The Sweet Hereafter (1997)
Atom at Random (4)

The Sweet Hereafter (1997)

Welbeschouwd Egoyans meest gelauwerde film speelt zich af in besneeuwd Brits-Colombia, Canada. Advocaat Stevens (Ian Holm) doet hier een klein dorpje aan waar zich een dramatische gebeurtenis heeft afgespeeld. Een schoolbus is na een ongeluk door het ijs gezakt waarbij 14 kinderen om het leven zijn gekomen. Hij wil hier werk van maken door de slachtoffers (ouders van overleden kinderen en overlevenden) schadeloos te stellen in een rechtsprocedure. Een kwestie waarin de oude jurist zich op lijkt te dringen. Zijn motieven, of woede, worden door de filmmaker al snel duidelijk gemaakt en hiermee lijkt Egoyan met The Sweet Hereafter voor een andere aanpak te kiezen dan in zijn eerder beschouwde films.

We zijn zo langzamerhand gewend van Egoyan dat hij de kijker voedt met informatie en hieraan later context of ontbrekende informatie toevoegt. In deze film lijkt hij deze formule niet te willen of kunnen hanteren, mogelijk omdat het hier om een boekverfilming gaat. Voor de echte ‘cracks’ zou dit een teleurstelling kunnen betekenen ware het niet dat Egoyan een bijzonder gevoel voor drama blijkt te hebben en zijn gevoel voor subtiliteit op een andere manier in zijn verhaal weet te verweven.

Zo is Stevens ongezond gedreven om zijn doel te bereiken. Hij maakt de slachtoffers wijs dat ongelukken niet bestaan. Er moet een schuldige aan te wijzen zijn voor de jonge onschuldige slachtoffers. Terwijl hij vastberaden de nabestaanden en overlevenden aandoet zien we tussen deze scènes door hoe hij in het vliegtuig vertelt over zijn dochter. Hij beschrijft hoe zijn dochter Zoe als klein kind vergiftigd is door spinnen en hij ternauwernood haar leven gered heeft. Dit fragment toont het innemende spel van Holm, die de fanatieke en gekwetste advocaat bijzonder goed gestalte geeft. Gedurende zijn bezoek wordt hij geregeld gebeld door zijn dochter die, al jaren drugsverslaafd, zijn hulp nu meer dan eens nodig blijkt te hebben.

The Sweet Hereafter (1997)

Cruciaal in zijn missie is de rol van de 15-jarige Nicole (Sarah Polley) die het ongeluk overleefd heeft maar in een rolstoel beland is. Zij was de oppas van de, tevens bij het ongeluk omgekomen, tweeling van Billy, die getuige was van het ongeluk en bang is in de juridische molen terecht te komen. Billy dringt aan bij zijn dorpsgenoten om af te zien van een proces. Als overlevende is Nicole de eerste om een officiële verklaring af te leggen. Een verklaring die allesbepalend blijkt te zijn. Niet alleen voor het proces zelf, maar met name voor de daaraan gelegen verhoudingen in het dorp.

Zoals reeds aangekondigd geen grote verrassingen of ontboezemingen in deze Egoyan maar bijna een anti-climax. Het is dan ook niet zozeer het plot zelf maar vooral de dramatische impact waar The Sweet Hereafter haar kracht aan ontleent. De vertelling van het ongeluk vanuit de verschillende belevingswerelden mag ontroerend genoemd worden. De relatie die Stevens met zijn verslaafde dochter onderhoudt doet ook een stevig duit in het zakje wat dramatiek heet. Tevens weet Egoyan een mooie parallel te trekken met het verhaal ‘De rattenvanger van Hamelen’, wat Nicole in een flashback aan de tweeling voordraagt en een akelige maar poëtische connectie met het ongeluk lijkt te krijgen.

Toch valt in deze film voldoende de gebruikelijke thematiek van Egoyan te herkennen. Het verlies van een dierbare en de inbreuk in relaties, emoties en materie zullen voor degenen die The Adjuster (1991) en Exotica (1994) gezien hebben bekend voorkomen. De rol van Ian Holm lijkt in veel opzichten op de hoofdpersonen uit eerdere films. Hiermee lijkt het dus geen verrassing dat de filmmaker, die meestal een origineel script schrijft, zich aangetrokken voelde tot een bewerking van het bronmateriaal van Russell Banks. Het zou meteen zijn meest succesvolle film betekenen. Waarom? Mogelijk omdat hij daar waar hij qua plotconstructie heeft ingeboet een warm en aangrijpend drama heeft teruggegeven.

★★★½☆


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel