The Salvation (2014)
De Amerikaanse western op zijn Deens

16 december 2014 · · Kritiek + Première

Er was een tijd dat er iedere week minimaal één western in de bioscopen in première ging, tegenwoordig mogen de liefhebbers van het genre al blij zijn als er meer dan één western per jaar verschijnt. Neemt niet weg dat ze nog altijd gemaakt worden en een relatief nieuwe trend is de western die zich niet zozeer bekommert om de heroïsche avonturen van cowboys maar om de immigranten van Amerika, onder meer Europeanen die vanuit hun continent de oceaan overtrokken om een nieuw leven op te bouwen. Deze westerns laten zien dat dit lang niet altijd rozengeur en maneschijn was en ook The Salvation (2014) is hierop geen uitzondering. De Deense western van Kristian Levring neemt echter ook het ouderwetse principe van eer en wraak van oude westerns over en het levert een interessante mix van klassieke en contemporaine ideeën in het genre op.

Jon (een rol van de altijd uitstekende Mads Mikkelsen) is een bescheiden landeigenaar die er het beste van probeert te maken, maar zodra hij na jaren wordt herenigd met zijn vrouw (en zoontje die hij nog nooit gezien heeft) slaat zijn toch al niet perfecte wereld om in een nachtmerrie als hij en zijn familie worden lastig gevallen door twee beroerde cowboys. Het levert een bloederig gevecht op wat gevolgen kent voor het stadje waar Jon zijn levensmiddelen vandaan haalt. Dit stadje wordt namelijk geterroriseerd door Delarue (Jeffrey Dean Morgan), een gewetenloze moordenaar van in het verleden indianen en tegenwoordig een ieder die zijn pad kruist. Een van de belagers van Jon blijkt Delarue’s broer te zijn en daarvoor moet het angstige stadje boeten. Dit is het begin van een keiharde strijd tussen Jon en Delarue met in het midden een vrouw met geheimzinnige intenties (Eva Green).

Zou The Salvation een Amerikaanse western hebben betroffen dan was het hoogstwaarschijnlijk een typische Clint Eastwood-western geweest waarin de protagonist (vaak niet van onbesproken gedrag) een wraakexercitie uitvoert op zijn tegenstanders. Niet dat hier overigens ook maar iets mis mee is; sterker nog, vaak levert dit uitstekende westerns op. Maar de Europese twist aan de film geeft The Salvation een extra dimensie van historische achtergrond en duistere tragedies. Zeker de eerste akte van The Salvation is ontzettend interessant omdat het naast het opzetten van het meer klassieke wraakverhaal erg veel aandacht schenkt aan de wijze waarop immigranten niet alleen zeer veel moeite hebben met het herstarten van een menswaardig bestaan, maar ook dat hun leven nooit zeker is. Dit ondervindt Jon tijdens deze opening en dan te bedenken dat hij al zeven jaar in Amerika is.

Zodra deze opening voorbij is verandert The Salvation in een redelijk standaard, zei het zeer vakkundig geregisseerde en geschreven actiewestern waarin het klassieke wraakthema de boventoon voert. Maar ook in het vervolg weet de film hier en daar motivaties in het verhaal te vervlechten die je niet gauw in een western van Amerikaanse makelij zou zien. Zo komen we erachter dat Delarue ooit best een schappelijke man was, maar dat de genocide van de indianen van hem een waar monster gemaakt heeft. Ook de zelfs in zware tijden vrolijke visuele aspecten van klassieke Amerikaanse westerns zijn hier ver te zoeken. Zeker, de omgeving ziet er allemaal prachtig uit maar de duisterheid en grimmige sfeer overheerst. Wat dat betreft doet The Salvation veel meer denken aan een film als Unforgiven (1992) dan aan bijvoorbeeld een Budd Boetticher/Randolf Scott western die ik vorige week belichtte.

The Salvation is zeker geen baanbrekende of zelfs originele western (de film speelt behoorlijk leentjebuur bij talloze eerdere westerns), maar het Europese gevoel maakt het toch tot een boeiende aanvulling binnen het rijke genre. Daarbij is de actie van de tweede helft (en zeker de furieuze climax) prachtig in beeld gebracht ondanks dat het behoorlijk bloederig en naargeestig is. En in een tijd waarin de toch al karige westerns meer en meer een meditatieve kwaliteit kennen, is een actie-rijke en ‘één man tegen de rest’ western een welkome afwisseling. Met de Deense slag uiteraard.
★★★★☆


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel