2014 volgens Theo: een top 30.

6 januari 2015 · · 2014 + Kritiek


Om met de deur in huis te vallen: 2014 was een prachtig jaar voor film. Het Rotterdam Film Festival en Imagine hadden sterke edities en ook de Nederlandse film was mooi vertegenwoordigd. Het jaar voor Hollywood was sterk, met een aantal uitstekende blockbusters (Guardians of the Galaxy, Edge of Tomorow, Dawn of the Planet of the Apes, The Lego Movie), al bleek mijn smaak dit keer meer gericht te zijn op verschillende filmhuisfilms, die dit jaar ook een enorm sterke oogst kenden. Het filmmuseum begon zichzelf nog meer dan voorheen te profileren als de place to be, met sterke en unieke éénmalige voorstellingen als die van mijn nummer 1 dit jaar, o.a een mooi filmisch retrospectief voor Theo van Gogh en sterke tentoonstellingen over Anthony McCall, David Cronenberg en de gebroeders Quay. Tere ere van dit ijzersterke jaar ditmaal een top 30, en ik ben bij deze al angstig voor volgend jaar, omdat ik gezien de sterk uitziende toekomst dan waarschijnlijk een top vijftig zal moeten neerpennen. Bij elke titel is er ook een korte omschrijving van de mooiste scène of het beste shot.

Maar nu eerst de runners-up. De volgende waslijst aan titels vond ik de moeite waard, maar hebben mijn top 30 nipt niet gehaald: Brozer, The Salt of the Earth, Upstream Color, Triptyque, Leviathan, Nymphomaniac: Vol II, Bird People, Concrete Night, Noah, Die Andere Heimat, Cold in July, The Lego Movie, Maps to the Stars, After the Tone, Coming Home, Gone Girl, 20.000 Days on Earth, Ida, Above us All en Venus in Furs. De eervolle vermeldingen dus.

30. The Sacrament (Ti West)

Ti West blijft nog steeds de meester van de langzame opbouw, al is The Sacrament niet zo zeer een enge film, maar een naargeestig echte escalatie. Stelt vragen over de rol van de media en religie in de samenleving, maar is vooral rete-eng.
Beste scène: De gehele laatste akte, gebaseerd op echte situaties, voelt angstvallig realistisch aan. Found footage done right.

29. Only Lovers Left Alive (Jim Jarmusch)

Alto-vampieren zeiken over het leven, en loven de kunsten. Het is een dikke knipoog naar het imago van Jarmusch zelf, maar wie door de prachtig gefilmde ironie heenprikt ziet ook veel levenslust en een filmmaker die weigert op zijn lauweren te rusten. Fris, uber-cool en precies vervelend genoeg om goed te zijn.
Beste scène: Yasmine Hamdan die optreed met “Hal” blijkt goed genoeg om door de olifantenhuid van Adam en Eve heen te prikken. Betoverend.

28. Der Samurai (Till Kleinert)

Prachtig psychoseksueel sprookje over een beginnende politie-agent die worstelt met zijn seksualiteit, en de wolfachtige transseksuele samuraizwaard rondzwaaiende seriemoordenaar op zijn pad. Volgens sommigen stuitend homofoob, maar dat gaat voorbij aan de pogingen van homoseksuele regisseur Till Kleinert om empathie te vertonen voor de verschoppelingen: zowel voor de politieman in de kast, als zijn duivelse aanbidder.
Beste scène: het laatste shot, waarin de subtekst verandert in de lopende tekst, en de fallische symboliek en de orgie van geweld ontaard in glamrock glitterdisco. Één van de beste laatste scènes van het jaar.

27. The Babadook (Jennifer Kent)

Even empathisch voor filmische monsters is The Babadook van Jennifer Kent, waarin de monster een perfecte metafoor is voor de duistere kanten van de depressieve en getraumatiseerde protagonist. Een film die eerlijk is over rauw, en de moeilijke kanten van het moederschap, en die niet schroomt om zowel de protagonist als haar kind van hun slechtste en meest ontregelende kant te laten zien. Even eng als ontroerend.
Beste scène: de laatste scènes zijn de meest perfecte verbeelding van depressie die ik in tijden heb gezien, en weet het dagelijkse gevecht met persoonlijke demonen op treffende wijze te verbeelden. Een andere perfecte slotscène.

26. Placebo (Abhay Kumar)

Ontluisterende docu over de hoge werkdruk op een doktersopleiding in India. Verrassend qua vorm en schokkend qua onderwerp. Het bewijs dat je met een extreem laag budget nog steeds een visueel verrassende documentaire kunt maken, die qua rauwe kracht zich kan evenaren met docu’s van de meesters.
Beste scène: gelijkspel voor de scène waarin de broer van de regisseur deze confronteert met het gevoel in de steek gelaten te zijn, en de scène midden in de film waarin in sfeervolle animaties onthuld word wat het werkelijke onderwerp van de docu is.

