Seks met Van Gogh (2): 06 (1994)

9 november 2014 · · Salon Erotica

06 Van Gogh

Wat is seks? 06 van Theo van Gogh draait volledig om de seksuele lusten van de twee hoofdpersonen in verhouding tot elkaar. De crux is echter: ze zien elkaar niet, zijn nooit in dezelfde ruimte. Ze hebben telefoonseks, zonder elkaar te zien of aan te raken, maar het is onmiskenbaar seks, met alle opwindingen, onzekerheden en ergernissen die daarbij komen kijken. De relatie tussen Sara (Ariane Schluter) en Thomas (Ad van Kempen) volgt het stramien van de gemiddelde op seks gestoelde relatie: van de ongemakkelijke eerste keer waarbij ze elkaar verbaal aftasten, tot het onvermijdelijke einde, met alle hoogtepunten, dieptepunten, ruzies, goedmaakseks en miscommunicaties daar tussen in.

Wat is seks, als je het fysieke weghaalt? Woorden, zonder meer, en Van Gogh laat zijn acteurs de vlotte en levensechte dialoog op ijzersterke wijze uitspreken. De woorden staan de personages aanvankelijk wat in de weg, zorgen voor gegiechel. Maar al snel erotiseren de woorden, rustend op de kracht van hun eigen verbeelding. Maar later blijkt dat de woorden zelf er ook niet meteen toe doen. De woorden worden dan wel gekoppeld aan contact, maar de personages praten evenzeer langs elkaar heen. Zeggen niet wat ze bedoelen, praten om de zaak (en hun zaakjes) heen. Sterker nog, in één van de sterkste scènes krijgt Sara een orgasme door het gepraat van Thomas, maar ze negeert zijn woorden volledig. Hij wil dat ze luistert naar wat hij zegt, maar zij raakt juist opgewonden door de intentie van zijn woorden te negeren. Het gaat om de cadans, niet om de inhoud. Ruzie volgt.

Wat is seks, als je woord en daad weghaalt? Emotie. Sara en Thomas vechten hun ruzies uit door virtueel te neuken. Zij scheld hem de huid vol; hij raakt opgewonden. Hij voelt zich gekleineerd; zij raakt opgewonden. In de botsende emoties zit de aantrekkingskracht, en Sara en Thomas doen elkaars bloed sneller stromen door het bloed onder elkaars nagels vandaan te halen. Toch wil Sara weinig van zichzelf laten zien, en wil ze zich niet emotioneel bloot geven. Zij behoud het recht tot bellen en zijn telefoonnummer en weigert haar achternaam te geven. Hij heeft een schuilnaam. Qua lusten geven ze zich bloot, door middel van seksuele enquêtes en het uitspelen van elkaars fantasietjes, maar ze weten weinig van elkaar. Emotie komt er niet bij kijken, en toch ook weer wel.

Wat is seks als je de emotie weglaat? In 06 is dat macht. Sara behoud de macht over Thomas, houd de teugels in handen. Maar Thomas heeft ook macht: hij liegt over zijn uiterlijk, naam en leeftijd, en luistert mee op momenten dat Sara niet wil dat hij luistert. Hij houdt de boot af, zij ontneemt hem zijn climax. Ze pesten elkaar, zitten elkaar dwars, en ook daaruit ontstaat opwinding. Seks draait om macht, volgens van Gogh, de botsing tussen twee uitersten die niets bloot willen geven. En zeker tegen het einde word duidelijk dat we naar een kat en muisspel zitten te kijken, een strijd tussen de seksen.

Seks is macht, bezijden de emotie, de taal, het lichaam. Van Gogh toont dit machtsspel ook op een manier waarbij taal, emotie en lichaam niet het belangrijkst zijn. Voor een film over seks kent 06 weinig bloot. De dialogen gaan vooral over wat er niet gezegd word. De emoties zijn vaak tegenstrijdig, en worden door van Gogh op speelse wijze ingezet. Dit zijn allemaal middelen die van minder belang zijn om seksuele macht in beelden te vangen.

Van Gogh toont de macht volledig door middel van compositie en editing. Eerst is hij vooral in beeld te zien, en blijft zij buiten beeld. Ongrijpbaar. Wanneer de relatie gelijker is brengt hij ze beiden omstebeurt in beeld, met gebruik van close-ups om aan te geven wie heerst en wie niet. En wanneer tegen het einde hij de macht in handen heeft is enkel zij in beeld. Hij is ongrijpbaar geworden. We zien haar alleen, op zichzelf toegeworpen. Door middel van beeld en montage laat van Gogh in 06 zien wanneer een personage alleen staat, letterlijk als enige in beeld tijdens een scène; wanneer de personages nader tot elkaar komen, met crosscutting; en wanneer iemand wint, door middel van veelzeggende close-ups. Wanneer ze botsen is hij links in beeld, zij rechts, of vice-versa. Of wanneer ze op gelijke voet staan zien we ze op dezelfde helft. 06 is een masterclass in macht in beeld. Kijk voorbij de woorden, de emotie, het bloot, en zie waar seks werkelijk om draait. Beeld en de verbeelding.


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel