Where Eagles Dare (1968)
De actiefilm in de jaren 60

6 juni 2014 · · Actie! + Kritiek

Het is vandaag D-Day, volgens velen het heroïsche keerpunt van de Tweede Wereldoorlog al kun je daar natuurlijk altijd over twisten. Het is een hevige strijd die op uiteenlopende wijze verfilmingen kent en vooral Hollywood is thuis met ander, vaak fictief of semi-fictief vertoon van glorie. Zeker de jaren 60 kenden verschillende van dit soort titels, films die de horreur van de oorlog lieten voor wat het was en een beeld gaven van moedige en stoere soldaten. Het meest bekende voorbeeld is zonder meer het klassieke The Great Escape (1963), maar ook The Dirty Dozen (1967) is een favoriet van velen. Ik bespreek op deze historische dag een derde film binnen het genre: het epische Where Eagles Dare.

Een Amerikaanse generaal met geheime informatie over het op handen zijnde Second Front is gevangen genomen door de Nazi’s en ondergebracht in een vrijwel onbereikbaar kasteel gelegen op een berg. De Britse Majoor Smith en de Amerikaanse Kolonel Schafer moeten op last van de Britse regering samen met een aantal anderen de generaal bevrijden, maar al gauw blijkt dat binnen de MI6 een mol zit die topspion voor de Nazi’s blijkt te zijn. Smith en Schafer zijn echter vastberaden de generaal te bevrijden wat leidt tot een spectaculaire en extreem gevaarlijke missie.

Where Eagles Dare is een lange zit met zijn 155 minuten, maar wel eentje die als een razende voorbij vliegt. De eerste helft van de film is eigenlijk meer spionage en intrige waarbij de helden hun gecompliceerde plannen opzetten en hier en daar geheime ontmoetingen hebben met helpers in het gebied van de vijand. In de tweede helft gaat de film helemaal los en is het feitelijk ruim een uur non-stop actie met heel veel explosies, vuurgevechten, achtervolgingen en veel – heel veel – dode Nazi’s. Het is echt een film van zijn tijd, want tot aan het uitzinnige Inglourious Basterds (2009) was het de afgelopen decennia vooral de gewoonte om de oorlog vanuit een meer serieus oogpunt aan te pakken met veel meer aandacht voor de holocaust. En ook dit jaar bleek met het zeer tegenvallende The Monuments Men (2013) maar weer eens dat het heldhaftige en luchtige genre misschien echt een product van zijn tijd was.

Dat neemt gelukkig niet weg dat dit soort films ontzettend vermakelijk blijven ondanks dat de hele context dit eigenlijk onmogelijk zou moeten maken. Maar Where Eagles Dare is echt twee-en-een-half uur topvermaak. De Amerikaans-Britse productie kent een interessante cast met de gevestigde ster Richard Burton als Smith en de toen nog niet extreem beroemde Clint Eastwood als Schafer, dit is immers drie jaar voordat Dirty Harry (1971) van de acteur een echte wereldster maakte. De twee vullen elkaar prima aan en ondanks dat er van een echte vriendschap nooit sprake is respecteren de twee elkaar zeer. Het is op verschillende momenten vooral erg grappig om te zien dat Smith in de complexe, misschien zelfs over-complexe intrige Schafer constant een stap voor is, soms tot lichte irritatie bij laatstgenoemde. De rest van de cast is een bonte verzameling Britse karakteracteurs waaronder Patrick Wymark en je krijgt ook sexy cult-icoon Ingrid Pitt te zien in een bijrol.

De verder niet al te interessante filmmaker Brian G. Hutton regisseert het allemaal vakkundig en in een moordend tempo en de man zou twee jaar later wederom de krachten binden met Eastwood in een andere pretentieloze oorlogsfilm genaamd Kelly’s Heroes (1970). Het valt Hutton vooral te prijzen hoe hij de twee verschillende helften op zeer positieve wijze aan elkaar koppelt zodat er voor zowel fans van spionagefilms als ook volbloed actiefilms er meer dan genoeg valt te beleven. Zeker de tweede helft is zo ontzettend gewelddadig (voor die tijd) met eindeloos veel slachtoffers die vooral worden veroorzaakt door Clint Eastwoods personage die het laatste uur bijna alleen maar loopt te schieten. Gelukkig zijn de obstakels die onze helden moeten overbruggen constant van een andere aard waardoor het nooit gaat vervelen en zowel het kasteel als een aangrenzende kabelbaan als ook het omringende besneeuwde drop dienen als fantastische plaatsen van groots opgezette actie en avontuur. Dit alles wordt bijgestaan door een pompende soundtrack die ook best wel een legendarische status heeft ondanks dat het draait om eigenlijk maar een thema. Er zijn zat heroïsche en onderhoudende Tweede Wereldoorlog-films geproduceerd in de loop der decennia, maar weinig zijn zo bloedstollend, vermakelijk en met groot vertoon van spierballen actierijk als Where Eagles Dare.


Onderwerpen: , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Kaj van Zoelen

    “Dat neemt gelukkig niet weg dat dit soort films ontzettend vermakelijk blijven ondanks dat de hele context dit eigenlijk onmogelijk zou moeten maken.”

    Ja, haha, het is alweer lang geleden dat ik ‘m zag, maar ik kan me nog goed herinneren hoe ik telkens dacht “nou jonges, dit kan toch niet – maar verdomme wat is het leuk.”


Reageer op dit artikel