25. Clouds of Sils Maria (Oliver Assayas)

Prachtig filmisch spiegelpaleis over ouderdom en kunst, voortschrijdend inzicht en verandering van perspectief. De glibberigheid van het narratief weerspiegelt sterk het proces waar de personages door heen gaat. Perfecte balans tussen vorm en inhoud, en met uitstekend acteerwerk van Kristen Stewart en Juliette Binoche.
Beste scène: Primal Scream- Kowalski in de mist.

24. Caníbal (Manuel Martín Cuenca)

Ook Caníbal is een film die een zeker inzicht probeert te geven in de psychologie van een persoon die verschrikkelijke daden doet. Toch begeeft de film in het tonen van kannibalisme en moord zich ook op een meer symbolisch, cerebraal vlak, met een haast religieuze contemplatie op ritueel en moraal. Verschillende elementen die niet samen zouden moeten werken, maar die door de rustige, verbindende stijl, verrassend goed in elkaar klikken.
Beste scène: Het openingsshot, dat begint als een James Benning-achtig overzichtshot, en eindigt als een Fincheriaans point-of-view shot van een seriemoordenaar, gaat door verschillende vormen van voyeurisme heen (van filmisch voyeurisme tot een psychopathische blik), en houdt de kijker alert. Een mooie illustratie van de constant verschuivende tonen van de film.

23. Leave It For Tomorrow for Night Has Fallen (Jet Leyco)

Een stilistische ratjetoe van vijf segmenten, variërend van een dia-voorstelling, tot een op VHS geschoten trouwvideo, tot een hypnotiserend segment met scifi-elementen. Gemene deler is dat alle segmenten gaan over het getroebleerde verleden van de Filipijnen onder het regime van Marcos. De wisselingen tussen kleur en zwart-wit, de verschillende aspect ratio’s, de stilistische gekleurde overlays: ze geven een welkome speelsheid aan de film die vaak mist bij Slow Cinema.
Beste shot: De scène waarin de kwaadaardige priester, in strak zwart-wit, zijn ontboezemingen doet, en op zijn gelaat opeens kleurvlakken verschijnen, die in stroboscoop heen en weer flikkeren, is onverwacht, prachtig vormgegeven en werkelijk vernieuwend.

22. Snowpiercer (Bong Joon-Ho)

Als parabel is Snowpiercer ietwat dik aangezet, al is het altijd fijn om gnostisch dualisme gecombineerd te zien worden met een middelvinger naar Randiaanse libertijnen. Als actiefilm is Snowpiercer echter briljant- kleurrijk en speels, duister en meeslepend. Niet bang om volledig grimmig te worden, maar ook niet bang voor komische terzijdes met krankzinnige kinderjufjes.
Beste scène: De scène waarin de protagonist hoe hij moest overleven in de eerste paar maanden bewijst dat Chris Evans kan acteren, en is daarnaast een fantastisch geschreven scène met precies de goede (over-)dosis grimmigheid.

21. La Danza de la Realidad (Alejandro Jodorowsky)

Het is fijn om te zien dat Alejandro Jodorowsky na jaren van afwezigheid, 23 jaar om precies te zijn, het nog altijd niet verleerd is. Het helpt dat de vertelling biografisch is en vol zit met details die alleen voort kunnen komen uit eigen herinneringen en dromen. Komisch, ontroerend, groots opgezet, maar bovenal een mooie balans tussen surrealisme en uit het leven gegrepen.
Beste scènes: de scènes waarin Jodorowsky zelf zijn jonge alter ego souffleert, en hem warmte biedt in moeilijke tijden, zijn prachtig. Het bewijs dat meta-tekstuele toevoegingen niet voorbij het hart en de emotie hoeven te gaan, en een prachtige verbeelding van herinnering en zelfbehoud.

Bladzijdes: 1 2 3


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


3 Reacties

  1. beavis

    erg mooi weer Theo!! Beste element: die stukjes over de beste scenes
    Moet die film van Pinto ook nog snel maar even inhalen (was ik al van plan, maar zeker nu, gezien je hoge notering)

  2. Kaj van Zoelen

    Inderdaad, goede toevoeging.

    Andere duidelijke mogelijkheid voor Stray Dogs: Die scène met de bloemkool.

  3. Rik Niks

    Petje af Theo, dat zal me een klus geweest zijn… Veel te veel interessante titels die ik gemist heb dus…


Reageer op dit artikel