Glorie aan de horizon
Top zes westerns 2010-2014

Sweetwater

“It’s alive!” De western leeft nog altijd voort. Ondanks dat het filmgenre al vaak doodverklaard is, en Seth McFarlane laatst nog een flinke poging tot moord pleegde met A Million Ways to Die in the West, worden er nog steeds goede en interessante westerns gemaakt. In de laatste vijf jaar was er net als in het eerste decennium van de 21ste eeuw geen veelvoud aan westerns, en de echt goede films waren bijna op één hand te tellen. Erwan en Kaj stelden een top zes van de beste westerns van het afgelopen vijf jaar samen, waarbij opvalt dat in het ooit zo door mannen gedomineerde genre vrouwen in alle zes westerns de hoofdrol of een belangrijke rol hebben.

6. Sweetwater (2013)


Een regelmatig ontbrekend element in westerns is de sterke vrouw, westerns zijn uiteindelijk vrijwel altijd het domein van de (eenzame) man en zijn besognes. Sweetwater kent voor de verandering eens een sterke en op wraak beluste vrouw als protagonist en het werkt uitstekend. January Jones is na de moord op haar man vastberaden de daders op te sporen en te doden en al gauw leidt het spoor naar een psychopatische priester die in de woord van God types die zijn pad kruist bruut afmaakt. Jones wordt in haar strijd geholpen door een atypische sheriff, met veel gevoel voor zelfspot vertolkt door Ed Harris met ridicuul lang wit haar. Sweetwater is aan de ene kant een doelbewuste parodie op de iconische kenmerken van westerns, maar aan de andere kant ook een bloederige hommage aan het klassieke wraakthema, zei het ditmaal vanuit het verfrissende perspectief van een vrouw.
Erwan Ticheler

5. The Salvation (2014)

The Salvation
De Europese western blijkt ook nog in leven te zijn, in de vorm van deze Deense spaghetti western. Mads Mikkelsen, met zijn uit marmer gehouwen jukbeenderen, wordt razendsnel in een typisch wraakplot geworpen als in de eerste vijf minuten zijn net uit Denemarken overgekomen vrouw en kind worden vermoord. Natuurlijk leidt dit uiteindelijk tot een gewapend treffen met een heel legertje aan schurken, waaronder nota bene Eric Cantona. Eva Greens personage zou ook niet misstaan in een willekeurige epxloitatiefilm van een aantal decennia terug. Het verschil zit ‘m in de toon en stijl van The Salvation. De barokke, katholieke stilering van de meeste spaghetti westerns is ingeruild voor een strakkere, sobere stijl die niet altijd even goed past bij het verhaal en de spaghetti invloeden. Aan de andere kant creëert deze tegenstelling wel een eigen sfeer, en zo nu en dan oogt de film zeer fraai. Erwan schreef er deze week nog een uitgebreidere recensie over.
soms wel mooi is
Kaj van Zoelen

4. Rango (2011)

Rango
Vreemd genoeg is het zo typische Amerikaanse genre van de western nooit succesvol vertaald naar de animatie-wereld en dus is Rango een zeer fijne roepende in de woestijn. Johnny Depps stem past perfect bij de ietwat curieuze Rango, een hagedis die zich opwerkt naar sheriff van het stadje Dirt. Rango is een animatiefilm, maar wel eentje die zich behoorlijk van de massa onderscheidt vanwege het meer volwassen karakter van de film. Rango zit boordevol met verwijzingen naar klassieke (spaghetti)westerns, zelfbewuste grappen die de jongere kijker hoogstwaarschijnlijk niet gauw zal opvangen en ook de slechterik van de film is wellicht iets te eng voor al te jeugdige kijkers. Gelukkig blijft er genoeg geanimeerde pret over dat tevens de jongere kijker zich prima zal vermaken, zit de plot lekker vlot in elkaar, is de animatie zelf verbluffend realistisch en de regie van Gore Verbinski zeer kundig. En het is voor de verandering ook nog eens een animatiefilm die niet uit de stal van Disney/Pixar of Dreamworks komt maar een samenwerking van Paramount en Nickelodeon betreft, alsof het nog niet buitenbeentje genoeg was.
Erwan Ticheler

