Het vroege werk van Kevin Smith (1)
Clerks. (1994)

Kevin Smith in Clerks.

Hij verkocht zijn enorme stripcollectie om zijn debuutfilm, die uiteindelijk zo’n 27.500 dollar zou kosten, te kunnen financieren. Clerks. zou een enorme (cult)hit worden en Kevin Smith kon uiteindelijk, dankzij dit en volgend succes, het grootste deel van zijn collectie weer terugkopen. De film, geschoten op de locatie waar Smith zelf clerk was, gaat over twee bedienden, Dante en Randal, in een pit-stop waar ze sigaretten, kranten en andere kiosk- artikelen verkopen. Tevens runnen ze aan de achterkant een videotheekje. De film, in zwart-wit, grossiert in lange, absurde en meestal erg grappige dialogen. Soms over de meest willekeurige onderwerpen en vaak over relaties. De aanwezigheid van Jay and Silent Bob (Smith zelf) als vaste drugsdealende hangjeugd maakt het aantal komische voorvallen compleet.

Hockeyen op het dak, een enorme reeks pornotitels oplezen in het gehoor van een klein meisje, bizarre toiletseks, discussies over Star Wars, een lijkkist omgooien tijdens een wake, spugen naar klanten, sigaretten verkopen aan 5-jarige meisjes, ex-vriendinnen en het perfecte dozijn eieren. Het zijn zomaar een paar onderwerpen die de revue passeren in de wereld van Dante en Randal, de twee clerks en hoofdpersonen. De naam Dante is afgeleid van Dante Alighieri en zijn ‘De goddelijke komedie’. Smith deelt zijn film in negen hoofdstukken in, die niet altijd even logisch of toepasselijk lijken. Deze negen hoofdstukken zijn afgeleid van de negen sferen rondom de aarde, beschreven in ‘De goddelijke komedie’. Dit lijkt vooral een vormgeintje, maar naarmate de film vordert stijgt het moralisme en ga je inzien dat er, ondanks anders bewerende kritieken, wel degelijk een diepere laag onder de vele puberale discussies schuilgaat.

Clerks. (1994)

My girlfriend sucked 37 dicks!
– In a row?

Zingeving, zelfreflectie en de kern van een werkelijk liefdevolle relatie zijn thema’s die ietwat opzichtig maar met een vleugje zelfspot, mede dankzij Jay, tegen het einde naar de oppervlakte komen. Deze opzet lijkt in de latere films van Smith terug te komen, en het is vaak zijn eigen karakter Silent Bob, die in zo’n situatie voor het eerst zijn mond open doet. Toch weet Smith in zijn films de onderbroekenlol en absurditeit te laten zegevieren. Zijn humor kenschetst zich onder andere door slimme herhaling. Zo bespreken Randal en Dante eerder in de film de fysieke moeilijkheid van ‘autofellatio’ en hoe dit bij iemand tot de dood geleid heeft, wat op zich grappig is. Wanneer er later aan een lijkschouwer gevraagd wordt wat het raarste is wat zij ooit heeft gezien benoemt ze deze situatie. Het is de combinatie van onvoorspelbaarheid, absurditeit en gebrek aan schaamte wat maakt dat Clerks. je regelmatig op je dijen doet kletsen.

Kevin Smith had met de productie van deze film al een aantal volgende films en links hiermee in zijn hoofd, zo blijkt achteraf. Een aantal karakters uit Clerks. komen in bv. Mallrats (1995) en Chasing Amy (1997) weer aan de orde en kennen ook qua tijdsverloop een overlap, maar hierover later in de serie meer. Clerks. staat voor sommigen nog steeds te boek als Smith zijn beste film. In 2006 maakt hij het vervolg Clerks II waarin Dante en Randal eigenlijk op dezelfde voet verder gaan op een andere locatie met een aantal nieuwe karakters en wendingen. Ook zijn er nog een aantal andere spin-offs zoals stripverhalen en tekenfilms gemaakt over Dante en Randal. En voor de liefhebbers is het nog niet klaar: Clerks III staat in de steigers en wordt ergens in 2015 verwacht.


Onderwerpen: , , , , , ,


8 Reacties

  1. Ludo

    “Clerks. staat voor sommigen nog steeds te boek als Smith zijn beste film”

    voor iedereen toch? ik bedoel. het enige amusante aan Clerks II was dat alléén Kevin Smith zelf niet door leek te hebben dat Dante, Randall en hijzelf in verbitterde ouwe klootzakken waren veranderd, die maar beter met pensioen konden gaan.

    Bij bands luidt het cliché ‘de eerste 3 albums zijn het best’. en het klopt ook hier.

  2. Thiver

    Ik vrees dat ik niet bij die iedereen hoor. Laatst deze film eens opnieuw bekeken, maar moest al snel concluderen dat het allemaal niet echt overhoudt. Geef mij dan toch maar Chasing Amy of Dogma… al vrees ik nu voor mijn tweede kijkbeurten daarvan. Anyway, check het YouTube-kanaal EscapistMovies voor een uiterst scherpe driedelige uiteenzetting van Kevin Smiths carrière, toepasselijk getiteld The Fall of Kevin Smith.

  3. Ludo

    leuk :) good points about Mallrats en continuity

    god… dat YouTube-stemmetje though

  4. Straka

    Aangezien de strekking is dat Kevin Smith feitelijk zijn “rise” nog steeds niet heeft gehad, en dat deze ook zal uitblijven, vind ik de titel juist weinig toepasselijk.
    Regie-technisch hoef je van Smith natuurlijk geen wonderen te verwachten, dat zal hij zelf ook zeker toegeven, maar wanneer zijn type humor in je straatje past is een prima vermakelijke film een zekeheidje. Uiteraard met uitzondering van Cop Out, die was wel pijnlijk, en Red State. De nieuwe weg die hij met Red State is ingeslagen is mij persoonlijk wel behoorijk goed bevallen.

  5. Thiver

    Mwoah, in zijn begindagen had Smith toch wel degelijk het nodige succes met zijn films. Maar of dat genoeg is om het een ‘rise’ te noemen, is uiteraard discutabel. Echter, een mens hoeft niet per se op te stijgen alvorens ten val te komen. Dat kan ook prima vanuit stilstand. ;)

  6. Straka

    Wanneer je puur naar Box Office resultaat kijkt heeft er zelfs enkel een rise plaatsgevonden, aangezien Cop Out het meest heeft opgehaald. Maar algemeen geldt “Kevin Smith films do Kevin Smith money”, ze halen gemiddeld het budget terug aan de box office. Een rise of fall zou ik het niet noemen, ook creatief niet.
    Die kerel uit dat youtube film projecteert enkel zijn persoonlijke verwachtingen, ik hoop dat bijvoorbeeld James Gunn en Joss Whedon zijn pop-culture-comic-book-hart niet zullen breken.

  7. arjen

    Tja, wat’t met Kevin Smith is: zijn ideeën zijn best goed en vermakelijk, maar ik heb steevast het gevoel dat er meer in had gezeten. Nu geldt dat voor meer films, maar bij zijn films zie je zo duidelijk meteen waar het beter had gekunt (wat mij betreft dan). De helft van de scènes van zijn komedies zijn vrij grappig, de andere helft geeft het gevoel dat Smith gewoon nog even wat langer aan het scenario had moeten zitten, allicht met de hulp van een ander, en dat het dan best goed had gekomen. Nu is het meestal allemaal wat half-half. Een jaar of twee terug ontdekte ik ineens die ‘An Evening With Kevin Smith’-shows van iets van anderhalf uur, waarin hij in een groot theater gewoon bizarre anekdotes vertelt. Dat worden meestal vrij lange verhalen, maar dat doet hij echt perfect en hang ik echt aan z’n lippen. Dan begint hij bijvoorbeeld over hoe Prince hem ooit benaderde bij hem te komen filmen en voor je het weet ben je twintig minuten verder.

  8. Batistuta

    Je gevoel voor humor blijft een enigma Drix. Smith, Sandler, en darts kijken zonder in lachen uit te barsten. :)


Reageer op dit artikel