IDFA 2014 (7): Falende Families

26 november 2014 · · IDFA 2014

Rich Hill

Het gezin als hoeksteen van de samenleving is een beeld dat op het IDFA regelmatig onderuit wordt gehaald. Een scala aan films toont het falen van families, en de externe en interne factoren die onderdeel zijn van dit proces. Vandaag bespreek ik er twee, de debuutfilm Rich Hill (2014), en de documentaire Running From Crazy (2014) van de befaamde Barbara Kopple (Harlan County U.S.A, Shut Up and Sing)

Rich Hill

Rich Hill is de debuutfilm van filmmakers Andrew Droz Palermo en Tracy Droz Tragos, en geldt als een overtuigend visitekaartje. De filmmakers komen uit de omgeving waar de film zich afspeelt, het dorp Rich Hill uit de titel. De docu volgt drie jongens, uit arme, gebroken gezinnen, en de invloed die armoede en familieproblemen hebben op hun leefomgevingen. De situaties zijn treurig: de jongens zijn zwakbegaafd, hebben verschillende psychische problemen, worden verwaarloosd (of zelfs misbruikt) door hun stiefouders, en houden er ongezonde leefpatronen op na. Tekenend is het beeld van een twaalfjarige jongen, die al rokend zijn moeder helpt om de woning, tot heuphoogte gevuld met rondzwervende rommel, uit te mesten.

De film zit daarmee akelig dicht op de rand van exploitatie; aapjes kijken in de zuiderlijke staten van Amerika zoals bij bijvoorbeeld Here Comes Honey Boo Boo. Rich Hill ontstijgt echter het sensationalisistische randje door de compassie voor de protagonisten. Ondanks, of mede dankzij, dat we deze jongens in hun zwakste momenten zien- agressieve testosteronbommen die in hun wanhoop hun vuisten ballen- krijgen we een kijkje in hun belevingswereld. Ondanks hun unieke situatie blijken deze jongens relateerbaar in alle hypermenselijke frustraties waar ze tegen aan lopen. Het lyrische camerawerk zorgt er voor dat we nog dichter op hun huid, of in hun hoofd komen. De empathie van Rich Hill is de grote kracht.

Dit is mede geholpen door een fijne muzikale omlijsting, en een goed gevoel voor ritme en sfeer bij de filmmakers. Rich Hill voelt niet als een docu, maar als een speelfilm, waarbij de protagonisten een logisch proces doormaken. Het is aan de filmmakers te danken dat Rich Hill zo hermetisch in elkaar sluit, alsof ze een perfect meeslepend verhaal hebben gevonden dat enkel nog ontgonnen diende te worden. Zonder meer één van de sterkste films van het festival.

★★★★☆

Running From Crazy

Running From Crazy

Barbara Kopple maakt films over het hart van de Amerikaanse samenleving, de folklore en de rurale staten, en hoe deze “Americana” tegen de bewoners kan werken. Harlan County U.S.A ging over het falen van de mijnwerkerskolonie in Amerika, en Shut Up and Sing ging over misogynie en doorgeschoten patriottisme in de country-cultuur. Running From Crazy gaat over de familie van de grootste Amerikaanse schrijver ooit, Ernest Hemmingway, en hoe de erfenis van zijn imago nog steeds naspookt in het heden van zijn familieleden. Centraal staat Muriel Hemmingway, de kleindochter van Ernest, en haar angst dat ze zal eindigen als haar grootvader, een alcholist die suicidë pleegde; haar vader, een alcoholist; haar zus Muffet, een opgenomen schizofrene vrouw; of haar zus Margaux, alcoholist, verslaafde en dood door zelfmoord. De Hemmingways zijn verdoemd en Muriel stort zich op alternatieve levenswijzen en geneeswijzen om zichzelf staande te houden.

De scène waarin Muriel holistische geneeswijzen probeert en er glutenvrije dieëten op na houd kwam de film op veel kritieken te staan. De levenswijze van de hoofdpersoon werdt veroordeeld, alsof dat inherent voor een oninteressante film zorgde. Een deel van de kritiek zal er mee te maken hebben dat de film in première ging op OWN, Oprah Winfrey’s televisiezender, wat de film een zweem van zweverigheid meegaf. Het is echter niet terecht Running From Crazy hier op af te rekenen, want ondanks dat er enkele scènes zijn die over kunnen komen als reclame voor alternatieve geneeswijzen, is dit in wezen slechts een onderdeel van het registreren van Muriel’s leven. En de tragiek in haar leven is interessant genoeg om de film te dragen.

Sterker nog, zonder de wat luchtiger scènes waarin Muriel glunderend kan vertellen over de keuzes die haar gelukkig maken, zou de film ondraagbaar worden. Op dezelfde wijze dat Muriel rust in haar leven krijgt door het eten van glutenarme cupcakes, zijn deze scènes voor de kijker een rustpuntje tussen alle zelfmoord, seksueel misbruik, alcoholverslaving, drugsverslaving, depressies, geestesziekte, mishandeling, scheidingen, sociale controle, publieke vernedering en lichamelijk verval in. De roem van de familie Hemingway wist een leven vol ellende niet te voorkomen, maar droeg er zelfs aan bij. En hoewel Muriel Hemingway probeert te ontsnappen aan het juk van roem, doet ze dat door een docu voor Oprah Winfrey, een ironie die de film hier en daar zelf ontgaat. Maar ondanks deze paradoxale ondergrond is Running From Crazy een krachtige film over familietrauma en controle over iemands eigen leven. De yogamatjes en wierook zijn een onmisbaar onderdeel van die kracht.

★★★★☆


Onderwerpen: , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel