Under Capricorn (1949)
Miskend meesterwerk of verdiend verworpen?

15 augustus 2014 · · Kritiek + Suspense Indien

Under Capricorn

Under Capricorn is niet bepaald één van Hitchcocks bekendere films, ondanks de aanwezigheid van sterren als Ingrid Bergman en Joseph Cotton in de hoofdrollen. Destijds flopte de film flink, en werd neergesabeld in de Engelstalige pers. Een teleurgestelde Hitchcock heeft sindsdien weinig goeds te zeggen over de film. De Fransen echter, met de Cahiers-kliek voorop, rekenden dit kostuumdrama toen en nu tot het betere werk van de regisseur. Daarmee zitten ze er niet ver naast. Desalniettemin wordt de film nog altijd onterecht onderschat, of helemaal niet gezien. Is dat alleen omdat het geen thriller is, zonder Hitchcocks kenmerkende suspense?

Tien jaar geleden werden mij bij verscheidene filmvakken van de opleiding Media & Cultuur alle facetten van cinema uitgelegd aan de hand van Hitchcock. Over Under Capricorn werd met geen woord gerept. Terwijl het toch een uitstekend voorbeeld is van hoe Hitchcock met beelden communiceert, en camerawerk en montage inzet om emoties te creëren, te versterken of onderstrepen. Na zijn vormexperiment met long takes in Rope (1948), waarin dat nog een beetje een gimmick was, zet Hitchcock nu langdurige beelden in voor emotionele intensiteit en binding.

Hier en daar doen de shots denken aan het romantische camerawerk in de films van Max Ophuls, bijvoorbeeld wanneer de camera rond de villa van Joseph Cotton vrij op en neer zwiert. Daarnaast is een snel shot door enkele deuren heen een voorloper van de visuele stijl van Scorsese. Het langste shot van Under Capricorn is daarentegen weer minder opvallend. De scène waarin Ingrid Bergman een bekentenis aflegt bestaat bijna geheel uit een negen en een halve minuut lange long take. Het effect hiervan is dat de focus volledig op haar monoloog wordt gericht, en het creëert een zekere intimiteit. Alsof Bergman haar zonde niet alleen aan de autoriteiten opbiecht, maar ook aan de kijker.

Daarmee is er misschien geen pure suspense zoals we die van Hitchcock kennen, maar er zit toch wel een zekere spanning in lange shots als deze. Die puur door het camerawerk zelf wordt opgebouwd. De kracht van die scène zit hem overigens niet alleen in de techniek. Ingrid Bergman bewijst hier andermaal één van de betere vrouwelijke filmsterren van haar generatie te zijn. Naast de long takes valt de cinematografie ook op door de mooie kleuren en prachtige belichting, een kenmerk van cameraman Jack Cardiff in die tijd (hij had net daarvoor met Powell & Pressburger A Matter of Life and Death (1946), Black Narcissus (1947) en The Red Shoes (1948) gemaakt).

Deels daarom is Under Capricorn visueel een stuk indrukwekkender dan Rope, ondanks dat het lijkt alsof die film in één take is opgenomen. Het enige punt waarop Under Capricorn echter tekort schiet, is het script. Door een relatief zwak, te makkelijk einde kan de film toch net niet tot de absolute top van Hitchcock gerekend worden. Toch is het te betreuren dat de film zo flopte, waardoor Hitchcock deze manier van filmen in het vervolg links liet liggen. Hij keerde later wel weer terug naar opvallend en mooi kleurgebruik, maar de takes waren zelden tot nooit meer zo lang. Under Capricorn is geen miskend meesterwerk, maar werd zeker niet verdiend verworpen. Iets meer erkenning en een mooie restauratie zouden niet misstaan.


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel