Southland Tales (2): Baudrillard aan het eind
Apocalyps Nu (4)

Baudrillard in Southland Tales: intertekstualiteit

Het recyclen van ideeën uit eerdere werken en het bewerkstelligen van intertekstuele verwijzingen speelt in Southland Tales een grote rol. Door het recyclen van eerdere scènes brengt men altijd het aura, de moraal en de ideeën mee uit de voorgaande film. Die bouwstenen vormen voor de nieuwe film. Maar het is niet alleen de nieuwe tekst die wordt aangepast door de voorgaande ideeën. T.S. Eliot schrijft in Tradition and the individual talent dat kunstenaars beïnvloed worden door hun voorgangers, maar dat deze nieuwe kunst ook de betekenis van, of visie op, oudere kunst verandert. Verleden en heden zijn in dialoog en transformeren elkaar. Het lijkt alsof Richard Kelly zich bewust is van deze uitspraak van Eliot, want hij construeert een dialoog tussen Southland Tales en oudere teksten. Daardoor wordt Southland Tales geconstrueerd als virtueel, maar geeft de film tegelijkertijd ook commentaar op de content van enkele van die films en boeken.

Om te bewijzen dat hij zijn klassiekers kent stopt Richard Kelly zijn film ook vol met verwijzingen naar T.S. Eliot én Robert Frost. Het motto van de film, “this is the way the world ends, not with a wimper but with a bang”, is zoals gesteld een verbastering van een uitspraak van T.S. Eliot. Maar Eliot komt ook in de film voor als personage. Hij is een politicus die, hoewel hij niet afgebeeld wordt in de film, meedoet aan de verkiezingen. Hij wordt gesteund door de grote schurk van de film, Senator Bobby Frost. Bobby Frost is een verwijzing naar dichter Robert Frost, een stijl- en tijdgenoot van Eliot. Bobby Frost citeert in de film zelfs Robert Frosts gedichten The Road not Taken en Stopping by Woods on a Snowy Evening, waarmee Bobby Frost geconstrueerd kan worden als meer intertekstuele verwijzing (simulacra) dan personage (echt mens).

Intertekstualiteit: Donnie Darko

Een andere herhaaldelijke verwijzing is de manier waarop beelden uit Richard Kelly’s voorganger, Donnie Darko (2001), verwerkt worden in het plot en de mise en scène van Southland Tales. In Donnie Darko krijgt een hallucinerende tiener opdrachten van een reuzenkonijn genaamd Frank en redt daardoor het universum. Het redden van het universum komt in de vorm van een beëindiging van een alternatief universum. De gebeurtenissen in Donnie Darko vinden plaats in dit onstabiele universum. Dit universum dreigt het gehele ruimtetijd-continuüm te beëindigen waardoor zowel het alternatieve universum als ons universum zou ophouden met bestaan.

Hetzelfde idee, een alternatief universum dat dreigt in elkaar te storten, vindt plaats in Southland Tales. Zij het dat hier de messiaanse actie van de eveneens hallucinerende Roland Taverner juist bestaat uit het laten botsen van de universa. Southland Tales bouwt dus verder voort op de ideeën uit Donnie Darko, en Richard Kelly laat ook duidelijk merken aan de kijker dat Southland Tales gezien kan worden als een officieus tweede deel in een tweeluik met Donnie Darko. Zo zien we geregeld de beeltenis van Frank the Bunny uit Donnie Darko terugkeren als symbool op posters en in graffiti (zie hierboven) en in het muzikale intermezzo.

Frank the Bunny, de goddelijke inspirator van Donnie, keert terug in twee personages. Ten eerste zien we in het muzikale intermezzo met Pilot Abeline tussen de smileys met zijn litteken ook een zwarte smiley met twee langwerpige stickers als konijnenoren bovenop de smiley geplakt. De zwarte konijnensmiley heeft hetzelfde litteken als Abeline. Abeline fungeert, net als in Donnie Darko als buitenstaander die andere personages de inspiratie geeft om daden te verrichten.

Het tweede personage dat gelezen kan worden als een belichaming, simulacra, van Frank is Ronald Taverner, Roland Taverner’s alter-ego. Het oog van Ronald Taverner wordt eruit geschoten, en daarmee is hij het tweede personage in het oeuvre van Richard Kelly met een missend oog. Maar ook konijn Frank in Donnie Darko blijkt een dubbelganger: een in ons universum bestaande jongeman genaamd Frank die een konijnenkostuum draagt voor Halloween, wordt een levende dode in het alternatieve universum.

De rollen worden in Southland Tales precies omgedraaid: Roland blijkt de messias, maar komt uit het alternatieve universum. Ronald komt uit ons universum maar zijn oog wordt verwond. Daarmee bewerkstelligt Southland Tales een link met Donnie Darko, die er voor zorgt dat Donnie Darko gelezen kan worden als het eerste deel in een religieus sci-fi-drieluik (samen met Southland Tales en The Box (2009), en die Southland Tales bewerkstelligt als een uitwerking van concepten in Donnie Darko.

Bladzijdes: 1 2 3 4 5 6 7 8 9


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel