IDFA (3): Beroemd en betrokken.

22 november 2014 · · Filmfestival + IDFA 2014

IDFA JAMES BROWN MR DYNAMITE

Biografische documentaires bevinden zich vaak op een dunne scheidslijn tussen inzicht in beroemde levens en hagiografie. Al snel, zeker wanneer de persoon in kwestie zelf aan het woord komt, worden de ruwe randjes van de persoonlijkheid gladgestreken. De twee films die ik vandaag bespreek hebben ook last van licht strijkwerk, maar vermijden een algehele lofzang door de focus van de film breder te trekken: zowel de documentaires over James Brown als George Takei gaan ook over het belang van de twee beroemdheden voor een community van gelijkgestemden.

Mr. Dynamite: The Rise of James Brown

Mr. Dynamite: The Rise of James Brown is één van de twee films van Alex Gibney die op dit festival draait. Alex Gibney staat bekend om de nuance in zijn documentaires, en het lef waarmee hij bijvoorbeeld Lance Armstrong aanpakte in The Armstrong Lie, of Enron in Enron: The Smartest Guys in the Room. James Brown kende ook zijn duistere kanten, en Gibney laat ze niet onbelicht. De focus ligt echter niet op zijn tirannieke trekken, zijn vrouwenmishandeling of zijn drugsmisbruik, maar gaat vooral in op de invloed van James Brown op de mensen in zijn omgeving.

De invloed valt niet te onderschatten. Die gaat van muzikanten als Kanye West, tot Mick Jagger, die eveneens co-producent is. James Brown’s eigenwijze wijze in de studio en op het podium is uniek, en levert in het archiefmateriaal ook enerverende muzikale hoogstandjes op.

Toch reikt de invloed van James Brown, en Gibney’s docu, ook verder dan de muziek van James Brown, maar word er ook ingegaan op het belang van James Brown voor de zwarte community in Amerika, en de burgerrechten beweging. Op knappe wijze schetst de film hoe James Brown reageerde op racisme, en hoe zijn tegenbeweging zijn muziek een lading gaf. Ook de invloed van de muziek van Brown op de (positieve) beeldvorming rond zwarte mensen in bekrompen blank Amerika valt niet te onderschatten.

Mr. Dynamite mag dan soms neigen naar hagiografie, en weinig tijd besteden aan de duister kanten van Brown’s roem en persoonlijkheid, maar dat is omdat de film terecht de focus legt op de reikwijdte van Brown. Mr. Dynamite sloeg in als een bom, en de film doet de explosieve kracht van Brown meer dan recht.

★★★★☆

IDFA TO BE TAKEI

To Be Takei

To Be Takei is minder sterk, en dat komt door het gebrek aan balans tussen de focus op persoon en de focus op de invloed van deze persoon. Dit keer is het George Takei die centraal staat, de acteur die met zijn rol als Mr. Sulu in de Star Trek-series een positieve invloed had op de deceptie van Aziaten in de media, en die later, na uit de kast te zijn gekomen, faam genoot als homorechtenactivist. Zijn persoonlijke ervaringen, als jonge Japanner in een Amerikaans interneringskamp, en als homoseksuele Aziaat in een werkomgeving (Hollywood) die beiden niet zag zitten, geven To Be Takei een persoonlijke air mee, die in het voordeel van de film werkt.

Het is dan ook jammer dat de film erg veel focust op de werkactiviteiten van Takei, en zijn bezoekjes aan fanbeurzen vol Trekkies, en zijn populariteit op facebook. Ook de voorbereiding van een toneelstuk over zijn jeugd in een interneringskamp krijgt veel aandacht, en is niet bijster interessant. Ondanks dat er een relatie is tussen Takei’s werk en zijn persoonlijk leven, en dat deze vanwege de geaardheid van Takei niet altijd even makkelijk is geweest, weet de film zelf deze twee niet op adequate wijze te verbinden. Dan weer hebben we een werkscène, dan weer een persoonlijke anekdote, maar de twee haken nooit op overtuigende wijze in elkaar.

Dat is vooral aan de montage te danken, die vormeloos voelt. Bepaalde momenten krijgen te veel ruimte, te veel gewicht, terwijl andere, interessante zaken, niet verhelderd worden. Regisseur Jennifer M. Kroot laat de moeilijke vragen liggen, en duwt niet genoeg door. En ondanks dat George Takei, en zijn man Brad het achterste van hun tong willen laten zien, blijft Kroot op veilige afstand. Het levert een prettige, leuke film op, maar daardoor steken de momenten waarop het conflict tussen de onuitstaanbare William Shatner en George Takei ter sprake komt in hun openheid extra schril af tegen de té luchtige rest.

★★½☆☆


Onderwerpen: , , , , , ,


2 Reacties

  1. Kaj van Zoelen

    “de onuitstaanbare William Shatner”
    Dat mag vaker gezegd worden!

  2. Theodoor Steen

    Dat. Dat. Dat.


Reageer op dit artikel