The Adjuster (1991)
Atom at Random (2)

The Adjuster

Minder toegankelijk dan Exotica (1994), dat zou een korte samenvatting van deze film kunnen zijn. Drie jaar voordat Egoyan doorbrak met de film die ik een maand geleden besprak was daar The Adjuster. Een film die wederom de kijker in het diepe gooit en je bij vlagen in een Twin Peaks-universum waant. Een palet van personages met een steeds duidelijker wordende samenhang lijkt wederom karakteristiek voor een film die fascineert, maar helaas haar beloftes niet volledig in lijkt te lossen.

Noah, gespeeld door Elias Koteas, is een adjuster, iemand die na (brand)ongelukken de schade komt opnemen en de slachtoffers opvangt. Dit opvangen lijkt hij met een ongezonde zorg te doen. Hij onderhoudt met veel voormalige slachtoffers seksuele relaties. Met één van deze relaties, Hera (Arsinée Khanjian, Egoyans vrouw), is hij zelfs getrouwd. Zij werkt als censor en bekijkt dagelijks pornografisch materiaal. Stiekem neemt Hera deze beelden op. Beelden die haar zus vervolgens bekijkt.

“Some people work in mysterious ways”, zo leest de tagline van deze film. Eentje die goed beschrijft wat The Adjuster ons laat zien, maar het waarom hiervan blijft onbeantwoord. Egoyan lijkt bijna opzettelijk niet alle vragen te beantwoorden. Bepaalde nogal willekeurige gebeurtenissen blijven op zich staan en de filmmaker doet geen moeite deze terug te laten komen, maar waarom? Zo staat er, wanneer de zus van Hera naar de ongecensureerde porno zit te kijken een vreemde voor het raam te masturberen. Een enigszins schokkend maar tevens grappig voorval, iets soortgelijks vindt tegen het einde van de film in de bioscoop plaats. Zeker met Exotica in je achterhoofd ben je sterk geneigd te denken dat dit alles een verklaring krijgt, samenhangt met een mogelijk nog te formuleren hoofdgedachte van de film. Ik moet het antwoord schuldig blijven.

The Adjuster

Naast deze soms obscure momenten lijkt ook de samenhang tussen de hoofdlijnen te losjes. Er wordt veel geïnsinueerd, gehint naar grote, misschien dramatische of kuise gebeurtenissen. Op bijna onderkoelde wijze wordt dit ‘voorspel’ onbenut gelaten. Naast het stel Noah en Hera, woonachtig in een nieuwbouw-woonwijk waar alleen hun huis bewoond wordt is er het excentrieke koppel Bubba en Mimi. Deze twee lijken de personificatie van thema’s als voyeurisme en exhibitionisme. Mimi laat zich in het openbaar vervoer betasten door een zwerver en ‘cheerleadert’ in een leeg stadion voor een groep American Football-spelers. Wanneer Bubba de afgelegen, bijna spookachtige, woonsituatie van Noah en zijn gezin ontdekt ontstaat er een obsessie en locatie voor een ultieme fantasie.

Egoyan geeft vooral een inkijkje in hoe schijnbaar normale mensen klaarblijkelijk abnormale dingen doen en richt hun omgeving hierbij bijzonder in. De beschreven woonsituatie is hier een voorbeeld van maar ook het motel wat lijkt te bestaan bij de gratie van de brandslachtoffers die Noah opvangt voelt ongewoontjes. Onheilspellend, alsof er een climax in de lucht hangt. De bijpassende soundtrack van Mychael Danna, je zou zweren dat deze van Angelo Badalamenti afkomstig is, draagt hier erg sterk aan bij.

The Adjuster is een film die teert op sfeer, en daarmee moeiteloos overeind blijft. Daarnaast bouwt Egoyan wederom een puzzel, zet aan het denken, prikkelt constant en vraagt daarmee om analyse. Voor de puzzelpurist kan deze film, zoals aangegeven, tegenvallen. Wie van een mysterieuze vibe, voyeurisme en interessante karakters houdt zal zich geen moment vervelen.

★★★½☆


Onderwerpen: , , , , , , ,


Reageer op dit artikel