Top vijf Johnnie To actiefilms
Helden van Hong Kong (1)

Johnnie To

Johnnie To is in het westen vooral bekend vanwege zijn gangsterfilms, maar hij heeft nog veel meer in zijn mars. In Hong Kong is hij zelfs meer bekend vanwege zijn (al dan niet romantische) komedies met supersterren Andy Lau en Sammi Cheng . To is van alle markten thuis. Maar in het kader van de themamaand beperk ik me voor deze lijst tot de actiefilms van To. Want wat mij betreft is hij de beste actie-auteur sinds John Woo naar Amerika ging om zijn reputatie te verliezen. Dus wie beter om mijn nieuwe reeks over de (actie) helden van Hong Kong cinema mee te beginnen? De onderstaande top vijf is op chronologische volgorde, niet per se van vijf naar één of andersom.

The Mission (1999)

The Mission
To maakte zijn eerste film al in 1980, maar werd pas de Johnnie To, de auteur zoals we hem nu kennen, na de oprichting van zijn productiemaatschappij Milkyway Image samen met schrijver Wai Ka-Fai in 1996. The Mission was drie jaar later de eerste echt succesvolle actiefilm van To. Het enigszins abstracte plot over een groep huurmoordenaars en een gangsterbaas, met een soort game structuur (dat naar verluid ter plekke op de set werd verzonnen), biedt een mooi raamwerk voor enkele fantastisch gestileerde shoot-outs die het deels juist van lange stiltes tussen het geschiet moeten hebben.

Breaking News (2004)

Breaking News
Eén van de dingen die de actiescènes in de films van Johnnie To zo goed maakt is de precieze en betekenisvolle shotkeuze met ruimtelijk inzicht en overzicht. To heeft wel eens gezegd dat hij de misdadigers en politiemensen in zijn films als de samoerai uit de films van Akira Kurosawa ziet, en de vuurgevechten als duels. Des te knapper is het hoe dat inzicht en overzicht absoluut niet verloren gaat in de indrukwekkende long takes in deze film. Vooral het eerste shot van zeven minuten is een huzarenstukje waar Brian De Palma jaloers op mag zijn. Dit vormexperiment van To past bij het verhaal over de politie die een stel bankrovers uit een flatgebouw vol inwoners probeert te krijgen, als PR-stunt voor de politie.

Throw Down (2004)

Throw Down
De enige film in het rijtje waarin de actie niet uit shoot-outs bestaat. In plaats daarvan krijgen we handgemeen in de vorm van een vechtsport die je niet vaak ziet in films: judo. De naam van deze oorspronkelijk Japanse vechtkunst vertaalt niet voor niets als “zachte weg”; in Throw Down zie je niet het schoppen en slaan dat je normaal kunt verwachten in een martial arts film. Maar het is de perfecte vechtsport voor dit persoonlijke (en misschien zelfs spirituele) verhaal over een stel mislukkelingen. To droeg de film op aan Kurosawa, maar de invloed van de Nouvelle Vague (zie daarvoor ook Sparrow (2008) is terug te zien in de scène waarin de vier hoofdpersonen onhandig samenwerken om een rode ballon uit een boom te bevrijden – een scène die niets bijdraagt aan het plot, maar zoveel over de personages en hun visie op het leven zegt.

Exiled (2006)

Exiled
Als je nog nooit een film van Johnnie To hebt gezien, is dit de beste om mee te beginnen. Tenminste, dat was min of meer mijn ervaring. Exiled is het spirituele vervolg op The Mission, maar eigenlijk is het vooral een soort neo-western in het stramien van The Wild Bunch (1969) waarbij ook de invloed van Sergio Leone duidelijk terug te zien is. Misdadigers met verouderde erecodes die ten strijde trekken tegen moderne machten. In tegenstelling tot de cynische cowboys van Sam Peckinpah hebben de coole gangsters van To echter een zekere warmte en vrolijkheid. Dat maakt de minstens vier shoot-outs in de film er echter niet minder spectaculair op.

Drug War (2012)

Drug War
Misschien schat ik deze zo hoog in omdat ik hem vorig jaar binnen een week twee keer in de bios zag op het IFFR, maar wat mij betreft behoort Drug War tot de hoogtepunten van zijn carrière. Lange tijd lijkt Drug War meer op een thriller, waarin de spanning telkens wordt opgevoerd naar een kookpunt zonder dat echt te bereiken. In de tweede helft barst de actie echter toch los in twee explosieve, groots opgezette actiescènes. Niet echt een Hong Kong film maar eigenlijk To’s eerste productie in China, waarin een meedogenloos Chinees politieapparaat de Hong Kongse gangsters tot de laatste man de dood in jaagt. Waarmee de film in een langere traditie past van Hong Kong films waarin de Hong Kong gangsters geen lieverdjes zijn, maar de Chinezen nog een stuk harder.

De actie in onder andere Running Out of Time (1999), Vengeance (2009) en de twee Election (2005 & 2006) films is ook erg goed, maar staat mij om de een of andere reden minder helder voor de geest of is meer van hetzelfde als hierboven. Aan de andere kant ontstijgt To’s bizarre meesterwerk Running On Karma (2003) het actiegenre op zo’n bijzondere manier dat ik er nooit over heb nagedacht deze in de lijst op te nemen.


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel