The Wolf of Wall Street (2013)
Een excessief meesterwerk

8 januari 2014 · · Kritiek + Première

Martin Scorsese mag dan de 70 levensjaren inmiddels gepasseerd zijn, hij is geenszins van plan te stoppen met regisseren. Dat de grootste Amerikaanse filmmaker van de laatste pakweg 50 jaar nog midden in het leven staat en barst van de energie blijkt wel uit zijn nieuwste film The Wolf of Wall Street, een drie uur durend epos dat niet alleen voorbij raast als een sneltrein maar wederom aantoont waarom Scorsese zo’n groot regisseur is. Sterker nog, met The Wolf of Wall Street heeft Scorsese een van de beste films van de afgelopen jaren gemaakt en ook eentje die als geen ander de vinger op de zere plek van financiële excessen legt.

The Wolf of Wall Street vertelt het waar gebeurde verhaal van Jordan Belfort, van zijn jonge jaren als ambitieuze effectenhandelaar tot zijn hoogtijdagen en onvermijdelijke val als geldverslindende wolf op Wall Street. En geldverslindend is Belfort absoluut, de man gooit letterlijk met Dollars en geeft het uit aan hoeren, drank en veel, heel veel drugs. Het is een absurde wereld waarin hij leeft waar niets te gek is en er op groteske manier wordt omgegaan met eigen levens als ook dat van onschuldige anderen die vallen voor de leugens van Belfort. De wereld is zo krankzinnig dat Scorsese er alleen maar een inktzwarte komedie van kon maken, eentje waarin de excessen keihard worden blootgelegd.

Dat sommigen (vooral in de Amerikaanse pers) menen te denken dat Scorsese begrip heeft voor de levensstijl van Belfort en zijn groep vrienden is evenzo absurd als hun levenswandel. Ja, de film kent meerdere scènes die vrouwonvriendelijk, homofoob en ronduit walgelijk zijn maar Scorsese brengt het zo ontzettend over-the-top dat het overduidelijk wordt dat de regisseur niet alleen kritiek uit op deze mensen maar ze tegelijkertijd uitlacht. En laten we vooral ook niet vergeten dat Scorsese in het verleden ons wel meer op een reis meenam met een verachtelijke figuur, kijk alleen Raging Bull nog eens een keer. En Scorsese spreekt ook de kijker direct aan door Belfort regelmatig recht in de camera te laten praten terwijl deze zich afvraagt of ook wij niet zo’n overdadig leven zouden willen hebben. Nee, alles aan The Wolf of Wall Street maakt duidelijk dat Scorsese een flink appeltje heeft te schillen met de financiële gekte van de afgelopen decennia, uiteraard gesymboliseerd door Wall Street en Jordan Belfort.

Een groot aandeel van het succes van The Wolf of Wall Street ligt ook zeker aan Leonardo DiCaprio die Jordan Belfort speelt en werkelijk een glansrol neerzet. Nooit eerder was DiCaprio zo sterk als in deze film, hij weet voor de volle drie uur raad met alle vormen van emoties die Belfort doormaakt en DiCaprio’s energie spat net zo hard van het scherm als dat van de filmmaker. In een meeslepende monoloog zo’n twee uur in de film verandert DiCaprio van een verslagen man tot een razende die zijn troepen aanspoort nog gekker te doen, nog meer geld los te krijgen bij doodgewone mensen. En nog later in de film zet de acteur een staaltje fysieke komedie neer dat doet denken aan de hoogtijdagen van de stomme lachfilms van Buster Keaton en Charles Chaplin. De twijfel bij velen (ook bij mij) over de samenwerking tussen Scorsese en DiCaprio is echt volledig verdwenen bij het aanschouwen van een dergelijke tour de force. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de waslijst aan fantastische personages die Belfort om zich heen heeft verzameld, gespeeld door dito acteurs die soms maar voor een of twee scènes opduiken maar een onvergetelijke herinnering achterlaten (Matthew McConaughey!).

De visuele stijl is zoals je van Scorsese gewend bent maar dan in het kwadraat, passend bij het excessieve levensverhaal van Belfort. Thelma Schoonmaker legt de kijker voor de zoveelste keer een masterclass in montage voor, terugdenkend aan de energieke sfeer van een meesterwerk als Goodfellas. Sowieso valt The Wolf of Wall Street te vergelijken met Scorsese’s gangsterepos uit 1990. De voice-over, de opbouw van gek naar nog gekker naar totaal losgeslagen en de eclectische soundtrack komen sterk overeen maar gelukkig staat The Wolf of Wall Street van zichzelf als een huis en voelt het geenszins aan als een herhaling van zetten.

The Wolf of Wall Street is al met al een briljante satire die ondanks de flinke speelduur van bijna drie uur volstrekt niet te lang duurt. Het is een film die de bekende thema’s van Scorsese omvat en het giet in een zeer actueel jasje. De kritiek op het excessieve Wall Street-bestaan komt extra hard aan omdat de regisseur weigert moralistisch te zijn. Hij toont de excessen in al zijn glorie, hoe verafschuwend het ook mag zijn. En het is bovenal een meesterwerk van een film, iets wat je bijna niet meer zou verwachten van een regisseur met de leeftijd van Martin Scorsese die evenwel op grandioze wijze laat zien waartoe hij nog in staat is.
★★★★★


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel