IDFA 2014 (5): Start it up.
Het IDFA volgens Theo.

24 november 2014 · · Kritiek

Print the Legend

Een documentaire is niet enkel het onderwerp, in tegenstelling tot wat het grote publiek lijkt te geloven. Regelmatig zie ik incompetent gemaakte documentaires verdedigd worden op basis van het onderwerp. Ook zie ik regelmatig enerverende documentaires over onderwerpen waar ik aanvankelijk niets van verwacht. De twee films die ik vandaag bespreek hebben geen fantastische dramatisch onderwerp, beiden gaan namelijk over start-up-bedrijven, maar weten de kijker uiteindelijk wel te boeien.

Print the Legend

Hoeveel drama komt er kijken bij het runnen van een bedrijf in een nieuwe markt als 3d-printen? Heel veel, zo blijkt in Print the Legend (2014), een docu over de strijd tussen twee 3d-printbedrijven om een hoofdpositie op de markt. De competitiedrang tussen de bedrijven levert dramatisch vuurwerk op, net als het gedonder op de werkvloer, waarbij de oude garde van elkaar vervreemd onder druk van de buitenwereld.

De kracht van Print the Legend is dat de ingewikkelde economische processen die komen kijken bij een start-up helder in beeld worden gebracht. Stijlvol vormgegeven grafieken en tijdslijnen geven een duidelijke grip op de materie. Mocht je niets weten van 3d-printen of het marktwerken, zoals ondergetekende, dan heb je na zien van Print the Legend het idee de materie redelijk onder knie te hebben.

Toch is Print the Legend geen droog hoorcollege, maar komt er genoeg drama bij kijken. Zo zit er enorme dramatische potentie in het feit dat de gewone consument opeens wapens kan 3d-printen. Print the Legend gaat helder in op de controverses. Niet alle potentie van het drama word volledig waargemaakt, en Print the Legend werkt beter als overzicht dan als bedrijfssoap. Toch is Print the Legend een uitstekende film die van een schijnbaar mondain onderwerp als 3d-printen bewijst dat er meer bij komt kijken dan de kijker aanvankelijk zal vermoeden.

★★★★☆

Startup com

Startup.com

Startup.com (2001) gaat eveneens over een startup, maar dan aan het begin van deze eeuw, net voor het barsten van de internet-bubble. De film, nu meer dan tien jaar oud, voelt inmiddels wat gedateerd aan, aangezien de visuele spierballerij die in schwung raakte na successen van Michael Moore, Morgan Spurlock, maar ook Alex Gibney en moderne werken van Errol Morris, grotendeels afwezig is. Dit is zo’n docu die visueel adequaat maar niet opzienbarend is, en die zou staan of vallen bij het onderwerp.

Het knappe van Startup.com, ondanks de visuele sleetsheid, is dat regisseur Chris Hegedus de valkuilen van zijn onderwerp herkent. Een bedrijf dat probeert meer inzicht te genereren in overheidsdocumenten is niet het meest boeiende bedrijf ooit. Het zijn de mensen in het bedrijf die interessant zijn. Hegedus legt amper de focus op de werking van de markt, of de werking van het bedrijf (in tegenstelling tot Print the Legend), maar kijkt naar de geschillen onderling.

In het bedrijf govworks.com lopen de gemoederen dan ook hoog op, en het lijkt onvermijdelijk dat de boel uit elkaar gaat barsten. Waar Print the Legend verkoos om de focus te leggen op overzicht richt Startup.com zich wel op de bedrijfssoap. Het is een aanpak die een geheel andere film oplevert, ondanks gelijkenis in onderwerp.

Uiteindelijk verhelderen zowel startup.com als Print the Legend de verschillende keuzes die een documentairemaker moet maken voor een film. Print the Legend gaat voor stijl en overzicht, en laat daarbij het drama lichtelijk varen. Startup.com kiest voor drama, en moet vanwege de directe aanpak concessies doen in stijl en overzicht. Welke van de twee stilistisch meer aansluit bij de belevingswereld en smaak van de kijker is natuurlijk volledig subjectief. Het mooiste zou wat mij betreft zijn als er nog een derde film over startups gemaakt zou worden, die alle drie de stijlelementen combineert. Het mag inmiddels bewezen zijn dat het onderwerp enige potentie heeft.

★★★½☆


Onderwerpen: , ,


Reageer op dit artikel