3. The Homesman (2014)

Homesman
Tommy Lee Jones verrast op zijn oude dag met deze onvoorspelbare western, die gaandeweg alsmaar eigenzinniger wordt. Aan het begin lijkt The Homesman een bijna schematische aanklacht tegen patriarchale maatschappijstructuur, hoe mannen tegen vrouwen aankijken en geweld (fysiek en mentaal) aandoen, maar dat is al een te simplistische lezing, die hoe langer de film duurt steeds minder opgaat. Elke eenduidige interpretatie wordt onmogelijk gemaakt doordat Jones vreemde zijpaden berijdt, en dan zit er ook nog een twist in het verhaal waarna ook de hoofdweg afzwaait. Net zoals componist Marco Beltrami, die voor de score een soort piano/viool maakte over een hele vallei, waardoor de wind een factor werd in het bespelen van de snaren, wat een bijzonderem bijna spookachtige sfeer oplevert die gecomplimenteerd wordt door de beelden van cinematograaf Rodrigo Prieto. Het past allemaal bij een film waarin Tommy Lee Jones omringt wordt door krankzinnige vrouwen en aparte (Bijbelse?) symboliek. Toch is The Homesman veel meer dan alleen maar een vreemde, originele western, daarnaast is het ook wel degelijk een film over o.a. mishandeling en teleurstelling in het leven. Er gaat een wereld van pijn en spijt schuil achter de ogen van de personages van Jones en Hilary Swank.
Kaj van Zoelen

2. True Grit (2010)

True Grit
Het moest er natuurlijk een keer van komen: de Coen broers die een echte western zouden regisseren. Veel van hun eerdere films waren al doorspekt met de iconografie en plotkenmerken van de western en dus kwam True Grit nauwelijks als een verassing. De remake van de John Wayne western uit 1969 is een typisch Coen-product met prachtige shots van huiscinematograaf Roger Deakins, een evenzo sterke soundtrack van Carter Burwell en zeer rake rollen van onder meer Jeff Bridges en Matt Damon. Maar de echte ster van True Grit is Hailee Steinfeld (ook al kortstondig te zien in The Homesman) die als veertienjarige een verbluffende vertolking neerzet als Mattie Ross, een tiener die samen met de groezelige U.S. Marshal Rooster Cogburn (Bridges) op zoek gaat naar de moordenaar van haar vader. True Grit kent feitelijk alles wat je in een Coen-film wilt zien: vreemde personages en scènes, kortstondig maar genadeloos geweld, film-technisch zeer hoge kwaliteit en enkele oprechte meditatieve momenten waarbij de filmische schoonheid van de zo getalenteerde broers naar boven komt. En ondanks dat het een echt klassieke western betreft van een ietwat ouderwets origineel, komt True Grit alles behalve achterhaald over. Het is met zijn kwetsbare mannen (tevens beschadigde vaderfiguren) en jeugdig elan eerder een echt product van deze tijd.
Erwan Ticheler

1. Meek’s Cutoff (2010)

Meek's Cutoff
Als er dit decennium één film is die bewijst dat er nog leven in het genre zit is het wel deze. Een arthouse western met een voor regisseuse Kelly Reichardt typische trage stijl, die de focus legt op de alledaagse strubbelingen van enkele pioniersfamilies die door Oregon trekken, waarin langzamerhand met de samenleving de patriarchale rolverdeling wordt achtergelaten in het oosten. Want de traditionele mannen blijken in dit westen niet de competente leiders en koene helden van het mythische westen te zijn, die de vrouwen redden en beschermen, waardoor de vrouwen (vooral Michelle Williams’ personage Emily) vanzelf gedwongen worden mee te gaan beslissen en de wapens op te nemen. Ondanks de nadruk op lange shots van dagelijkse handelingen van het pioniersbestaan en de woeste, verlaten prairie die de mensen omringt, bevat Meek’s Cutoff ook typische western elementen als de ontmoeting met een Indiaan die geen Engels spreekt, wat tot spanningen en een onvervalste “Mexican stand-off” leidt. Ook in deze neemt Emily het voortouw. Het is dit vrouwelijk perspectief dat in combinatie met Reichardts opvallende stijl, ongewoon voor het genre, van Meek’s Cutoff een vernieuwende, fascinerende western maakt.
Kaj van Zoelen


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel