Le Confessionnal (1995)

29 augustus 2014 · · Suspense Indien

Le Confessionnal

Le Confessionnal (1995) van Robert Lepage heeft slechts een kleine rol voor Hitchcock als personage, maar hij mag wel de thesis van de film uitspreken. In een gesprek dat Hitchcock met een taxichauffeur tegen het einde van de film, krijgt de kijker het antwoord op het centrale mysterie. De taxichauffeur vertelt de familiegeschiedenis die het centrale mysterie in gang zet aan Hitchcock als eventuele basis voor een suspensefilm. Hitchcock antwoord dat het net vertelde verhaal geen suspenseverhaal is maar een Griekse tragedie. En daar zit de crux in Le Confessionnal. Le Confessionnal is namelijk de Grieks-tragedische versie van Hitchcock’s eigen I Confess (1953).

I Confess vertelt over een priester die de ware identiteit weet van een moordenaar maar deze niet kan onthullen vanwege biechtgeheim. Dat levert hem problemen op wanneer hij zelf als verdachte wordt opgeworpen. Ook in Le Confessionnal neemt een priester vanwege biechtgeheim een kerkganger in bescherming: een jonge schoonmaakster die ongewenst zwanger is en de vader niet wil onthullen. De priester wordt uit het ambt ontzegt omdat hij wordt geacht de vader te zijn. Deze ontwikkelingen in een Quebecaanse kerk spelen zich toevalligerwijs af net op het moment dat Hitchcock daar zijn film I Confess opneemt. Jaren later, als de inmiddels volwassen zoon van de zwangere schoonmaakster de ware toedracht achter zijn conceptie probeert te achterhalen fungeert I Confess als een spiegel voor zijn eigen geschiedenis.

I Confess verwordt daarmee een symbool voor de dingen in het leven van Marc die nog geen oplossing hebben gevonden. Waar Montgomery Clift in I Confess uiteindelijk zijn onschuld kan bewijzen, daar is het grote vraagteken van zijn vader als een open wond die jeukt. I Confess is een constante herinnering aan zijn traumatische jeugd, een duister icoon. De rest van de film geeft evenveel gewicht aan andere iconen, die in drie categorieën op te delen zijn: filmisch, religieus en seksueel.

Marc LeMontagne is homoseksueel, en zijn psychoseksuele obsessies worden weergegeven in gestileerde en iconische shots. Regelmatig nemen zijn psychoseksuele obsessies, én die van zijn heteroseksuele broer Pierre, ook de vorm aan van religieuze iconografie. Wanneer Pierre opzoek gaat naar zijn broer Marc in een badhuis voor homo’s, doen de bovenaanzichten van de gloryholes en darkrooms erg sterk denken aan biechthokjes. Iconografie word gebruikt om de grenzen tussen seks en religie te overbruggen, maar worden eveneens sterk gebruikt om de verschillende tijdslijnen aan elkaar te verbinden.

Le Confessionnal

Zo zien we naakte Mark in het badhuis in een foetus positie gelegen, waarna dat shot word afgewisseld met de blote buik van zijn moeder. In een fractie van een seconde is Mark, in 1989, weer terug in de buik van zijn moeder in 1952. Dit soort overgangen worden ook op humoristische wijze gebracht, zoals die waarin een jong meisje auditie doet voor I Confess, met de tekst van de nieuwslezer over de protesten op Tiananmen Square, die we een fractie van een seconde later te zien krijgen. De iconografie van film is dus een manier om grenzen te overbruggen, en filmische overgangen stellen zowel regisseur als personages in staat verbanden te leggen die anders onmogelijk waren geweest.

De iconografie is hier en daar ook bewust filmisch, waarbij er bepaalde iconografische shots van Hitchcock-films terugkeren in de grammatica van Le Confessionnal. Zeker tegen het einde worden een aantal shots van I Confess exact gesimuleerd, maar ook shots uit Psycho en Rear Window keren terug. Een mooi voorbeeld is de rode verf die door de gootsteen gespoeld word, die niet alleen gelinkt wordt aan de douchescène uit Psycho, maar die ook visueel gelinkt word aan de zelfmoord van het moederpersonage jaren eerder en aan de kerkwijn en het bloed van Jezus.

Le Confessionnal

Op bepaalde vlakken vervallen de grenzen tussen film, religie en seks, omdat ze allemaal te maken hebben met voyeurisme (de kerkdienst, de filmzaal, het bespieden) en geheimen (biechtgeheim, plotwendingen en wat men al niet doet achter de voordeur). In een briljant shot zien we bijvoorbeeld hoe een stripper een show geeft terwijl ze in een ruimte staat die visueel linkt naar de tien geboden en de twee stenen tafelen. Dit soort gelaagde shots die op de verschillende niveaus inspelen maken onderdeel uit van het visuele spel dat Robert Lepage speelt.

Le Confessionnal

De symbolen ontkrachten uiteindelijk de uitspraak van Hitchcock in het begin. Le Confessionnal is zowel whodunit als Griekse tragedie, en de iconografie in de film is op beide toepasbaar. Le Confessionnal speelt met het idee dat Hitchcock’s MacGuffins en psychoseksuele en Freudiaanse obsessies, oftewel zijn iconografie, vanuit een andere hoek gekeken net zo goede melodramatisch en mythologisch kunnen zijn. Een kruis lijkt vanuit een bepaalde hoek op een mes, een slang kan een seksuele en religieuze betekenis hebben, en het biechtgeheim kan inzet zijn van een thriller en een tragische familiegeschiedenis. Door simpele symbolen van meerdere betekenissen te voorzien onderstreept Robert Lepage het idee dat filmiconografie, religieuze symbolen en seksuele symboliek uiteindelijk vooral kracht krijgen door de persoon die deze symbolen beschouwt. Film, religie en seks zijn Rorschachtests, en er zijn meerdere kanten aan één verhaal. Als Le Confessionnal een melodrama én een thriller is, dan kan, bekeken onder het juiste licht, veel van Hitchcock’s werk gelijk zijn aan een Griekse tragedie. Alleen deelt Hitchcock zelf in Le Confessionnal die visie niet, hij is toch degene die onbewust oproept tot retrospectie aan het einde van de film.


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel