Theo’s terugblik 2010-2014: Technologie van deze tijd

Theo Terugblik 1

In deze themamaand, waarin we de periode 2010-2014 bekijken, is er de uitgelezen kans om de balans op te maken betreffende de veranderingen en trends in filmland. Hoeveel er in vijf jaar kan veranderen bewijst enkel het kijken naar de technologische ontwikkelingen al. Dit keer bespreek ik 6 trends die samenhangen met technologie, in twee komende artikelen bespreek ik respectievelijk de ontwikkelingen rondom distributie in Hollywood/ arthouse-kringen, en thematische trends.

3D or not 3D?

De eerste opvallende trend werd al rond 2007 ingezet, maar pas met de release van Avatar in 2009 barstte de boel echt goed los. Tegenwoordig is het zeldzaam om nog een film in 2D te vinden in de bioscoop, en vrijwel elke grote tentpole film (de grotere films van de studio) is tegenwoordig of in 3D geschoten of (erger nog) via post-conversion omgezet naar 3D. Het brengt de nodige problemen met zich mee, zeker ook voor de paar procent van de bevolking die geen 3D kan zien. De hoofdpijn-effecten zijn langzamerhand wel verholpen, maar de duurdere bioscoopkaartjes, rondslingerende brillen en vaak incompetente (te donkere) projectie, werken niet mee om 3D essentieel te maken. Zeker omdat het effect nagenoeg zelden echt iets toevoegt of überhaupt zichtbaar is. 3D lijkt eerder één van de laatste stuiptrekkingen van een langzaam stervend beest genaamd Hollywood. Maar ook in arthouse-kringen word 3D langzaam omarmd, maar dan vaak met interessantere toepassingen tot gevolg (Audieu Au Langage, Above us All).

Let’s get digital

Gepaard met de overgang naar 3D is de overstap naar digitale cinema. Steeds minder films worden op film geschoten, en ook de filmopslag word steeds meer digitaal gedaan. Dat brengt problemen en voordelen met zich mee, op effectieve wijze uit de doeken gedaan in de documentaire Side by Side. Één van de grote problemen van de overgang is dat de keuze al grotendeels voor de consument gemaakt word: filmstock is steeds moeilijker te verkrijgen, en vrijwel elke bioscoop doet voornamelijk aan digitale projectie, uitzonderingen daargelaten. Voordelen zijn dan weer wel dat digitaal schieten economisch toegankelijker is geworden: de consument kan makkelijker een eigen film maken, zonder daarbij een miljoenenbudget nodig te hebben. Ander voordeel is dat het experiment van gerenommeerde filmmakers in de hand helpt: Paul Schrader, Steven Soderbergh en meer, draaiden relatief goedkoop experimentele films in elkaar. Maar ook Peter Jackson weet op een miljoenenbudget goed om te gaan met de mogelijkheden van digitaal: hij filmde The Hobbitin HFR, 48 in plaats van 24 beelden per seconde, wat wel eens een toekomstige revolutie kan gaan ontketenen.

Theo Terugblik 2

Wij eisen On Demand

Dezelfde mate van vrijheid voor de kijker is aanwezig bij Video on Demand, wat de toegenomen populariteit verklaart. Netflix heeft de markt opengebroken op een manier die zonder meer revolutionair is. De populariteit van illegale downloads toonde dat de consument meer keuze wil, en meer comfort. Netflix speelt daar op in, en het traditionele televisie- en bioscoopmodel begint daar zichtbaar onder te lijden. Het landschap is veranderd, maar gelukkig voor de consument is er dus een legaal, goedkoop alternatief voor filmkijken waarbij de individuele keuze voorop staat. Er valt hier nog veel te winnen: het aanbod zelf is nog niet zo breed als in bijvoorbeeld Amerika. Ook heeft VOD niet volledig de wind uit de zeilen van torrenting genomen. Sterker nog: films die in Amerika gelijk in roulatie gaan op VOD en in de bioscoop, zijn ongetwijfeld diezelfde dag nog ook te vinden op illegale downloadsites. Het is ontegenzeggelijk dat Hollywood zijn businessmodel moet gaan aanpassen op het tijdperk van VOD en torrenting, en dit zal niet zonder kleerscheuren gaan. Maar aan de andere kant is de bereikbaarheid van films voor de gemiddelde consument nog nooit zo groot en goedkoop geweest, wat handig kan zijn voor beginnende filmmakers die deze nieuwe mogelijkheden naar hun hand weten te zetten.

Geld uit de groep: crowdfunding

Een van de andere mogelijkheden voor beginnende filmmakers die de internetcultuur bied is Kickstarter en andere platformen voor crowdfunding. Veel films op festivals hebben nu in de aftiteling een lijst met backers, en zeker de kleinere producties hebben veel baat bij deze vorm van financiële ondersteuning. Helaas ruikt ook Hollywood geld, en gebruikt deze kickstarter voornamelijk als marketingsstunt om al een fanbase te creëren. Zach Braff gebruikte Kickstarter als manier om mond-tot-mond-reclame én geld te genereren voor een film die hij met gemak uit eigen zak had kunnen betalen, en Rob Thomas financierde Veronica Mars: The Movie voornamelijk via kickstarter om aan Warner Bros te bewijzen dat er een fan-schare was die deze film wilden zien. Dat is dan wel weer het voordeel van Kickstarter: doe je het marketen en financieren goed (in tegenstelling tot Spike Lee), dan heb je automatisch al een schare fans die het product in de aandacht kunnen en vaak willen brengen.

Theo Terugblik 3

Sociale media als stijlmiddel

De inmenging van internet in de hedendaagse cultuur zorgt er ook automatisch voor dat de producten zelf hiervan iets weerspiegelen. In andere woorden: veel documentaires en films hebben de youtube/facebook/tumblr-cultuur als onderwerp, en veel filmmakers maken ook gebruik van de vormgeving en graphics van sociale media om hun film te verduidelijken. Docu #ChichagoGirl vertelde over het belang van internet voor de revolutie in Iran door de film vorm te geven als Facebook Tijdlijn, en ook docu’s als Print the Legend maakten gebruik van dergelijke technieken. Speelfilms uit Hollywood speelden in op de zeitgeist met The Social Network, Jobs, Sex Tape en The Internship, vaal met matige, ietwat wanhopend ogende, gevolgen. Zelfs in de arthouse en genre-film maakten filmmakers dankbaar gebruik van de mogelijkheden, met als summum de nieuwste film van Nacho Vigalondo, Open Windows, dat zich volledig op een desktop afspeelt.

Gevonden voorwerpen: Found Footage

Een sterker voorbeeld van films die teruggrijpen op de hedendaags mogelijkheden van de gewone consument om goedkoop te filmen is het gehele found footage genre. Nu camera’s goedkoop zijn, is het steeds populairder voor Hollywood om een genre-film vorm te geven als een door gewone mensen geschoten film, en zowel in de bioscoop als op de direct to video markt valt er niet meer om deze titels heen te komen. Variaties gaan van superheldenfilms (Chronicle), tot spookhuisfilms (Paranormal Activity) tot sekskomedies (Project X). Ook gebeurde het steeds vaker dat filmmakers van non-found footage films de film opleuken met één of twee shots vanuit het oogpunt van een camera op een mobieltje of iPad. Zelfs Steven Soderbergh (Magic Mike) en Terrence Malick (To The Wonder) hebben gebruik gemaakt van dit stijlmiddel.


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Thiver

    Is het vandaag de dag werkelijk een zeldzaamheid om een film in 2D in de bioscoop te kunnen bekijken? Dan vraag ik mij af hoe het kan dat de top tien van bestbezochte films van de afgelopen week slechts één titel bevat die naast 2D- ook in 3D wordt vertoond… Kom op, Theo, je bent beter dan dit soort stemmingmakerij.


Reageer op dit artikel