ieder geval een programma aan gewijd. Veel Franse films dus, waaronder de nieuwste van Godard, die bewijst nog altijd in de voorhoede van de cinema de strijd om vernieuwing aan te voeren, en de nieuwste film van Mia Hansen-Løve, een van de grootste jonge talenten van Frankrijk.

Adieu au langage – 3D (2014)

Awefulsome, dat is het beste woord dat ik kan bedenken om mijn ervaring met de nieuwe Godard te omschrijven. Een samenvoeging van ‘aweful’ en ‘awesome’, want tijdens het kijken was ik zowel voortdurend gefascineerd als geïrriteerd. Dan weer zag ik dingen die ik nog nooit gezien had, dan weer zat ik Godard in gedachten te vervloeken. Tijdens de aftiteling dacht ik nog een hekel aan de film te hebben, terwijl ik de zaal uitliep wist ik dat al niet meer zo zeker en tegen de tijd dat ik op mijn slaapadres in Gent aangekomen was moest ik toch tot de conclusie komen dat Godard zich in mijn hoofd had gewurmd en me niet meer losliet. Ondanks de pijn aan mijn ogen en in mijn hoofd.

Het staat buiten kijf dat Godard hier dingen met 3D doet die geheel vernieuwend zijn, en het heeft eigenlijk geen zin om de film op een andere manier te kijken… zeker op de momenten dat Godard twee verschillende beelden tegelijk presenteert, één voor het linker oog en één voor het rechteroog. Af en toe zijn dat twee compleet andere beelden, vaak zijn het twee shots uit net even een andere invalshoek. Soms kijken twee mensen in de spiegel en zijn zij in 3D, maar hun spiegelbeeld niet!

Het levert een krankzinnige kijkervaring op, waarbij ik me de hele tijd bleef afvragen hoe naar de film te kijken. En maar met mijn ogen bleef knipperen… Terwijl ik Godard ondertussen inwendig vervloekte voor het me zo moeilijk maken om naar zijn film te kijken. Ondertussen bevat deze natuurlijk ook nog eens zijn gebruikelijke barrage aan literaire en filosofische citaten en verwijzingen, die normaliter al duizelingwekkend zijn maar nu compleet langs me heen gingen omdat de vorm volledig mijn aandacht opeiste.

Naast al het intellectuele en 3D geweld, gooit Godard er ook nog heel wat andere trucjes tegenaan die vooral mijn ergernis opwekte. Vooral het gerommel met geluid en muziek, dat soort gedoe deed hij vijftig jaar geleden al in Une femme est une femme (1961) en toen nog beter en leuker. De lol is daar nou wel af, en vernieuwend is het allang niet meer. En al die scènes en close-ups van zijn hond, wat moest dat voorstellen? En dan waren er op andere momenten nog allerlei ontzettend lelijke beeldvervormingen, waar ik evenmin wat mee kon.

Desalniettemin moet ik concluderen dat Godard me op het visuele vlak dingen heeft laten zien, die ik nog nooit eerder zag. Waarmee hij bewijst dat er nog altijd vernieuwing mogelijk is binnen het medium film, en dat het doorgaans niets toevoegende 3D daarbij daadwerkelijk een rol kan spelen. Dat een 83-jarige nog steeds uitdagende cinema kan maken, die aan de ene kant heel erg frustrerend en niet om aan te zien is maar tegelijk bijzonder en fascinerend. Awefulsome dus.
★☆☆☆☆ én ★★★★★

Eden (2014)

Eden
Jammer dat de inleiding vooraf en Q&A achteraf met Mia Hansen-Løve volledig in het Frans waren, waardoor ik er weinig van mee kon krijgen. Haar ode aan de Franse elektronische dansmuziek vanaf 1992 schreef ze samen met haar broer, losjes gebaseerd op zijn leven als dj, en ik vraag me af hoe persoonlijk de film daardoor moest zijn. Twintig jaar passeren de revue, waarin hij nooit echt succes heeft en zijn drugsverslaving en obsessie en passie voor de muziek hem meerdere relaties kost. De scènes over feesten en het opgaan in de muziek zijn zeer geslaagd, net als haar man Olivier Assayas kan Hansen-Løve heel mooi de sfeer en euforie van een nachtelijk feest overbrengen op film.

Als fictieve biopic die twee decennia beslaat blijft Edén echter wat oppervlakkig en doordat het eigenlijk vooral om hém draait is er te weinig tijd om echt op de muziek zelf, de relaties en de drugs of de persoonlijke gevolgen in te gaan. Maar ondanks dat alle aandacht naar hem uitgaat en de rest van de mensen bijfiguren in zijn leven zijn, blijft het bij een haastige schets in plaats van een volwaardig portret. Nadat haar eerdere films, o.a. Un amour de jeunesse (2011), juist zo wel goed de balans vonden tussen het behandelen van persoonlijke ontwikkeling, volwassen worden en het verstrijken van tijd, is dit een lichte teleurstelling. Dat Daft Punk een aantal keer als het succesvolle alternatief van de hoofdpersoon voorbijkomt mag daarbij niet baten, hoewel dat op zich wel leuke scènes oplevert.
★★★½☆


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel