Southland Tales (2): Baudrillard aan het eind
Apocalyps Nu (4)

Baudrillard in Southland Tales: Bombardement van tekens

Symbolen worden gebruikt om het politieke spectra en de geschiedenis te reduceren tot een tiental minuten. Dat dit onherroepelijk mis gaat en tekens door elkaar gaan lopen lijkt Southland Tales doelbewust te bevestigen. Het beeld van een uitspraak van Karl Marx (“Destroy capitalism, dethrone God”) wordt enkele seconden later overlapt door de advertentiecampagne voor schurken en senatoren Eliot/Frost. De tekens lopen in elkaar over en de boodschap luidt vervolgens: “Destroy Eliot/Frost – Karl Marx”. Het is alsof de geest van Karl Marx als simulacra gerecycled wordt om commentaar te leveren op de staat van de politiek in Southland Tales: een postmoderne botsing.

Als het alomtegenwoordige bombardement van symbolen en tekens niet al duidelijk werd uit de Doomsday Scenario Interface dan blijkt dit wel uit de setting: Venice Beach, Los Angeles, California is berucht om de graffiti die overal aanwezig is, zelfs op de palmen langs het strand. In deze graffiti zien we tekens commentaar op de gebeurtenissen (zoals we zagen in de verwijzingen naar de christelijke apocalyps) en commentaar op het politieke spectrum binnen de film. Campagnes, propaganda! En de propaganda strekt zich uit tot de televisie, waar nieuws, reclame en politiek in elkaar overlopen. Deze beelden zien we op de televisieschermen van Nana Mae Frost.

Van toiletten tot televisie, van verborgen camera’s tot realitysoaps, niets ontgaat het alziend oog van Nana Mea. Nana Mea is de ultieme postmoderne televisiekijker, die op haar tientallen schermen tientallen beelden tegelijk bekijkt, de levens van de mensen die ze bespiedt reducerend tot onderdeel van de televisieprogramma’s: een toilet-bezoek van een burger op LAX tussen het nieuws op CNN. God is een postmoderne televisiekijker: God creëert een nieuwe hyperreële schepping. En deze alomtegenwoordigheid van simulacra strekt zich zelfs uit tot de huid van de protagonist: wereldreligies verzamelen zich op de rug van Boxer Santaros. Boxer reduceert religie tot simulacra, en Boxer zelf wordt gereduceerd tot een ondefinieerbare wolk pixels op de beeldschermen van Nana Mea Frost en Bobby Frost. Ook de personages blijken virtueel.

Baudrillard in Southland Tales: Oorlogsspelletjes

Als de invloed van Baudrillard in de eerste scènes al niet duidelijk was, is er bovendien een aantal letterlijke verwijzingen naar oorlog als een spel of advertentiecampagne ala “The Gulf War Didn’t Take Place”. Een speelgoedsoldaatje dat door de verlaten straten van Los Angeles voort banjert; een advertentie voor Hustler op de zijkant van een tank.

Oorlog als spel komt ook naar voren in het muzikale intermezzo van Pilot Abeline. De scène valt te duiden als een religieus visioen, maar ook als een vermenging van virtuele realiteit en oorlog. De scène wordt al geïntroduceerd als een postmoderne verwijzing, door de arcade speelhal de naam Fire mee te geven: Fire Arcade, Arcade Fire. Deze bekende indieband die later nog muziek schreef voor Richard Kelly’s The Box, wordt genoemt om de speelhal aan te kondigen als muzikaal ijkpunt. De rest van de scène vermengt spelletjes, muziek en oorlog als waren ze inwisselbaar.

Het muzikale intermezzo wordt ingeleid door een gesprek tussen Pilot Abeline en Martin Kefauver: twee van de belangrijkste ruiters uit Openbaring. Martin spiegelt zichzelf in de scène aan Abeline, door drugs te delen, maar ook door op zijn eigen gezicht met zijn vinger de littekens van Abeline uit te tekenen. De littekens keren vaker terug, gereduceerd tot symbolen of simulacra gedurende de scène, door de aanwezigheid van Smileys met littekens. Smileys, misschien wel het meest voorkomende symbool in de popcultuur, worden een simulacra voor een personage, waardoor het personage eveneens wordt gereduceerd tot simulacra. Pilot Abeline is de belichaming van militarisme. Hij is als personage én metafoor voor militarisme virtueel, wat visueel versterkt wordt door zijn camouflage-t-shirt niet te laten bestaan uit organische vlekken, maar blokken van pixels. Zelfs het t-shirt is een virtueel aftreksel van een militair symbool. Oorlog wordt gereduceerd tot een computerspelletje.

Oorlog als spel blijkt ook uit andere ornamenten die op de achtergrond aanwezig zijn. De speelhal vermengt computerspelletjes en flipperkasten met militaire symbolen. Een flipperkast wordt behangen met een militair camouflagenet, het enige publiek in de speelhal bestaat uit militairen, en een aantal stickers toont een reuzenrad dat gelijk gezien kan worden als een klok. Maar waarbij de wijzers van de klok vervangen zijn door bajonetten. Deze sticker is onder andere aanwezig op een bord met daarop de tekst Wheel of Fortune waardoor het reuzenrad en de bajonetten onderdeel zijn geworden van het rad van fortuin.

De (dans)vloer van de speelhal heeft een schaakbordpatroon, waardoor deze gehele scène gelezen kan worden als een spel. Zelfs de muzikale tekst wijst erop dat waar we naar kijken virtueel is: “I’ve got soul/ but i’m not a soldier,” gezongen door een militair die daardoor construeert dat wat we zien niet echt is. En als we dachten dat alleen militarisme virtueel is, dan wijst de scène er ook nog op dat Amerika in zijn geheel uit balans is, virtueel is. Amerikaanse vlaggen hangen verkeerd om of in spiegelbeeld, daardoor verwijzend naar een staat van onrust, naar een staat van spiegeling. Daarnaast bevat een vlag pixels in plaats van sterren, daarmee symbolisch Amerika reducerend tot een virtuele werkelijkheid, wat aansluit bij het werk van Baudrillard.

De danseressen die we zien verwijzen naar culturele historie, door een combinatie te zijn van Florence Nightingale en Marilyn Monroe. De scène is virtueel en blijkt een gedeelde droom van Pilot Abeline en Roland Taverner. Het tonen van de wereld in de film als een virtuele wereld door gebruik te maken van intertekstuele verwijzingen naar cinema (en literatuur) blijft niet alleen beperkt tot deze scène, maar loopt als een rode draad door de film en personages heen.

Bladzijdes: 1 2 3 4 5 6 7 8 9


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel